ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ઇસરો) એ ભારતીય નૌકાદળ માટે CMS-03 (GSAT-7R) સંચાર ઉપગ્રહ સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કર્યો છે. આ ઉપગ્રહ નૌકાદળનો અત્યાર સુધીનો સૌથી અદ્યતન ઉપગ્રહ છે. તે નૌકાદળની અવકાશ-આધારિત સંચાર અને દરિયાઈ ક્ષેત્ર જાગૃતિ ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવશે.
ઉપગ્રહ CMS-03 (GSAT-7R) શું છે?
GSAT-7R એક સંચાર ઉપગ્રહ છે, એટલે કે તે સંદેશા વ્યવહારના માધ્યમ તરીકે કામ કરશે. તે સંપૂર્ણપણે ભારતમાં ડિઝાઇન અને બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપગ્રહ નૌકાદળના જહાજો, વિમાનો, સબમરીન અને દરિયાઈ કામગીરી કેન્દ્રો વચ્ચે ઝડપી અને સુરક્ષિત સંચાર પ્રદાન કરશે. સૌથી અગત્યનું, તે ભારતનો અત્યાર સુધીનો સૌથી ભારે સંચાર ઉપગ્રહ છે. તેનું વજન આશરે 4,400 કિલોગ્રામ છે. તેમાં ઘણા સ્વદેશી ઘટકો છે, જે ખાસ કરીને નૌકાદળની જરૂરિયાતો માટે રચાયેલ છે. આ આત્મનિર્ભર ભારતનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે, જ્યાં આપણે આપણી પોતાની ટેકનોલોજીથી મજબૂત બની રહ્યા છીએ.
લોન્ચિંગ કેવું રહ્યું?
આ ઉપગ્રહ 2 નવેમ્બર 2025 ના રોજ સાંજે 5:26 વાગ્યે આંધ્રપ્રદેશના શ્રીહરિકોટામાં સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટર (SDSC-SHAR) ના બીજા લોન્ચ પેડ પરથી લોન્ચ કરવામાં આવ્યો. આ ISRO સેન્ટર રોકેટ લોન્ચ કરવા માટે પ્રખ્યાત છે. ISRO ના વૈજ્ઞાનિકોએ તેને વિકસાવવા માટે મહિનાઓ સુધી સખત મહેનત કરી છે.
ઉપગ્રહની ટેકનિકલ વિશેષતાઓ
વજન અને કદ:
4400 કિલોગ્રામ વજન ધરાવતો આ ઉપગ્રહ ભારતનો સૌથી ભારે સંચાર ઉપગ્રહ છે. અગાઉના ઉપગ્રહો આના કરતા વજનમાં હળવા હતા.
ટ્રાન્સપોન્ડર્સ
આ ઉપગ્રહમાં સંચાર ઉપકરણો છે. આ બહુવિધ બેન્ડ (ફ્રિકવન્સી રેન્જ) પર વૉઇસ, ડેટા અને વિડિયો લિંક્સને સપોર્ટ કરશે. જેનો અર્થ એ છે કે નૌકાદળના કર્મચારીઓ બોર્ડ પર હોય કે હવામાં, સરળતાથી વાતચીત કરી શકશે.
કવરેજ ક્ષેત્ર
તે હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં મજબૂત ટેલિકોમ્યુનિકેશન કવરેજ પ્રદાન કરશે. જેનો અર્થ એ છે કે હિંદ મહાસાગરના મોટા ભાગમાં સિગ્નલ મજબૂત હશે.
ઉચ્ચ-ક્ષમતા બેન્ડવિડ્થ
આ ઉપગ્રહ વધુ ડેટા ટ્રાન્સફર કરશે. જેનાથી જહાજો, વિમાનો, સબમરીન અને નિયંત્રણ કેન્દ્રો વચ્ચે સુરક્ષિત અને અવિરત જોડાણ બનશે.
