ચટપટી દાબેલી જટથી ખાઈ લેતા ગુજરાતીઓ, જાણો છો તેના આવિષ્કારની કહાની : જેમ મુંબઈનો વડાપાઉ, તેમ ગુજરાતીઓ માટે તો દાબેલી

વિદેશીઓનું બર્ગર પણ જેના સ્વાદ સામે પાણી ભરે તેનું નામ દાબેલી…  દાબેલીની પોતાની જ અલાયદી ઓળખ છે, તેને દેશી બર્ગર કહીએ તો દાબેલીનું હળાહળ અપમાન કહેવાય.  ગુજરાતીઓ જાત જાતની વાનગીઓ ખાતા હોય છે. બસ આ બોલિવૂડ અને ટીવી કલાકારોએ ગુજરાતીઓની એક છબી ઉભી કરી કે ગુજરાતીઓ એટલે ઢોકળા અને થેપલા. પણ ભાઈ ગુજરાતમાં એકથી એક ચઢિયાતી વાનગીઓ છે. બસ અહીં એવી જ વાનગીની વાત….. મસ્તમજાની ચટાકેદાર દાબેલીની કહાની

 દાબેલી એટલે કે એક પાઉમાં જુદી જુદી વસ્તુઓનું મિશ્રણ હોય છે. દેખાવે કોઈ વડાપાઉ કે બર્ગર કહેશે પરંતુ સ્વાદમાં તો સાવ અલગ લાગે આપણી દાબેલી…  આમ તો દાબેલી ગુજરાતનું મોસ્ટ ફેમસ સ્ટ્રીટ ફૂડ છે પરંતુ મુંબઈમાં પણ દાબેલી ખૂબ ચાઉથી ખવાય છે.

કચ્છમાં જન્મી આપણી દાબેલી

ગુજરાતની દાબેલીનો ઈતિહાસ બહુ જૂનો નથી. ગુજરાતના કચ્છના કેશવજી ગાભા ચુડાસમા નામની વ્યક્તિએ સૌથી પહેલા આ પ્રકારની વાનગી બનાવી. વર્ષ 1960માં બનેલી આ વાનગી ગામમાંથી બહાર નીકળી અને ધીમે ધીમે પ્રચલિત થતી ગઈ. ધીમે ધીમે દાબેલી ગુજરાતના તમામ જિલ્લાઓ સુધી પહોંચી ગઈ... આજથી બે દાયકા પહેલાના સમયમાં દાબેલી ત્રણ રૂપિયામાં મળતી હતી. આજે આ દાબેલી 20થી 25 રૂપિયામાં મળી રહે છે. દાબેલી વડાપાઉની જેમ સસ્તુ અને ચટાકેદાર ફૂડ છે. 'દબાવવામાં આવેલી વાનગી' એટલે તેને દાબેલી કહેવામાં આવે છે.

ચટપટો હોય છે સવાદ

ગુજરાતની વાનગી હોય ત્યારે તેના સ્વાદમાં થોડી મીઠાશ હોય તે સ્વાભાવિક છે. બે પાઉની વચ્ચે જે મસાલો ભરવામાં આવે છે તે તેનો સૌથી મોટી ખાસિયત છે. દાબેલીમાં મુખ્ય સામગ્રી બટાકા છે, અને તેમાં સ્વાદનો રોલ ભજવે છે તેની ચટણી... આ ચટણીમાં આંબલી,ખજૂર,લસણ અને લાલ મરચું સાથે ખાસ દાબેલીનો મસાલો ઉમેરવામાં આવે છે. આ ચટણીથી દાબેલી ખાટી-મીઠી લાગે છે. આ દાબેલી પર સેવ અને સીંગ ભભરાવવામાં આવે છે જેનાથી તે ક્રન્ચી લાગે છે.

દાબેલીએ તો ભાઈ છેવાડા વટાવ્યા

ગુજરાતના દરેક શહેરમાં દાબેલી મળી જાય છે, રેલવે સ્ટેશનની બહાર કે બસ સ્ટોપની પાસે તમને દાબેલીના બોર્ડ સાથેની લારીઓ જોવા મળશે જ. આ દાબેલી ન માત્ર ગુજરાત પરંતુ મહારાષ્ટ્ર,તેલંગણા, કર્ણાટક અને રાજસ્થાનમાં પણ લોકપ્રિય થઈ છે. દિલ્લીમાં પણ કેટલાક સ્થળોએ દાબેલી મળી રહે છે. આ સાથે તમે જો ઈન્દોર અને ભોપાલમાં હોવ તો ત્યા પણ દાબેલીનો સ્વાદ માણી શકો છો. જો કે, સ્થળ બદલાવવાથી થોડી ઘણી બનાવવાની રીત અને તેના સ્વાદમાં બદલાવ જોવા મળી શકે છે. દાબેલીનો જો અસલ સ્વાદ લેવો હોય તો કચ્છમાં જવું પડે...

હવે થેપલા અને ઢોકળાનું નામ જ ના લો

જ્યારે ગુજરાતી વ્યંજનની વાત આવે ત્યારે દાબેલીનું નામ અચૂકથી લેવાય. ન માત્ર ગુજરાતીઓ પરંતુ દેશવાસીઓ હવે હરખભેર ખાતા થયા છે. 

કચ્છી દાબેલી બનાવવાની રીત જાણી લો

ગુજરાતમાં સૌથી વધારે કચ્છી દાબેલી વખણાતી હોય છે. ત્યારે કચ્છી દાબેલી ઘરે બનાવવા માટે બટાકા, ડુંગળી, જીરું, વરિયાળી, તેલ, તજ, લવિંગ, કાળા મરી, નારિયેળની છીણ, હળદર, આખા ધાણા, ખાંડ, આમચૂર, આંબલીની ચટણી, લીલી ચટણી, મગફળી, દાડમ સહિતની સામગ્રીની જરુરત રહેશે. સૌથી પહેલા બટાકા ચોખ્ખા પાણીથી ધોઈને તેને બાફી લો. બાફેલા બટાકા ઠંડા થાય ત્યારે તેની છાલ કાઢી બરાબર મેશ કરી દો.

હવે એક પેનમાં આખા ધાણા, વરિયાળી, જીરું, કાળા મરી, તજ,લવિંગ, સુુકુ નારિયેળ, લાલ મરચાં નાખી તમામ મસાલાને બરાબર શેકી લો. જ્યારે મસાલામાંથી સુગંધ આવવા લાગે ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો. હવે મસાલો ઠંડો થાય ત્યારે તેને પીસી લો.

આ બધા જ મસાલામાં હવે આમચૂર, ખાંડ, હળદર અને સ્વાદ અનુસાર મીઠું નાંખીને મિક્સરમાં નાખીને પીસી લો. આ મસાલો તમે સ્ટોર પણ કરી શકો છો. એક પેનમાં તેલ ઉમેરો તેમાં હિંગ નાખી તેમાં દાબેલીનો મસાલો ઉમેરી તેમાં મેશ કરેલા બટાકા નાખી બરાબર મિક્સ કરી દો.હવે પાઉને વચ્ચેથી કાપી એક તરફ લીલી ચટણી અને બીજી તરફ ગળી ચટણી લગાવી દો. ત્યારબાદ પાઉમાં દાબેલીનો મસાલો ભરી તેને બંન્ને તરફથી બરાબર શેકી તેના પર સેવ, સીંગ અને ડુંગળી નાખી સર્વ કરી શકો.