Iran US tension: અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનના તેલ સંસાધનો પર કબજો કરવાની વાત કરીને અને તેના મુખ્ય તેલ નિકાસ કેન્દ્ર ખાર્ગ ટાપુને લશ્કરી વિકલ્પ તરીકે ઉલ્લેખ કરીને વૈશ્વિક ધ્યાન ખેંચ્યું છે. આ નિવેદન પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવને વધુ વધારી રહ્યું છે.
ટ્રમ્પનું વિવાદાસ્પદ નિવેદન
ફાઈનાન્સિયલ ટાઈમ્સ સાથેની તાજેતરની મુલાકાતમાં ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેઓ ઈરાનનું તેલ "લેવા" માંગે છે. તેમણે ઉમેર્યું, "કદાચ આપણે ખાર્ગ ટાપુ લઈ શકીએ છીએ, કદાચ નહીં... અમારી પાસે ઘણા વિકલ્પો છે." ખાર્ગ ટાપુ ઈરાનનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ નિકાસ કેન્દ્ર છે, જ્યાંથી દેશના લગભગ 90% ક્રૂડ તેલની નિકાસ થાય છે. આ ટાપુ પર કબજો અથવા તેને નિયંત્રણમાં લેવાથી ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થાને ગંભીર ફટકો પડી શકે છે.
ખાર્ગ ટાપુ પર અમેરિકી હુમલાના અહેવાલો
ટ્રમ્પે તેમના ટ્રુથ સોશિયલ પ્લેટફોર્મ પર પોસ્ટ કર્યું હતું કે અમેરિકી સેનાએ ખાર્ગ ટાપુ પરના અનેક vo સૈન્ય લક્ષ્યોને "સંપૂર્ણપણે નષ્ટ" કરી દીધા છે. તેમણે દાવો કર્યો કે તેલના માળખાને "સભ્યતાના કારણે" અકબંધ રાખવામાં આવ્યું છે, પરંતુ જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોની અવરજવરમાં અવરોધ ઊભો થશે તો તેલના માળખા પર પણ હુમલો કરવામાં આવી શકે છે.
યુદ્ધના વધતા સંકેતો અને તૈયારીઓ
અમેરિકા પશ્ચિમ એશિયામાં તેની લશ્કરી હાજરી વધારી રહ્યું છે, જેમાં આશરે 10,000 સૈનિકો (મરીન અને એરબોર્ન ડિવિઝન સહિત) તૈનાત કરવાની યોજના છે.
નિષ્ણાતોના મતે, ખાર્ગ ટાપુ પર જમીની કાર્યવાહી અત્યંત જોખમી હોઈ શકે છે અને સંઘર્ષને વધુ વિસ્તારી શકે છે.
ટ્રમ્પે પાકિસ્તાન દ્વારા ઈરાન સાથે પરોક્ષ વાટાઘાટોનો ઉલ્લેખ કર્યો છે અને 6 એપ્રિલ સુધીમાં કરારની સંભાવના વ્યક્ત કરી છે. જો કરાર ન થાય તો ઊર્જા માળખા પર હુમલાની ચેતવણી આપી છે.
તેલ બજાર પર અસર
આ તણાવને કારણે વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ પ્રતિ બેરલ $110થી વધુ પર પહોંચી ગયા છે, જે યુદ્ધ શરૂ થયા પછી 50%થી વધુનો વધારો દર્શાવે છે. જો ખાર્ગ ટાપુ પ્રભાવિત થશે તો વૈશ્વિક તેલ પુરવઠામાં મોટી વિક્ષેપ પડી શકે છે.
વર્તમાન સ્થિતિ
ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચે શરૂ થયેલો સંઘર્ષ હવે અમેરિકા સહિત અન્ય દેશોને પણ સામેલ કરી રહ્યો છે. હુતી બળવાખોરો અને અન્ય પ્રાદેશિક તાકાતો પણ સક્રિય છે. બંને પક્ષ વાટાઘાટોના પ્રયાસો ચાલુ રાખ્યા છે, પરંતુ સંઘર્ષ વધવાની સંભાવના હજુ પણ મોજૂદ છે. આ પરિસ્થિતિ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ઉર્જા સુરક્ષા માટે મોટી પડકાર ઊભી કરી રહી છે. વિકાસ પર નજર રાખવી જરૂરી છે.
