"અમેરિકા-ઇઝરાયલે અમારી પરમાણુ ફેસીલીટી પર હુમલો કર્યો" : ઈરાનનો મોટો દાવો

આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઉર્જા એજન્સી (IAEA) માં ઈરાનના રાજદૂતે એક મહત્વપૂર્ણ દાવો કર્યો છે. ઈરાની રાજદૂતે કહ્યું કે રવિવારે અમેરિકા અને ઇઝરાયલે તેના પરમાણુ ઠેકાણા પર હુમલો કર્યો હતો. જોકે, UN પરમાણુ નિરીક્ષક સંસ્થાના વડાએ કહ્યું કે અહેવાલિત હુમલાઓમાં કોઈપણ પરમાણુ સ્થળોને નુકસાન થયું હોવાના કોઈ પુરાવા નથી.

IAEA ના ડિરેક્ટર જનરલ રાફેલ ગ્રોસીએ સોમવારે એજન્સીના 35-સભ્યોના બોર્ડ ઓફ ગવર્નર્સને જણાવ્યું હતું કે એજન્સી પાસે "કોઈ સંકેત નથી કે કોઈપણ ન્યુક્લિયર ઈન્સ્ટોલેશનને નુકસાન થયું છે અથવા હુમલો થયો છે." ઈરાનના રાજદૂતને જ્યારે પૂછવામાં આવ્યું કે ઈરાનમાં કઈ પરમાણુ ઠેકાણા પર હુમલો કરવામાં આવ્યો છે, ત્યારે તેમણે કહ્યું કે ઇઝરાયલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે નાતાન્ઝ પરમાણુ ફેસીલીટી પર હુમલો કર્યો હતો.

'રેડિયોએક્ટિવિટી લીક' થવાની શક્યતા

જોકે, IAEA ના ડિરેક્ટર જનરલે એમ પણ કહ્યું છે કે 'રેડિયોએક્ટિવિટી લીક' થવાની શક્યતાને નકારી શકાય નહીં. રાફેલ ગ્રોસીએ ઈરાન અને પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા લશ્કરી હુમલાઓ પર ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી અને તમામ પક્ષોને મહત્તમ સંયમ રાખવા અને પરમાણુ સ્થાપનો પર કોઈપણ સશસ્ત્ર હુમલો ટાળવા અપીલ કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે IAEA પરિસ્થિતિ પર નજર રાખશે અને જો પરમાણુ સુરક્ષામાં કોઈ ભંગ થાય તો સભ્ય દેશોને તાત્કાલિક તકનીકી સહાય પૂરી પાડવા માટે તૈયાર છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો રેડિયોએક્ટિવિટી લીક થાય છે, તો તે મોટા શહેરોને ખાલી કરાવવા તરફ દોરી શકે છે.

પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરી રહી છે ટીમ

ગ્રોસીએ જણાવ્યું હતું કે એજન્સીએ સંભવિત રેડિયોએક્ટિવિટી લીક કટોકટીને સંબોધવા માટે તેના આદેશ મુજબ તાત્કાલિક પગલાં લીધાં છે. IAEA નું 'ઇનસિડેન્ટ એન્ડ ઇમરજન્સી સેન્ટર' (IEC) સક્રિય છે અને એક સમર્પિત ટીમ પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરી રહી છે, જોકે સંઘર્ષને કારણે સંદેશાવ્યવહાર ખોરવાયો છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે પ્રાદેશિક સુરક્ષા દેખરેખ નેટવર્ક્સને ચેતવણી આપવામાં આવી છે અને અત્યાર સુધી ઈરાનની સરહદે આવેલા દેશોમાં પૃષ્ઠભૂમિ સ્તરથી ઉપર કોઈ રેડિયેશન નોંધાયું નથી.

પરમાણુ સુરક્ષા માટે વધતો ખતરો

ઈરાનમાં પરમાણુ સુવિધાઓની પરિસ્થિતિ અંગે તેમણે કહ્યું કે હજુ સુધી બુશેહર પરમાણુ પાવર પ્લાન્ટ, તેહરાન સંશોધન રિએક્ટર અથવા અન્ય પરમાણુ ઇંધણ ચક્ર સુવિધાઓને નુકસાન થયાના કોઈ સંકેત નથી. IAEA ઈરાનના પરમાણુ નિયમનકારી સત્તાનો સંપર્ક કરવાના પ્રયાસો ચાલુ રાખે છે, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ જવાબ મળ્યો નથી. ડિરેક્ટર-જનરલએ ચેતવણી આપી હતી કે આ પ્રદેશના ઘણા દેશોમાં પરમાણુ પાવર પ્લાન્ટ અને સંશોધન રિએક્ટર કાર્યરત છે, જે કોઈપણ લશ્કરી હુમલાની સ્થિતિમાં પરમાણુ સુરક્ષા માટે જોખમ વધારે છે. સંયુક્ત આરબ અમીરાત પાસે ચાર કાર્યરત પરમાણુ રિએક્ટર છે, જ્યારે જોર્ડન અને સીરિયા પાસે કાર્યરત સંશોધન રિએક્ટર છે.

UN જનરલ એસેમ્બલીના અગાઉના ઠરાવોનો ઉલ્લેખ કરીને, તેમણે કહ્યું કે પરમાણુ સુવિધાઓ પર સશસ્ત્ર હુમલા ક્યારેય ન થવા જોઈએ, કારણ કે તે ગંભીર કિરણોત્સર્ગી ઉત્સર્જનનું કારણ બની શકે છે, જેની અસરો સરહદોની બહાર સુધી પહોંચી શકે છે. તેમણે ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમના લાંબા ગાળાના ઉકેલ માટે રાજદ્વારી અને વાટાઘાટો તરફ પાછા ફરવાની જરૂરિયાતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો. તેમણે કહ્યું કે બળનો ઉપયોગ આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોનો ભાગ રહ્યો છે, પરંતુ તે હંમેશા છેલ્લો ઉપાય હોવો જોઈએ. "રાજદ્વારી મુશ્કેલ છે, પરંતુ અશક્ય નથી. પરમાણુ રાજદ્વારી વધુ મુશ્કેલ છે, પરંતુ અશક્ય નથી. આપણે શક્ય તેટલી વહેલી તકે વાટાઘાટોના ટેબલ પર પાછા ફરવું જોઈએ," તેમણે કહ્યું.