પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી 25-26 ફેબ્રુઆરીએ ઇઝરાયલની બે દિવસની મહત્વપૂર્ણ મુલાકાતે આવી રહ્યા છે. વૈશ્વિક ભૂરાજનીતિના બદલાતી ગતિશીલતા વચ્ચે, આ મુલાકાત ભારત અને ઇઝરાયલ વચ્ચે સંરક્ષણ અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને અભૂતપૂર્વ ઊંચાઈએ લઈ જવાની અપેક્ષા છે. આ મુલાકાતનું ધ્યાન ભારતની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવા અને અત્યાધુનિક સંરક્ષણ ટેકનોલોજીના સ્થાનાંતરણ પર કેન્દ્રિત છે. જ્યારે આ મુલાકાત દરમિયાન કોઈપણ મોટા સંરક્ષણ સોદા પર હસ્તાક્ષર કરવાની ઔપચારિક જાહેરાત થવાની શક્યતા ઓછી છે, કારણ કે બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ સંબંધ હવે એક ચાલુ પ્રક્રિયા બની ગયો છે. આગામી થોડા વર્ષોમાં દ્વિપક્ષીય સંરક્ષણ સહયોગ 10 અબજ યુએસ ડોલરના આંકને વટાવી જવાની અપેક્ષા છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ઇઝરાયલે ભારત સાથે તેની સૌથી ગુપ્ત અને અત્યાધુનિક સંરક્ષણ તકનીકો શેર કરવા સંમતિ આપી છે. આમાં હાઇ-ટેક લેસર ડિફેન્સ સિસ્ટમ અને સ્ટેન્ડ-ઓફ મિસાઇલ સિસ્ટમનો સમાવેશ થાય છે. આ પહેલી વાર છે જ્યારે ઇઝરાયલ આ તકનીકોને બીજા દેશ સાથે શેર કરવા તરફ આટલું મોટું પગલું ભરી રહ્યું છે. ગયા વર્ષે નવેમ્બરમાં સંરક્ષણ સચિવ આર.કે. સિંહની ઇઝરાયલ મુલાકાત દરમિયાન આ વિસ્તૃત સહયોગનો પાયો નાખવામાં આવ્યો હતો.
મિશન સુદર્શન વધુ તીવ્ર બન્યું
આ મુલાકાતનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસું "મિશન સુદર્શન" છે. વડા પ્રધાન મોદી દ્વારા જાહેર કરાયેલ આ મિશનનો ઉદ્દેશ્ય ભારતીય ભૂમિને દુશ્મન લાંબા અંતરની મિસાઇલોથી સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત કરવાનો છે. ભારત હવે ઇઝરાયલ સાથે મળીને એન્ટિ-બેલિસ્ટિક મિસાઇલ ડિફેન્સ સિસ્ટમના સંયુક્ત વિકાસ પર કામ કરી રહ્યું છે. ઇઝરાયલ આ ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક સ્તરે અગ્રણી છે, જેની પાસે લાંબા અંતરની "એરો", મધ્યમ અંતરની "ડેવિલ્સ સ્લિંગ" અને ટૂંકા અંતરની "આયર્ન ડોમ" જેવી સિસ્ટમો છે, જેની અસરકારકતા વિશ્વભરમાં દર્શાવવામાં આવી છે. ગયા જૂનમાં ઇઝરાયલે ઇરાન દ્વારા છોડવામાં આવેલી 98 ટકા બેલિસ્ટિક મિસાઇલોને તોડી પાડીને તેની શ્રેષ્ઠતા સાબિત કરી હતી. ભારત હવે આ ટેકનોલોજી દ્વારા તેના આકાશને અભેદ્ય બનાવવાની વ્યૂહરચના પર કામ કરી રહ્યું છે.
તાજેતરના ઓપરેશન સિંદૂરમાં, ભારતે રેમ્પેજ મિસાઇલ, પામ 400 અને હાર્પી જેવા કામિકાઝ ડ્રોન જેવા ઇઝરાયલી શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરીને પાકિસ્તાનમાં આતંકવાદી ઠેકાણાઓ અને એર ડિફેન્સને સફળતાપૂર્વક નષ્ટ કરી દીધા હતા. આ સફળતાના આધારે, ભારત હવે અનેક સિસ્ટમોના સંપાદન અને વિસ્તરણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. આમાં સ્પાઇસ 1000 લાંબા અંતરના ગાઈડેડ બોમ્બ, એર લોરા એર-લોન્ચ્ડ બેલિસ્ટિક મિસાઇલ, આઇસ બ્રેકર લાંબા અંતરની મિસાઇલ સિસ્ટમ, તેમજ ભારતીય નૌકાદળના યુદ્ધ જહાજોને હવાઈ હુમલાઓથી બચાવવા માટે બરાક ER વિસ્તૃત અંતરની મિસાઇલોનો સમાવેશ થાય છે.
પ્રધાનમંત્રી મોદી અને ઇઝરાયલી પ્રધાનમંત્રી બેન્જામિન નેતન્યાહૂ વચ્ચેના ગાઢ અંગત સંબંધોએ બંને દેશોને રાજકીય સ્તરે લાવ્યા છે. બંને દેશો આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર આતંકવાદ સામે એકસાથે બોલે છે.
સંરક્ષણ ઉપરાંત, મુલાકાત દરમિયાન અન્ય મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રો પર ચર્ચા કરવામાં આવશે, જેમાં ભવિષ્યની ટેકનોલોજીમાં અગ્રણી ભૂમિકા ભજવવા માટે સહયોગ માટે ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગનો સમાવેશ થાય છે, અને કૃષિ અને પાણી વ્યવસ્થાપનના ક્ષેત્રોમાં નવા કરારોની અપેક્ષા છે, જેમાં ઇઝરાયલની ટપક સિંચાઈ ટેકનોલોજી અને ડિસેલિનેશન માટેની ટેકનોલોજીનો સમાવેશ થાય છે. આમાં બંને દેશોના વૈજ્ઞાનિકો વચ્ચે સંયુક્ત સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવાનો સમાવેશ થાય છે.
પ્રધાનમંત્રીની મુલાકાત ફક્ત બે રાષ્ટ્રના વડાઓ વચ્ચેની મુલાકાત નથી, પરંતુ "વિશ્વસનીય ભાગીદાર" તરફ એક પગલું છે. લેસર શસ્ત્રોથી લઈને લાંબા અંતરની ફાયરપાવર સુધી, ભારત અને ઇઝરાયલ વચ્ચેનું આ જોડાણ એશિયામાં શક્તિ સંતુલનને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
