ભારતની ત્રિ-સેવાઓ સેના, નૌકાદળ અને વાયુસેના દ્વારા શરૂ કરાયેલ ત્રિશૂલ નામની સંયુક્ત કવાયત ચર્ચાનો વિષય બની છે. આ વિશાળ લશ્કરી અભ્યાસ એવા સમયે થઈ રહ્યો છે જ્યારે પાકિસ્તાનમાં તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન (TTP) ની હિંસક પ્રવૃત્તિઓ રાજધાની ઇસ્લામાબાદ સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ કારણે પાકિસ્તાનની સુરક્ષા એજન્સીઓ અને સૈન્ય તંત્રમાં ચિંતા વધતી જોવા મળી રહી છે.
રાવલપિંડીમાં મીડિયા સાથેની અનૌપચારિક વાતચીત દરમિયાન ઇન્ટર-સર્વિસિસ પબ્લિક રિલેશન્સ (ISPR) ના ડિરેક્ટર જનરલ લેફ્ટનન્ટ જનરલ અહેમદ શરીફ ચૌધરીએ કહ્યું કે પાકિસ્તાન ભારતીય અભ્યાસ પર ઘણું નજીકથી નિરીક્ષણ કરી રહ્યું છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ ભારત અરબી સમુદ્રમાં કોઈ ફોલ્સ ફ્લેગ ઓપરેશન ચલાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે “જો ભારત કોઈ ઉશ્કેરણીજનક પગલું ભરશે તો આ વખતે જવાબ પહેલાં કરતાં વધારે સખત મળશે.”
ભારતીય ગુપ્તચર સૂત્રોએ પાકિસ્તાની અધિકારીઓના આ નિવેદનને વ્યૂહાત્મક ગભરાટનું પ્રતિબિંબ ગણાવ્યું છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર પાકિસ્તાનની આંતરિક રાજકીય પરિસ્થિતિ અસ્થિર હોવાથી આ પ્રકારના નિવેદનોનો હેતુ ઘરેલુ સ્તરે એકતા અને દૃઢતા બતાવવાનો પ્રયાસ છે. રાવલપિંડીના સૈન્ય નેતૃત્વ માટે હાલની સ્થિતિનું નિયંત્રણ રાખવું મુશ્કેલ બની ગયું છે.
ભારત દ્વારા શરૂ કરાયેલ ત્રિશૂલ કવાયત 3 નવેમ્બરથી શરૂ થઈ છે અને 13 નવેમ્બર સુધી ચાલવાની છે. આ અભ્યાસમાં Indian Army, Navy અને Air Force નો સંયુક્ત ભાગ છે. અરબી સમુદ્ર અને આકાશના ક્ષેત્રમાં થઈ રહેલો આ મલ્ટિ-ડોમેન ઓપરેશનલ એક્સરસાઈઝ સંકલિત યુદ્ધની તૈયારી, ઝડપી તૈનાતી અને દરિયાઈ પ્રભુત્વનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે રચાયેલ છે.
રક્ષા વિશ્લેષકોના મત મુજબ આ કવાયતનો મુખ્ય હેતુ ત્રણેય લશ્કરી સેવાઓ વચ્ચે ઇન્ટર-ઓપરેબિલિટી અને સ્ટ્રેટેજિક કોઓર્ડિનેશન વધારવાનો છે. આ અભ્યાસ “ઓપરેશન સિંદૂર” બાદનું સૌથી મોટું સંયુક્ત મિશન ગણાય છે.
સામાન્ય રીતે આ પ્રકારની કવાયત ભારત માટે રૂટિન ટ્રેનિંગ પ્રોગ્રામ હોય છે, પરંતુ પાકિસ્તાની સૈન્ય તેની પાછળ છુપાયેલા હેતુઓ શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. રક્ષણ નિષ્ણાતો માનતા છે કે પાકિસ્તાનની આ પ્રતિક્રિયા તેની અંદરની રાજકીય અસ્થિરતા અને વ્યૂહાત્મક ચિંતાને સ્પષ્ટ દર્શાવે છે.
