ભારત છેલ્લા લગભગ ચાર દાયકાથી આતંકવાદ સામે સતત લડી રહ્યું છે. આ લાંબા ગાળામાં પાકિસ્તાને વિવિધ રીતે આતંકવાદને પ્રોત્સાહન આપ્યું—ક્યારેક પોતાની ધરતી પર આતંકવાદીઓને તાલીમ આપીને ભારત મોકલ્યા, તો ક્યારેક સ્થાનિક નેટવર્ક ઉભું કરીને હુમલા સરળ બનાવ્યા.
પરંતુ તાજેતરના લાલ કિલ્લા આતંકવાદી હુમલા (10 નવેમ્બર 2025) એ એક ચોંકાવનારી હકીકત સામે લાવી—આતંકવાદનું નવું સ્વરૂપ હવે સફેદ કોલર આતંકવાદીઓ સુધી પહોંચી ગયું છે, જેમાં ઉચ્ચશિક્ષિત તબીબી વ્યાવસાયિકો સામેલ હોવાની માહિતી સામે આવી છે.
એમબીબીએસ અથવા MD જેટલી ઊંચી ડિગ્રી ધરાવતા લોકો આતંકવાદી કે આત્મઘાતી હુમલાખોર બની શકે તે વિચારવું પણ મુશ્કેલ છે. પરંતુ આ વાસ્તવિકતા ભારતની સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે વધુ પડકારરૂપ બની છે. હવે લડાઈ માત્ર હથિયારો સામે નહીં, પરંતુ વિચારધારા અને માનસિકતા સામે છે.
1993થી 2025 સુધીના મોટા આતંકવાદી હુમલાઓનો ડંખ
1993
12 માર્ચ: બોમ્બે શ્રેણીબદ્ધ વિસ્ફોટ—257 મોત, 1,400 ઘાયલ
8 ઓગસ્ટ: ચેન્નાઈ RSS ઓફિસ પાસે બોમ્બ—5 મોત
1996
21 મે: લાજપત નગર, દિલ્હી—13 મોત
22 મે: દૌસા, રાજસ્થાન—14 મોત
1997
18 ઓક્ટોબર: દિલ્હી માર્કેટ વિસ્ફોટ—59 મોત, 150+ ઘાયલ
30 ડિસેમ્બર: પંજાબી બાગ બોમ્બ—4 મોત
1999
25 જાન્યુઆરી: 23 કાશ્મીરી પંડિતોની હત્યા
24-31 ડિસેમ્બર: IC-814 હાઇજેક—1 મોત
2000
20 માર્ચ: ચિત્તિસિંગપુરા—25 શીખોની હત્યા
2001
1 ઓક્ટોબર: J&K વિસ્ફોટ—38 મોત
13 ડિસેમ્બર: સંસદ પર હુમલો—9 મોત
2002
14 મે: કલૂચક હુમલો—31 મોત
2 સપ્ટેમ્બર: અક્ષરધામ હુમલો—13 મોત
2003
25 ઓગસ્ટ: મુંબઈ વિસ્ફોટ—54 મોત
2005
29 ઓક્ટોબર: દિલ્હી બ્લાસ્ટ—62 મોત
2006
11 જુલાઈ: મુંબઈ ટ્રેન બ્લાસ્ટ—209 મોત
8 સપ્ટેમ્બર: માલેગાંવ બ્લાસ્ટ—45 મોત
2007
18 ફેબ્રુઆરી: સમજૌતા એક્સપ્રેસ—70 મોત
25 ઓગસ્ટ: હૈદરાબાદ—42 મોત
2008
13 મે: જયપુર—63 મોત
26 જુલાઈ: અમદાવાદ—56 મોત
26/11: મુંબઈ—166 મોત
2010
13 ફેબ્રુઆરી: પુણે જર્મન બેકરી—18 મોત
2013
21 ફેબ્રુઆરી: હૈદરાબાદ—18 મોત
2016
2 જાન્યુઆરી: પઠાણકોટ—8 મોત
18 સપ્ટેમ્બર: ઉરી—19 સૈનિકો શહીદ
2017
10 જુલાઈ: અમરનાથ—8 મોત
2018
10 ફેબ્રુઆરી: સુંજવાન—7 મોત
2019
14 ફેબ્રુઆરી: પુલવામા—40 CRPF જવાનો શહીદ
2025
22 એપ્રિલ: પહલગામ—26 મોત
10 નવેમ્બર: લાલ કિલ્લો વિસ્ફોટ—12 મોત
