IVF controversy: દિલ્હીમાં IVF દ્વારા જન્મેલા જોડિયા બાળકોના DNA રિપોર્ટે એવો ધમાકો કર્યો છે કે સમગ્ર તબીબી અને કાનૂની વ્યવસ્થામાં ચર્ચાનો વિષય બની ગયો છે. એક દંપતીનો દાવો છે કે તેમના માનવામાં આવેલા જૈવિક બાળકો તેમના નથી. આ કેસે પ્રજનન સારવારની પ્રક્રિયા, એમ્બ્રિયો હેન્ડલિંગ અને હોસ્પિટલના પ્રોટોકોલ પર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.
IVF પ્રક્રિયા દરમિયાન શરૂ થયેલી કહાની
દિલ્હીના બિલ્ડર રાહુલ રાઠોડ (41) અને તેમની પત્ની મીનુ (39)એ પ્રજનન સારવાર માટે ડિસેમ્બર 2024માં તબીબી સલાહ લેવાનું શરૂ કર્યું હતું. તેઓને શરૂઆતમાં ડૉ. રીતુ ગર્ગ (ડૉ. રીતુ ગર્ગ) દ્વારા માર્ગદર્શન મળ્યું અને ત્યારબાદ ડૉ. મનપ્રીત કૌર (ડૉ. મનપ્રીત કૌર) સાથે પરિચય કરાવવામાં આવ્યો.
પછી તેમને નવી દિલ્હીની ગ્રેટર કૈલાશ વિસ્તારમાં આવેલી SCI હોસ્પિટલ (SCI Hospital) ખાતે રિફર કરવામાં આવ્યા, જ્યાં IVF નિષ્ણાત ડૉ. શિવાની સચદેવ (ડૉ. શિવાની સચદેવ)ની દેખરેખ હેઠળ સારવાર શરૂ થઈ.
દંપતીનું કહેવું છે કે તેમને ખાતરી આપવામાં આવી હતી કે સમગ્ર પ્રક્રિયામાં ફક્ત તેમના જૈવિક ગેમેટ્સ (ઈંડા અને શુક્રાણુ)નો ઉપયોગ થશે.
IVF પ્રક્રિયા અને એમ્બ્રિયો બનાવવાની પ્રક્રિયા
9 જાન્યુઆરી 2025ના રોજ પ્રાથમિક તબીબી પરીક્ષણો કરવામાં આવ્યા. ત્યારબાદ 13 ફેબ્રુઆરી 2025ના રોજ પત્નીના ઈંડા અને પતિના શુક્રાણુ એકત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા. રિપોર્ટ મુજબ, લેબમાં કુલ પાંચ એમ્બ્રિયો બનાવવામાં આવ્યા હતા.
દંપતીનો આરોપ છે કે તેમને સંપૂર્ણ પારદર્શિતા આપવામાં આવી નહોતી અને તેમની જાણ બહાર એમ્બ્રિયો હેન્ડલિંગમાં ફેરફાર થયો હોઈ શકે છે.
14 ફેબ્રુઆરી 2025ના રોજ લેપ્રોસ્કોપી પ્રક્રિયા પણ કરવામાં આવી હતી, જે IVF પ્રક્રિયાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ માનવામાં આવે છે.
એમ્બ્રિયો ટ્રાન્સફર અને ગર્ભાવસ્થાની શરૂઆત
માર્ચ 2025માં હોસ્પિટલ તરફથી જણાવાયું કે પાંચમાંથી ત્રણ એમ્બ્રિયો સફળતાપૂર્વક તૈયાર થયા છે. 14 મે 2025ના રોજ આ ત્રણ એમ્બ્રિયો પત્નીના ગર્ભાશયમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા.
24 મે 2025ના રોજ ગર્ભાવસ્થા પુષ્ટિ થઈ અને પરિવાર માટે આશાની નવી કિરણ જાગી. પરંતુ ત્યારબાદ પરિસ્થિતિ ધીમે ધીમે બદલાઈ ગઈ.
DNA રિપોર્ટથી ઊભો થયો સૌથી મોટો વિવાદ
5 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ પત્નીએ જોડિયા છોકરીઓને જન્મ આપ્યો. શરૂઆતમાં બધું સામાન્ય લાગતું હતું, પરંતુ દંપતીને કેટલીક તબીબી અસંગતતાઓ શંકાસ્પદ લાગી.
આ શંકાના આધારે 7 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ બે અલગ અલગ સ્વતંત્ર DNA ટેસ્ટ કરાવવામાં આવ્યા. રિપોર્ટમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો કે કોઈ પણ બાળક માતા કે પિતાથી જૈવિક રીતે મેળ ખાતું નથી.
આ પરિણામે પરિવાર સ્તબ્ધ થઈ ગયો અને તેમણે દાવો કર્યો કે તેમના એમ્બ્રિયો બદલી દેવામાં આવ્યા છે અથવા ગેરરીતિ થઈ છે.
પોલીસ ફરિયાદ અને હોસ્પિટલ પર ગંભીર આરોપો
દંપતીએ આ મામલે કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ કરી અને પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી. કેસ અનુસાર, દિલ્હી કોર્ટના આદેશ બાદ 31 માર્ચ 2026ના રોજ ગ્રેટર કૈલાશ પોલીસ સ્ટેશન (Greater Kailash Police Station)માં FIR દાખલ કરવામાં આવી હતી.
રાઠોડ પરિવારનો આરોપ છે કે પોલીસ તરફથી યોગ્ય કાર્યવાહી થતી નથી અને તેમને વિવિધ પ્રકારના દબાણનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
સાથે જ, તેમણે દાવો કર્યો છે કે હોસ્પિટલ તરફથી સમાધાન માટે વળતર ઓફર કરવામાં આવ્યું હતું અને કેસ આગળ ન વધારવા માટે દબાણ પણ કરવામાં આવ્યું હતું.
આ પણ વાંચો: ચોમાસામાં પણ ઉકળશે ભારત! : ગરમી-ભેજનું ખતરનાક મિશ્રણ, કરોડો લોકો માટે ગંભીર ખતરો!
આ કેસ કેમ મહત્વનો છે?
આ ઘટના માત્ર એક પરિવારનો વિવાદ નથી, પરંતુ સમગ્ર IVF અને સહાયક પ્રજનન ટેકનોલોજી (ART) સિસ્ટમ પર ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કરે છે. ભારતમાં IVF પ્રક્રિયા ઝડપથી વધી રહી છે, પરંતુ એમ્બ્રિયો હેન્ડલિંગ, ટ્રેસેબિલિટી અને લેબ સેફ્ટી અંગેના નિયમો કેટલી અસરકારક રીતે અમલમાં આવે છે તે અંગે આ કેસ ચર્ચા જગાવે છે.
વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે આવી ઘટનાઓ વિશ્વાસને અસર કરે છે અને પ્રજનન સારવાર ક્ષેત્રમાં વધુ કડક ઓડિટ, પારદર્શિતા અને ડિજિટલ ટ્રેકિંગ સિસ્ટમની જરૂરિયાત ઊભી કરે છે.
