ઈરાનમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા પર સવાલ : જાણો કેમ વિદ્યાર્થીઓ પસંદ કરે છે આ દેશ?

ઇરાન પર ઇઝરાયેલ અને અમેરિકાના સંભવિત સૈન્ય હુમલાની આશંકાએ ત્યાં વસતા ભારતીય નાગરિકો અને ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓના પરિવારજનોની ચિંતામાં વધારો કર્યો છે. પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલી યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ વચ્ચે એ જાણવું જરૂરી છે કે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ ઇરાનમાં કયા વિષયોના અભ્યાસ માટે જાય છે અને હાલમાં ત્યાં અંદાજે કેટલા વિદ્યાર્થીઓ વસવાટ કરી રહ્યા છે.

ઇરાનમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા

છેલ્લા એક દાયકા દરમિયાન ઇરાન ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે શિક્ષણના એક મહત્વના કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ હાલમાં ઇરાનની વિવિધ યુનિવર્સિટીઓમાં આશરે 1500 થી 2000 જેટલા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. વર્ષ 2019 માં આ આંકડો માત્ર 737 હતો, જે વર્ષ 2024 સુધીમાં ત્રણ ગણો વધી ગયો છે. નોંધનીય બાબત એ છે કે આ વિદ્યાર્થીઓમાં સૌથી મોટો હિસ્સો જમ્મુ અને કાશ્મીરનો છે, જ્યાંથી આશરે 1200 થી વધુ યુવાનો ત્યાં ભણવા ગયા છે.

શા માટે ઇરાન છે મેડિકલ અભ્યાસ માટે પ્રથમ પસંદગી?

ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ મુખ્યત્વે મેડિકલ ક્ષેત્રે કારકિર્દી બનાવવા માટે ઇરાન પર પસંદગી ઉતારે છે. તેના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:

• ઓછો ખર્ચ: ઇરાનમાં 6 વર્ષના મેડિકલ કોર્સનો કુલ ખર્ચ અંદાજે 15 લાખથી 30 લાખ રૂપિયાની વચ્ચે થાય છે. જ્યારે ભારતની પ્રાઇવેટ મેડિકલ કોલેજોમાં આ જ અભ્યાસ માટે 35 લાખથી લઈને 1.25 કરોડ રૂપિયા સુધીનો ખર્ચ થઈ શકે છે.

• સરળ પ્રવેશ પ્રક્રિયા: ભારતમાં MBBS ની સીટ મેળવવા માટે NEET-UG માં અત્યંત ઉંચા સ્કોરની જરૂર હોય છે. તેની સરખામણીએ ઇરાનની યુનિવર્સિટીઓમાં પ્રવેશ માટે માત્ર NEET પાસ હોવું પૂરતું છે અને ત્યાં કોઈ પણ પ્રકારની ડોનેશન ફી લેવામાં આવતી નથી.

• વૈશ્વિક માન્યતા: ઇરાનની ઘણી મેડિકલ સંસ્થાઓ 100 વર્ષથી પણ વધુ જૂની છે. આ યુનિવર્સિટીઓને ભારતની National Medical Commission (NMC) અને World Health Organization (WHO) દ્વારા માન્યતા મળેલી છે, જેના કારણે વિદ્યાર્થીઓ ભારત પરત ફરીને પ્રેક્ટિસ માટેની પરીક્ષા આપી શકે છે.

ધાર્મિક શિક્ષણ અને અન્ય સુવિધાઓ

મેડિકલ ઉપરાંત ધાર્મિક અભ્યાસ પણ એક મોટું કારણ છે. ભારતના શિયા સમુદાયના ઘણા વિદ્યાર્થીઓ ઉચ્ચ ઇસ્લામિક શિક્ષણ માટે ઇરાનના કોમ અને મશહદ જેવા શહેરોમાં જાય છે. કોમ શહેર તેના અત્યાધુનિક મદ્રેસાઓ અને ધાર્મિક સંશોધન કેન્દ્રો માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે.

શિક્ષણના માધ્યમની વાત કરીએ તો શરૂઆતના વર્ષોમાં અંગ્રેજીમાં અભ્યાસ કરાવવામાં આવે છે, જોકે ક્લિનિકલ પ્રેક્ટિસ માટે વિદ્યાર્થીઓએ પ્રાથમિક ફારસી ભાષા શીખવી પડે છે. ઇરાનમાં રહેવા-જમવાનો ખર્ચ પણ ઘણો ઓછો છે, જે મહિને અંદાજે 10,000 થી 12,000 રૂપિયા જેટલો થાય છે. આમ, મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે ઇરાન એક આર્થિક રીતે પોસાય તેવો વિકલ્પ સાબિત થયો છે. જોકે, વર્તમાન રાજકીય અસ્થિરતાએ આ વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય પર જોખમ ઊભું કર્યું છે.