એક સર્વેમાં જાણવા મળ્યું છે કે ભારતના 57% કોર્પોરેટ પુરુષ કર્મચારીઓમાં વિટામિન-B12ની કમી (Vitamin-B12 Deficiency) જોવા મળે છે. આ વિટામિન મગજ માટે અત્યંત જરૂરી છે. તેની ઉણપના કારણે શરીરમાં વિવિધ તકલીફો થઈ શકે છે. તેથી, તેના લક્ષણો અને નિવારણના ઉપાયો વિશે આપણે અહીં જાણીશું.
Vitamin-B12 ની ઉણપના મુખ્ય કારણો
1. આહારમાં ઊણપ – વિટામિન-B12 મુખ્યત્વે માછલી, માંસ, ઈંડા અને ડેરી પ્રોડક્ટ્સમાં જોવા મળે છે. શાકાહારી અથવા વેગન લોકોમાં તેની ઉણપ થવાનો ખતરો વધુ હોય છે.
2. શરીરમાં અવશોષણની સમસ્યા – ક્રોન્સ રોગ અથવા સિલિયેક રોગના કારણે પેટ અને આંતરડાં વિટામિન-B12નું અવશોષણ નથી કરી શકતા.
3. પ્રોટીનની ઉણપ – આ વિટામિનની અવશોષણ પ્રક્રિયા માટે શરીરમાં ખાસ પ્રકારના પ્રોટીનની જરૂર હોય છે.
4. વય સાથે ઘટાડો – ઉંમર વધતાં પાચન તંત્રમાં અવશોષણની ક્ષમતા ઘટી જાય છે, જે વિટામિન-B12ની ઉણપનું કારણ બની શકે છે.
5. દવાઓનો પ્રભાવ – કેટલાક પ્રકારની દવાઓ જેમ કે મેટફોર્મિન (ડાયાબિટીસની દવા) અથવા એન્ટાસિડ વિટામિન-B12ના અવશોષણને અસર કરી શકે છે.
Vitamin-B12 ની ઉણપના લક્ષણો
✔️ થાક અને નબળાઈ – રક્તકોષોની સંખ્યા ઓછી થવાના કારણે એનિમિયા થવાનું જોખમ રહે છે.
✔️ હાથ પગ જકડાઈ જવા અને ઝણઝણાટી – રક્તપ્રવાહ પ્રભાવિત થતા હાથ-પગ જકડાઈ જવાની સમસ્યા થાય.
✔️ નર્વસ સિસ્ટમની તકલીફો – સ્મરણશક્તિમાં ઘટાડો, સંતુલન ગુમાવવું, ઝણઝણાટ જેવી સમસ્યાઓ.
✔️ ચામડી પીળી થવી – એનિમિયાના કારણે ચહેરો અને ચામડી પીળી દેખાય.
✔️ માનસિક તકલીફો – ચીડિયાપણું, ડિપ્રેશન જેવા લક્ષણો જોવા મળે.
✔️ મોઢામાં ઘા થવા – જીભમાં સોજો અને ઘા થવા.
Vitamin-B12 ની ઉણપથી બચવાના ઉપાયો
🔹 સંતુલિત આહાર – દૂધ, દહીં, ઈંડા, માછલી અને માંસ આહારમાં સામેલ કરો. શાકાહારીઓ માટે સપ્લીમેન્ટ્સ ઉપયોગી રહે છે.
🔹 ડોક્ટરની સલાહ મુજબ વિટામિન-B12 સપ્લીમેન્ટ્સ લેવી.
🔹 નિયમિત બ્લડ ટેસ્ટ કરાવવો.
🔹 સાચી દવાઓ પસંદ કરવી – જો કોઈ દવા આ વિટામિનના અવશોષણમાં અવરોધ કરે તો ડોક્ટરની સલાહ લેવી.
DISCLAIMER
આ લેખ માત્ર સામાન્ય માહિતી માટે છે. તબીબની સલાહ લેવી હિતાવહ છે. OFFBEAT STORIES.IN ની આ સ્ટોરી સામાન્ય જાણકારી તરીકે ઉપયોગમાં લેવી. આરોગ્ય સંબંધિત કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા નિષ્ણાંત તબીબની સલાહ લેવી જરૂરી છે.
