હવે ડિજિટલ ટોકનથી જ મળી જશે ટ્રેનની તત્કાલ ટિકિટ : રેલ્વે લાવ્યું હાઇ-ટેક 'Q-Mitra' સિસ્ટમ, જાણો કેવી રીતે કરે છે કામ

Railway Update: ટ્રેનમાં ઇમરજન્સી મુસાફરી કરવા માટે કન્ફર્મ તત્કાલ ટિકિટ મેળવવી એ કોઈ માઉન્ટ એવરેસ્ટ સર કરવા જેવું મુશ્કેલ કામ માનવામાં આવે છે. રેલ્વે સ્ટેશનના કાઉન્ટર પર સવારે બારી ખુલતાની સાથે જ મિનિટોમાં ટિકિટો ગાયબ થઈ જાય છે અને સામાન્ય મુસાફરોના હાથમાં માત્ર 'નો રૂમ'નું બોર્ડ જ આવે છે. સામાન્ય જનતાની આ મજબૂરીનો ફાયદો ઉઠાવીને દલાલો લાંબા સમયથી ગેરકાયદેસર કમાણી કરી રહ્યા છે. જોકે, ભારતીય રેલ્વેએ હવે આ કાળાબજારી અને અરાજકતાનો કાયમી અંત લાવવા માટે એક અત્યંત આધુનિક અને હાઇ-ટેક ડિજિટલ સિસ્ટમ તૈયાર કરી છે, જેનું નામ 'Q-Mitra' રાખવામાં આવ્યું છે. આ સિસ્ટમ લાગુ થવાથી ટિકિટ બુકિંગ વિન્ડો પરથી દલાલોની સંપૂર્ણ રજા થઈ જશે.

શું છે આ હાઇ-ટેક 'Q-Mitra' સિસ્ટમ અને તે કેવી રીતે કામ કરે છે?

'Q-Mitra' એ એક એડવાન્સ ડિજિટલ ટોકન મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ છે, જ્યાં "Q" નો અર્થ "કતાર" (Queue) એટલે કે લાઇન થાય છે. આ ટેક્નોલોજી રેલ્વે સ્ટેશનો પર જોવા મળતી લાંબી, થકવી નાખતી અને અકળાવનારી ભૌતિક લાઇનોને સીધી મુસાફરોના મોબાઇલ ફોન પર સ્થાનાંતરિત કરી દે છે.

આ સિસ્ટમ હેઠળ, મુસાફરોએ તત્કાલ ટિકિટ લેવા માટે સ્ટેશન પર જતા પહેલાં પોતાના મોબાઇલ નંબર અને સત્તાવાર ઓળખપત્ર (આધાર કાર્ડ) ની વિગતો સબમિટ કરીને રજિસ્ટ્રેશન કરાવવું પડશે. આ વિગતોના વેરિફિકેશન બાદ, કાઉન્ટર ખુલવાના નિયત સમય પહેલાં જ મુસાફરના મોબાઇલ પર એક વિશિષ્ટ QR કોડ ધરાવતું ડિજિટલ ટોકન મોકલી દેવામાં આવે છે. આ ડિજિટલ ટોકન નંબર જ કતારમાં મુસાફરનું સ્થાન નક્કી કરે છે, એટલે કે તમારો ટિકિટ મેળવવાનો ક્રમ અગાઉથી જ તમારા ખિસ્સામાં સુરક્ષિત થઈ જાય છે.

આ પણ વાંચો: આખી રાત ફોન ચાર્જિંગમાં રાખો છો?: બેટરી બની શકે છે ખતરનાક

ફેસ રેકગ્નિશન ટેક્નોલોજી: દલાલોની જૂની તમામ યુક્તિઓ થઈ જશે ફેલ

રેલ્વે બોર્ડના જણાવ્યા અનુસાર, Q-Mitra સિસ્ટમ માત્ર ડિજિટલ ટોકન આપવા પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તેમાં સુરક્ષાનું લોખંડી સ્તર ઉમેરવામાં આવ્યું છે. આ સિસ્ટમ દલાલોના નેટવર્કને તોડવા માટે મુખ્યત્વે બે મહત્વપૂર્ણ સુરક્ષા માપદંડો પર કામ કરે છે:

• ફરજિયાત આઇડી વેરિફિકેશન: રજિસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયામાં સત્તાવાર સરકારી ઓળખપત્ર લિંક હોવાના કારણે, કોઈ પણ દલાલ બલ્કમાં (મોટા જથ્થામાં) નકલી કે ખોટા નામોથી ડિજિટલ ટોકન જનરેટ કરી શકશે નહીં.

• ચહેરાની ઓળખ (Facial Recognition): સૌથી મોટો ફેરફાર કાઉન્ટર પર જોવા મળશે. જ્યારે મુસાફર ટિકિટ લેવા બારી પર પહોંચશે, ત્યારે ત્યાં લગાવેલા ખાસ મશીન દ્વારા તેનો ચહેરો સ્કેન કરવામાં આવશે. જે વ્યક્તિના નામે ડિજિટલ ટોકન ઇશ્યૂ થયું હશે, તેનો ચહેરો મેચ થાય તો જ કાઉન્ટર પરથી તત્કાલ ટિકિટ પ્રિન્ટ થશે. આનાથી દલાલો બીજા કોઈ મુસાફરના નામે અથવા લાઇન રાખવા માટે પોતાના માણસોને ઊભા રાખી શકશે નહીં.

આ પણ વાંચો: Android યુઝર્સ માટે એલર્ટ!: WhatsApp પર ‘લગ્ન કાર્ડ’ નામે આવી રહી છે ખતરનાક APK ફાઇલ, એક ક્લિકથી ફોન થઈ શકે હેક

પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે બિહારના સ્ટેશનો પરથી થઈ સફળ શરૂઆત

હાલના તબક્કે ભારતીય રેલ્વે દ્વારા આ ક્રાંતિકારી 'Q-Mitra' સિસ્ટમને એક પાયલોટ પ્રોજેક્ટ (ટ્રાયલ રન) તરીકે સક્રિય કરવામાં આવી છે. પૂર્વ મધ્ય રેલ્વે (East Central Railway) અંતર્ગત બિહારના બેગુસરાય રેલ્વે સ્ટેશન પરથી આનો સફળ પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે. બેગુસરાય સ્ટેશન પર સંતોષકારક પરિણામો મળ્યા બાદ, હવે આરા જંકશન (Ara Junction) પર આ હાઇ-ટેક સિસ્ટમ લાગુ કરવાની તડામાર તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. રેલ્વે પ્રશાસન આ બંને સ્ટેશનોના અનુભવો અને ફીડબેકના આધારે આગામી સમયમાં પૂર્વ મધ્ય રેલ્વેના તમામ મુખ્ય સ્ટેશનો અને ત્યારબાદ તબક્કાવાર રીતે દેશભરના રેલ્વે કાઉન્ટર્સ પર આ ડિજિટલ કતાર પદ્ધતિ અમલમાં મૂકશે, જેથી દેશના કરોડો રેલ્વે પ્રવાસીઓને મોટી રાહત મળી શકે.