ભારત દર વર્ષે 15 Januaryના દિવસને એક ઐતિહાસિક ક્ષણ તરીકે ઉજવે છે. વર્ષ 1949 માં આજના જ દિવસે Field Marshal KM Cariappaએ બ્રિટિશ જનરલ સર ફ્રાન્સિસ બુચર પાસેથી ભારતીય સેનાના પ્રથમ ભારતીય Commander-in-Chief તરીકેનો પદભાર સંભાળ્યો હતો. આ ગૌરવશાળી દિવસની યાદમાં દર વર્ષે સેના દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. ભારતીય સેના આજે માત્ર સંખ્યાબળમાં જ નહીં પરંતુ યુદ્ધના મેદાનમાં પોતાના બહોળા અનુભવ અને અદભૂત રણનીતિ માટે વિશ્વભરમાં શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.
વૈશ્વિક યુદ્ધોએ ઘડ્યું સૈન્યનું કૌશલ્ય
ભારતીય સૈનિકોએ આઝાદી પહેલા જ વૈશ્વિક સ્તરે પોતાની બહાદુરીનો પરચો આપી દીધો હતો. બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન ભારતીય સેના દુનિયાની સૌથી મોટી સ્વૈચ્છિક ફોજ હતી. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધમાં અંદાજે 13 Lakh અને બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં લગભગ 25 Lakh ભારતીય જવાનોએ સક્રિય સેવા આપી હતી. એશિયાથી લઈને યુરોપ અને આફ્રિકાના રણ મેદાનોમાં લડતી વખતે ભારતીય સૈનિકોએ અત્યાધુનિક હથિયારો અને મશીની યુદ્ધકળાનો જે અનુભવ મેળવ્યો તે આજે પણ તેમની વ્યાવસાયિક કુશળતાનો પાયો છે.
આઝાદી પછીના પાંચ મુખ્ય જંગ અને વિજય
વર્ષ 1947માં આઝાદી મળ્યા બાદ ભારતીય સેનાએ પાંચ મોટા યુદ્ધોનો સામનો કર્યો છે. 1947-48 ના યુદ્ધમાં જમ્મુ અને કાશ્મીરના રક્ષણ માટે સેનાએ અપ્રતિમ શૌર્ય બતાવ્યું હતું. 1962 માં ચીન સામેના જંગે હિમાલયની પહાડીઓમાં લડવાની ક્ષમતાની કસોટી કરી હતી. ત્યારબાદ 1965 માં પાકિસ્તાન સામે ટેન્કો અને પાયદળનું ભીષણ યુદ્ધ થયું. 1971ના ઐતિહાસિક વિજયે વિશ્વના નકશા પર Bangladesh નું સર્જન કર્યું અને 1999 ના Kargil War એ સાબિત કર્યું કે પહાડોની ઉંચાઈ પર લડવામાં ભારતીય સેનાનો કોઈ જોટો નથી.
સીમાડાથી લઈને દુનિયાના સૌથી ઉંચા યુદ્ધ ક્ષેત્ર સુધી
યુદ્ધો ઉપરાંત ભારતીય સેનાએ અનેક મહત્વપૂર્ણ મિલિટરી ઓપરેશન્સ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા છે. Operation Polo દ્વારા હૈદરાબાદ અને Operation Vijay દ્વારા ગોવાને મુક્ત કરાવી ભારત સાથે જોડવામાં આવ્યું હતું. Operation Meghdoot દ્વારા ભારતે Siachen Glacier પર પોતાનું વર્ચસ્વ સ્થાપિત કર્યું જે આજે દુનિયાનું સૌથી ઉંચુ અને પડકારજનક યુદ્ધ ક્ષેત્ર ગણાય છે. માઈનસ ડિગ્રી તાપમાન અને દુર્ગમ પહાડોમાં ટકી રહેવાની ભારતીય સેનાની આ ક્ષમતા જ તેને દુનિયાની અન્ય સેનાઓ કરતા અલગ પાડે છે.
