India Retail Inflation Rate: દેશમાં છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી વધતી મોંઘવારી વચ્ચે હવે વધુ એક ચિંતાજનક આંકડો સામે આવ્યો છે. પેટ્રોલ, ડીઝલ અને અન્ય જરૂરી ચીજવસ્તુઓના વધતા ભાવ વચ્ચે સામાન્ય લોકો માટે ઘરખર્ચનું સંચાલન વધુ મુશ્કેલ બનતું જઈ રહ્યું છે. ખાસ કરીને મધ્યમ વર્ગ અને ગરીબ પરિવારો માટે દૈનિક જીવન જરૂરી વસ્તુઓની ખરીદીનો ખર્ચ સતત વધી રહ્યો છે. કેન્દ્ર સરકારના આંકડાકીય વિભાગ નેશનલ સ્ટેટિસ્ટિકલ ઓફિસ (NSO) દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજેતરના આંકડાઓ અનુસાર મે 2026 દરમિયાન દેશનો રિટેલ મોંઘવારી દર વધીને 3.93 ટકા પર પહોંચી ગયો છે. એપ્રિલ મહિનામાં આ દર 3.48 ટકા હતો. એટલે કે માત્ર એક મહિનામાં જ મોંઘવારીમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ઈંધણ અને ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના વધતા ભાવ તેના મુખ્ય કારણોમાં સામેલ છે.
ખાદ્ય મોંઘવારીમાં પણ વધારો
રિટેલ મોંઘવારી સાથે ખાદ્ય મોંઘવારીમાં પણ વધારો નોંધાયો છે. ઉપભોક્તા ભાવ સૂચકાંક (CPI) આધારિત ફૂડ ઈન્ફ્લેશન મે મહિનામાં 4.78 ટકા નોંધાયું છે, જ્યારે એપ્રિલમાં તે 4.2 ટકા હતું. ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના વધતા ભાવની સીધી અસર ઘરગથ્થુ બજેટ પર પડી રહી છે. ખાસ કરીને શાકભાજી, મસાલા અને અન્ય રોજિંદા ઉપયોગની વસ્તુઓ મોંઘી બનતા રસોડાનો ખર્ચ વધી રહ્યો છે. આ સ્થિતિમાં ઘર ચલાવવું સામાન્ય પરિવારો માટે વધુ પડકારજનક બન્યું છે.
ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગ પર સૌથી વધુ અસર
મોંઘવારીનો સૌથી મોટો ફટકો મધ્યમ વર્ગ અને આર્થિક રીતે નબળા પરિવારોને પડી રહ્યો છે. રોજબરોજની જરૂરિયાતો માટે વધુ ખર્ચ કરવો પડી રહ્યો હોવાથી બચત પર પણ અસર થઈ રહી છે. જોકે હાલનો રિટેલ મોંઘવારી દર ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)ના 4 ટકાના લક્ષ્યાંકથી થોડો નીચે છે, પરંતુ તે આ મર્યાદાની ખૂબ નજીક પહોંચી ગયો છે. આ કારણે આગામી મહિનાઓમાં મોંઘવારીની દિશા પર અર્થશાસ્ત્રીઓ અને નીતિ નિર્માતાઓની ખાસ નજર રહેશે.
આ પણ વાંચો: TATA ગ્રુપની આ કંપનીએ Q4 માં કર્યો ચમત્કાર: રોકેટ ગતિએ 1230% ચઢી ગયો શેર
મે મહિનામાં કઈ વસ્તુઓ સૌથી વધુ મોંઘી થઈ?
NSOના આંકડા મુજબ મે મહિનામાં કેટલીક ચોક્કસ વસ્તુઓના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. તેમાં કિંમતી ધાતુના આભૂષણો, ટામેટાં, આદુ, કિસમિસ અને સૂકી દ્રાક્ષનો સમાવેશ થાય છે. આ વસ્તુઓના ભાવમાં તેજી આવતાં ગ્રાહકોનો ખર્ચ વધ્યો છે. ખાસ કરીને ખાદ્ય વસ્તુઓ અને રસોડામાં ઉપયોગમાં આવતી ચીજવસ્તુઓના વધતા ભાવના કારણે ઘરેલુ બજેટ પર વધારાનું દબાણ સર્જાયું છે. બીજી તરફ, કેટલીક વસ્તુઓમાં રાહત પણ જોવા મળી છે. બટાકા, વટાણા, જીરા, મોટર કાર, જીપ તેમજ મોટરબાઈક અને સ્કૂટરની કિંમતોમાં તુલનાત્મક રીતે ઓછી મોંઘવારી નોંધાઈ છે. જેના કારણે કેટલાક ક્ષેત્રોમાં ગ્રાહકોને થોડો રાહતનો અનુભવ થયો છે.
RBIએ અગાઉ જ વ્યક્ત કરી હતી ચિંતા
ભારતીય રિઝર્વ બેંક દેશની નાણાકીય નીતિ નક્કી કરતી વખતે ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI)ને સૌથી મહત્વપૂર્ણ માપદંડ તરીકે ગણે છે. RBIએ આ મહિનાની શરૂઆતમાં વર્તમાન નાણાકીય વર્ષ માટે મોંઘવારી દર 4.6 ટકાથી વધીને 5.1 ટકા રહેવાનો અંદાજ વ્યક્ત કર્યો હતો. રિઝર્વ બેંકનું માનવું છે કે, ઉત્પાદન ખર્ચ, કાચા માલના ભાવ અને ઈંધણના વધતા ખર્ચને કારણે મોંઘવારી પર દબાણ યથાવત રહી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં મોંઘવારીને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે ભવિષ્યમાં નીતિગત પગલાં લેવામાં આવી શકે છે.
આ પણ વાંચો: LPG ગ્રાહકો માટે મહત્વપૂર્ણ સૂચના: 30 જૂન પહેલાં પૂરું કરી લેજો આ કામ, નહીં તો બંધ થઈ જશે સબસિડી!
પેટ્રોલ-ડીઝલના વધતા ભાવથી વધ્યું દબાણ
RBIએ તાજેતરમાં જણાવ્યું હતું કે મે મહિનામાં પેટ્રોલના ભાવમાં આશરે 7.4 ટકા અને ડીઝલના ભાવમાં 8.4 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. ઈંધણના ભાવ વધવાથી પરિવહન ખર્ચ વધી જાય છે, જેની સીધી અસર અન્ય તમામ ચીજવસ્તુઓના ભાવ પર પડે છે. પરિવહન ખર્ચ વધતા ઉત્પાદકો અને વેપારીઓ માટે માલસામાન પહોંચાડવાનો ખર્ચ પણ વધી જાય છે, જેનો બોજ આખરે ગ્રાહકો પર પડે છે. પરિણામે મોંઘવારીનો પ્રભાવ માત્ર એક કે બે ક્ષેત્ર પૂરતો મર્યાદિત રહેતો નથી, પરંતુ સમગ્ર અર્થતંત્રને અસર કરે છે.
આગામી મહિનાઓમાં વધુ મોંઘવારીની શક્યતા
અર્થશાસ્ત્રીઓના મતે જો ઈંધણના ભાવમાં વધારો ચાલુ રહેશે અને ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવ સ્થિર નહીં થાય તો આગામી મહિનાઓમાં મોંઘવારીમાં વધુ વધારો જોવા મળી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં સામાન્ય નાગરિકોના ઘરખર્ચ પર વધુ દબાણ સર્જાઈ શકે છે. સરકાર અને રિઝર્વ બેંક માટે મોંઘવારીને નિયંત્રણમાં રાખવી આગામી સમયની સૌથી મોટી આર્થિક પડકારોમાંથી એક બની શકે છે. દેશના લાખો પરિવારો માટે હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે, વધતી મોંઘવારી વચ્ચે ઘરનું બજેટ કેવી રીતે સંતુલિત રાખવું. આગામી મહિનાઓમાં સરકાર અને RBI દ્વારા લેવાતા નિર્ણયો પર સૌની નજર રહેશે.
