સુપ્રીમ કોર્ટના આંચકાનો સામનો કર્યા પછી, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત સહિત તમામ દેશો પર 10 ટકાના કામચલાઉ ટેરિફ લાદવાના આદેશ પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે અમેરિકા દ્વારા 10 ટકાની કામચલાઉ આયાત ડ્યુટી લાદવાના નવા આદેશ પછી, હવે 24 ફેબ્રુઆરીથી ભારતીય માલ પર ફક્ત 10 ટકા પારસ્પરિક ડ્યુટી લાદવામાં આવશે, જેનાથી પહેલાની તુલનામાં બોજમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે. 6-3 બહુમતીના નિર્ણયમાં, યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે વિવિધ દેશો પર રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા લાદવામાં આવેલા વ્યાપક ટેરિફ કાયદાના દાયરાની બહાર હતા. આ નિર્ણય ચીફ જસ્ટિસ જોન રોબર્ટ્સ દ્વારા લખવામાં આવ્યો હતો. આને ટ્રમ્પના તેમના બીજા કાર્યકાળના આર્થિક કાર્યસૂચિ માટે એક આંચકો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
24 ફેબ્રુઆરીથી અમલમાં આવશે આ નિર્ણય
સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય બાદ 20 ફેબ્રુઆરીના રોજ જારી કરાયેલી એક ઘોષણામાં, ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી હતી કે 24 ફેબ્રુઆરી, 2026 થી શરૂ થતા 150 દિવસ માટે અમેરિકામાં આયાત થતા માલ પર 10 ટકાની કામચલાઉ આયાત ડ્યુટી લાદવામાં આવશે. નોંધનીય છે કે અમેરિકાએ ઓગસ્ટમાં ભારત પર 25 ટકા પારસ્પરિક ડ્યુટી લાદી હતી. બાદમાં, રશિયા પાસેથી ભારતની ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદી પર વધારાની 25 ટકા દંડાત્મક ડ્યુટી લાદવામાં આવી હતી, જેનાથી કુલ ડ્યુટી 50 ટકા થઈ ગઈ હતી.
ફીનું ગણિત શું છે?
ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન એક્સપોર્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન (FIEO) ના ડિરેક્ટર જનરલ અજય સહાયે જણાવ્યું હતું કે નવા આદેશથી ભારતીય માલ પરના પારસ્પરિક ટેરિફ ઘટાડીને 10 ટકા કરવામાં આવશે. આ ડ્યુટી યુએસમાં લાદવામાં આવેલી હાલની મોસ્ટ ફેવર્ડ નેશન (MFN) આયાત ડ્યુટી ઉપરાંત હશે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ ઉત્પાદન પર પાંચ ટકા MFN ડ્યુટી હોય, તો કુલ ડ્યુટી 15 ટકા હશે.
ટ્રેડ ડીલની સમીક્ષાની માંગ
ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવ (GTRI), એક સંશોધન સંસ્થાએ જણાવ્યું હતું કે, "પારસ્પરિક ટેરિફ હવે ઘટાડીને 10 ટકા કરવામાં આવ્યા છે." GTRI ના સ્થાપક અજય શ્રીવાસ્તવે સૂચન કર્યું હતું કે ભારતે યુએસ સાથેના વચગાળાના વેપાર કરારની સમીક્ષા કરવી જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે પારસ્પરિક ટેરિફ હવે ભારતના કુલ નિકાસ મૂલ્યના લગભગ 55 ટકા પર લાગુ થશે, જ્યારે લગભગ 40 ટકા માલને મુક્તિ આપવામાં આવી છે. જો કે, સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને તાંબા પર 50 ટકા અને કેટલાક વાહનોના ભાગો પર 25 ટકાના ક્ષેત્રીય ટેરિફ ચાલુ રહેશે.
સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય બાદ, ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે ભારત સાથેના વેપાર કરારમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યા નથી. અગાઉ, જ્યારે બંને દેશોએ વચગાળાના વેપાર કરારના માળખા પર કરારની જાહેરાત કરી હતી, ત્યારે ટ્રમ્પે રશિયન તેલ ખરીદવા માટે ભારત પર લાદવામાં આવેલા 25 ટકા દંડાત્મક ટેરિફને દૂર કરવાનો એક એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર જારી કર્યો હતો. યુએસ રાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે ભારત મોસ્કોથી સીધી કે આડકતરી રીતે ઊર્જા આયાત બંધ કરવા અને અમેરિકન ઊર્જા ઉત્પાદનો ખરીદવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. વેપાર કરાર હેઠળ, યુએસ ભારત પર પારસ્પરિક ટેરિફ 25 ટકાથી ઘટાડીને 18 ટકા કરવા સંમત થયું હતું. જોકે, ભારત સાથેના કરાર વિશે પૂછવામાં આવતા ટ્રમ્પે કહ્યું, "કંઈ બદલાયું નથી."
