Ambubachi Mela 2026 begins at Kamakhya Temple: અસમના ગુવાહાટીમાં નીલાચલ પર્વત પર સ્થિત વિશ્વવિખ્યાત કામાખ્યા મંદિરમાં સોમવારથી વાર્ષિક અંબુબાચી મહાયોગનો પ્રારંભ થયો છે. આ પવિત્ર અને અનોખા ધાર્મિક અવસરને કારણે મંદિરના દ્વાર આગામી ત્રણ દિવસ માટે ભક્તો માટે સંપૂર્ણપણે બંધ રાખવામાં આવ્યા છે. દર વર્ષે યોજાતો આ મહોત્સવ માત્ર અસમ જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ભારતના શાક્ત સંપ્રદાય માટે વિશેષ ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક મહત્ત્વ ધરાવે છે. અંબુબાચી મહાયોગ દરમિયાન એવી ધાર્મિક માન્યતા છે કે માતા કામાખ્યા આ સમયગાળા દરમિયાન વાર્ષિક માસિક ધર્મમાંથી પસાર થાય છે. આ કારણે મંદિરના ગર્ભગૃહમાં તમામ પ્રકારની પૂજા, અર્ચના અને ધાર્મિક વિધિઓને ત્રણ દિવસ માટે સ્થગિત કરવામાં આવે છે. આ અનોખી પરંપરા સ્ત્રી શક્તિ, સર્જનશક્તિ અને પ્રકૃતિની ફળદ્રુપતાના પ્રતીક તરીકે જોવામાં આવે છે, જેના કારણે લાખો શ્રદ્ધાળુઓ માટે આ અવસર અત્યંત પવિત્ર ગણાય છે.
‘પૂર્વના મહાકુંભ’માં ઉમટ્યો આસ્થાનો સાગર
અંબુબાચી મેળાને 'પૂર્વનો મહાકુંભ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. દર વર્ષે આ મહોત્સવ દરમિયાન દેશના વિવિધ રાજ્યો ઉપરાંત નેપાળ, બાંગ્લાદેશ અને અન્ય દેશોમાંથી પણ હજારો સાધુઓ, સંતો, તાંત્રિક સાધકો અને શ્રદ્ધાળુઓ કામાખ્યા ધામમાં પહોંચે છે. મેળાની શરૂઆત સાથે જ સમગ્ર મંદિર પરિસર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ભક્તોની ભારે ભીડ જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને તાંત્રિક પરંપરામાં કામાખ્યા મંદિરનું વિશેષ સ્થાન હોવાથી અનેક સાધકો અને તાંત્રિકો માટે અંબુબાચી મહાયોગ આધ્યાત્મિક સાધનાનું મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર બની જાય છે. આ સમય દરમિયાન વિવિધ ધાર્મિક અનુષ્ઠાનો, સાધના અને વિશેષ પૂજાઓનું આયોજન કરવામાં આવે છે, જે આ મેળાને દેશના અન્ય ધાર્મિક ઉત્સવોથી અલગ ઓળખ આપે છે.
51 શક્તિપીઠોમાંનું એક પવિત્ર શક્તિધામ
કામાખ્યા મંદિર ભારતના 51 શક્તિપીઠોમાંનું એક અત્યંત પવિત્ર અને પ્રાચીન તીર્થસ્થળ માનવામાં આવે છે. હિન્દુ પુરાણો અનુસાર, જ્યારે ભગવાન વિષ્ણુએ દેવી સતીના દેહના ટુકડા કરવા માટે સુદર્શન ચક્રનો ઉપયોગ કર્યો હતો ત્યારે દેવીનો યોનિ ભાગ આ સ્થળે પડ્યો હતો. આ કારણસર કામાખ્યા ધામને સ્ત્રી શક્તિ અને સૃષ્ટિના સર્જનના કેન્દ્ર તરીકે પૂજવામાં આવે છે. મંદિરની વિશેષતા એ છે કે, અહીં દેવીની પરંપરાગત મૂર્તિ નથી, પરંતુ ગર્ભગૃહમાં આવેલી કુદરતી શિલારૂપ યોનિ આકારની રચનાની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ અનોખી પરંપરા અને તેની પાછળ રહેલી પૌરાણિક માન્યતાઓને કારણે કામાખ્યા મંદિર સમગ્ર વિશ્વના શ્રદ્ધાળુઓ અને સંશોધકો માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે.
ત્રણ દિવસ બાદ ફરી ખુલશે દર્શન માટેના દ્વાર
અંબુબાચી મહાયોગ દરમિયાન ત્રણ દિવસ સુધી મંદિર સંપૂર્ણપણે બંધ રહે છે. આ સમયગાળો પૂર્ણ થયા બાદ વિશેષ ધાર્મિક વિધિઓ અને શુદ્ધિકરણ પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ મંદિરના દ્વાર ફરીથી ભક્તો માટે ખોલવામાં આવે છે અને મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ માતાજીના દર્શન માટે ઉમટી પડે છે. મંદિર પ્રશાસન અનુસાર, પુનઃદર્શન શરૂ થયા બાદ ભક્તોને ‘અંગોદક’ તરીકે ઓળખાતું પવિત્ર જળ અને ‘રક્ત વસ્ત્ર’ પ્રસાદ સ્વરૂપે આપવામાં આવશે. આ પ્રસાદને અતિશય શુભ અને દેવીના આશીર્વાદનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે. દર વર્ષે હજારો ભક્તો આ પ્રસાદ મેળવવા માટે લાંબી કતારોમાં ઊભા રહેતા હોય છે.
લાખો ભક્તોને ધ્યાનમાં રાખી ચુસ્ત સુરક્ષા વ્યવસ્થા
અંબુબાચી મેળામાં દર વર્ષે લાખો શ્રદ્ધાળુઓ ભાગ લેતા હોવાથી અસમ સરકાર અને જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા વિશેષ તૈયારીઓ કરવામાં આવી છે. સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત બનાવવા માટે મોટી સંખ્યામાં પોલીસ અને અર્ધલશ્કરી દળોની તૈનાતી કરવામાં આવી છે. ઉપરાંત તબીબી સેવાઓ, એમ્બ્યુલન્સ, સ્વચ્છતા અભિયાન, ટ્રાફિક નિયંત્રણ અને યાત્રાળુઓના નિવાસ માટે વિશેષ વ્યવસ્થાઓ ઉભી કરવામાં આવી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી દિવસોમાં ભક્તોની સંખ્યામાં વધુ વધારો થવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને મંદિરના દ્વાર ફરી ખુલ્યા બાદ લાખો શ્રદ્ધાળુઓ દેવીના દર્શન અને આશીર્વાદ મેળવવા માટે પહોંચે તેવી સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. આસ્થાના આ મહાપર્વને સફળ અને સુરક્ષિત બનાવવા માટે તંત્ર સતત દેખરેખ રાખી રહ્યું છે.
