મીઠાના સેવનથી થઈ શકે છે ગંભીર સમસ્યાઓ : વધારે પડતું મીઠું ખાવાથી થશે આ નુકસાન

Silent Salt Epidemic: ઘણા મસાલા એવા છે જે ખોરાકનો આવશ્યક ભાગ છે. આ મસાલાઓમાં મીઠું પણ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે, જેના વિના ખોરાકનો સ્વાદ નકામો થઈ જાય છે. જોકે મીઠું ખોરાકને સ્વાદિષ્ટ બનાવે છે, તે પણ નોંધનીય છે કે તે તમારા સ્વાસ્થ્ય માટે એક છુપાયેલ ખતરો બની રહ્યું છે.  જો જરૂર કરતાં વધુ મીઠું ખાવામાં આવે તો તે સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક બની શકે છે. આજકાલ, લોકો ચિપ્સથી લઈને અન્ય ઘણા પ્રકારના પ્રોસેસ્ડ ફૂડમાં ઘણું મીઠું ખાય છે,  જે તેઓ તેનાથી થતા નુકશાનને વિચાર્યા વિના ખાય છે. ICMR-NIE (નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ એપિડેમિઓલોજી) ના નિષ્ણાતો કહે છે કે ભારતીયોમાં વધુ મીઠું ખાવાની આ આદત હવે 'સાયલન્ટ સોલ્ટ એપિડેમિયા' બની ગઈ છે, જે ધીમે ધીમે દેશના લાખો લોકોને હાઈ બ્લડ પ્રેશર, હૃદય રોગ અને સ્ટ્રોક જેવા ગંભીર રોગોના જોખમમાં મૂકી રહી છે. જો સમયસર સાવચેતી રાખવામાં ન આવે, તો આ નાની વસ્તુ પણ તમારા સ્વાસ્થ્ય પર ખરાબ અસર કરી શકે છે.

સ્ટડીમાં શું જાણવા મળ્યું?
મીઠા પર કરવામાં આવેલા એક સ્ટડીમાં જાણવા મળ્યું છે કે ભારતમાં મોટાભાગના લોકો જરૂર કરતાં વધુ મીઠું ખાઈ રહ્યા છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) અનુસાર, સારા સ્વાસ્થ્ય જાળવવા માટે વ્યક્તિએ દરરોજ 5 ગ્રામથી ઓછું મીઠું ખાવું જોઈએ.
જોકે, ભારતના શહેરી વિસ્તારોમાં લોકો દરરોજ લગભગ 9.2 ગ્રામ મીઠું ખાઈ રહ્યા છે, જે ડોકટરો દ્વારા સૂચવેલ પ્રમાણ કરતા લગભગ બમણું છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પણ, લોકો દરરોજ સરેરાશ 5.6 ગ્રામ મીઠું ખાઈ રહ્યા છે, જે હજુ પણ સલામત મર્યાદા કરતા વધુ છે. આટલી વધુ પડતી માત્રામાં મીઠાનું સેવન જાહેર આરોગ્ય માટે ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે.

વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા શું કરવામાં આવી રહ્યું છે?
વધુ પડતા મીઠાના સેવનની સમસ્યાનો સામનો કરવા માટે, વૈજ્ઞાનિકોએ એક સમુદાય-આધારિત કાર્યક્રમ શરૂ કર્યો છે જેનો હેતુ લોકોને તેમના રોજિંદા આહારમાં મીઠાનું પ્રમાણ ઘટાડવામાં મદદ કરવાનો છે. આ પહેલ હેઠળ, લોકોને સોડિયમ ઓછું હોય તેવા મીઠાનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે. આ પ્રકારના મીઠાને લો સોડિયમ સોલ્ટ કહેવામાં આવે છે. આમાં, પોટેશિયમ અથવા મેગ્નેશિયમ જેવા ખનિજોથી મીઠાની થોડી માત્રા બદલવામાં આવે છે, જે તમારા સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે. તે હૃદય માટે સ્વસ્થ માનવામાં આવે છે.

લો સોડિયમ મીઠું કેવી રીતે મદદ કરે છે?
નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ એપિડેમિઓલોજી (NIE) ના ડૉ. શેરોન મુરલી કહે છે કે લો સોડિયમ મીઠાનો ઉપયોગ કરવા જેવો નાનો ફેરફાર પણ સ્વાસ્થ્યમાં ઘણો સુધારો લાવી શકે છે. તે બ્લડ પ્રેશરને લગભગ 7/4 mmHg ઘટાડી શકે છે, જે ખૂબ જ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. લો સોડિયમ મીઠાનો ઉપયોગ માત્ર બ્લડ પ્રેશર ઘટાડવામાં મદદ કરે છે પરંતુ હૃદયના સ્વાસ્થ્યમાં પણ સુધારો કરે છે, જે હાઈ બ્લડ પ્રેશર (હાયપરટેન્શન) થી પીડિત લોકો માટે અત્યંત ફાયદાકારક બનાવે છે.

અન્ય કયા પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે?
લોકોના આહારમાં મીઠાનું પ્રમાણ ઘટાડવાના પ્રયાસોને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે, નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ એપિડેમિઓલોજી (NIE) એ પંજાબ અને તેલંગાણા રાજ્યોમાં ત્રણ વર્ષનો પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યો છે. ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) દ્વારા સમર્થિત, આ પ્રોજેક્ટનો ઉદ્દેશ્ય એ સમજવાનો છે કે જો લોકોને મીઠાનું પ્રમાણ ઘટાડવા માટે યોગ્ય માહિતી અને સલાહ આપવામાં આવે તો તેઓ તેમના મીઠાનું પ્રમાણ ઘટાડી શકે છે અને બ્લડ પ્રેશરને વધુ સારી રીતે નિયંત્રિત કરી શકે છે કે નહીં. આ પ્રોજેક્ટનો ઉદ્દેશ્ય લોકોમાં સ્વસ્થ ખાવાની આદતોને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને વધુ પડતા મીઠાના સેવનથી થતા રોગોને રોકવાનો છે.