માનવ શરીર એક અદ્ભુત અને અત્યંત જટિલ મશીન છે, જેમાં દરેક અંગની પોતાની વિશેષ ભૂમિકા હોય છે. પરંતુ આધુનિક તબીબી વિજ્ઞાનની પ્રગતિને કારણે કેટલાક અંગો એવા છે જેને દૂર કર્યા પછી પણ વ્યક્તિ સામાન્ય જીવન જીવી શકે છે. આ અંગો વગર જીવન શક્ય બને છે, પરંતુ તે માટે યોગ્ય સારવાર, દવાઓ, આહારમાં ફેરફાર અને નિયમિત તપાસ જરૂરી છે. કેટલાક અંગો તો શરીરમાં બે હોય છે (જેમ કે કિડની), જ્યારે કેટલાકનું કાર્ય શરીરના અન્ય અંગો પણ કરી શકે છે. આવા અંગો વિશે જાણવું ખૂબ જ રસપ્રદ અને આશ્ચર્યજનક છે. જેથી આજે અમે તમને 7 એવા અંગો વિશે જણાવીશું જે વગર પણ મનુષ્ય જીવિત રહી શકે છે, અને તેમાંથી એક અંગ વિશે જાણીને તમે ખરેખર ચોકી જશો!
1. પિત્તાશય (Gallbladder) – પિત્ત સંગ્રહ કરવાનું અંગ
પિત્તાશય પિત્તને સંગ્રહ કરીને ચરબીયુક્ત ખોરાકના પાચનમાં મદદ કરે છે. પિત્તાશયમાં પથરી અથવા અન્ય સમસ્યા આવે તો તેને સર્જરીથી દૂર કરી શકાય છે. આવા કિસ્સામાં લીવર સીધું પિત્ત નાના આંતરડામાં મોકલે છે. વ્યક્તિ સામાન્ય જીવન જીવી શકે છે, પરંતુ તળેલા, તૈલી અને ભારે ખોરાકનું પ્રમાણ ઘટાડવું જરૂરી છે.
2. પ્લીહા (Spleen) – લોહી શુદ્ધ કરવાનું અંગ
પ્લીહા લોહીમાંથી જૂના લાલ રક્તકણો દૂર કરે છે અને રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં મદદ કરે છે. ઈજા અથવા રોગને કારણે તેને દૂર કરવું પડે તો પણ વ્યક્તિ જીવી શકે છે. જોકે, રોગપ્રતિકારક શક્તિ થોડી નબળી પડી શકે છે, તેથી ચેપથી બચવા વધારાની સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.
3. એક કિડની (One Kidney) – લોહી શુદ્ધ કરવાનું મુખ્ય અંગ
માનવ શરીરમાં બે કિડની હોય છે, પરંતુ એક સ્વસ્થ કિડની પણ શરીરની તમામ જરૂરિયાતો પૂરી કરી શકે છે. કિડની નિષ્ફળતા અથવા અન્ય કારણોસર એક કિડની દૂર કરવી પડે તો પણ વ્યક્તિ સામાન્ય જીવન જીવી શકે છે. જોકે, બાકીની કિડની પર વધુ બોજ ન પડે તે માટે આહાર અને જીવનશૈલીમાં ખાસ કાળજી રાખવી જરૂરી છે.
4. પ્રજનન અંગો (Reproductive Organs) – ગર્ભાશય અને અંડકોષ
ગર્ભાશય (Uterus) અથવા અંડકોષ (Testicles) જેવા અંગોને દૂર કરવા જીવલેણ નથી. કેન્સર અથવા અન્ય રોગને કારણે આ અંગો દૂર કરવા પડે તો પણ વ્યક્તિ જીવિત રહી શકે છે. જોકે, આ અંગો દૂર થતાં બાળકો થવાની ક્ષમતા ખતમ થઈ જાય છે અને હોર્મોનલ સંતુલન માટે દવાઓની જરૂર પડી શકે છે.
5. એપેન્ડિક્સ (Appendix) – નાનું અને બિનજરૂરી અંગ
એપેન્ડિક્સ એક નાનું અંગ છે, જેનું આજે કોઈ મોટું કાર્ય નથી તેવું માનવામાં આવે છે. એપેન્ડિસાઈટિસ (Appendix Inflammation) થાય તો તેને સર્જરીથી દૂર કરી શકાય છે. આ અંગ વગર પણ વ્યક્તિ સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ જીવન જીવી શકે છે.
6. આખું પેટ (Stomach) – પાચનનું મુખ્ય અંગ
કેટલાક ગંભીર કેન્સર કે અન્ય રોગોમાં આખું પેટ દૂર કરવું પડે છે. આવી સ્થિતિમાં અન્નનળીને સીધી નાના આંતરડા સાથે જોડવામાં આવે છે. વ્યક્તિ થોડું ભોજન ખાઈને જીવી શકે છે, પરંતુ જીવનની ગુણવત્તા અને ખોરાકની માત્રામાં ઘટાડો થાય છે.
7. મોટા આંતરડાનો મોટો ભાગ (Colon) – મોટા આંતરડાનું અંગ
કેન્સર અથવા અન્ય રોગને કારણે મોટા આંતરડાનો મોટો ભાગ દૂર કરવો પડે તો પણ સર્જિકલ વિકલ્પો દ્વારા વ્યક્તિ જીવી શકે છે. આવા કિસ્સામાં આહાર અને જીવનશૈલીમાં ખાસ કાળજી રાખવી જરૂરી છે. આ અંગો વગર જીવન શક્ય છે, પરંતુ તે માટે ડોક્ટરની સલાહ, યોગ્ય દવાઓ, સંતુલિત આહાર અને નિયમિત તપાસ અત્યંત જરૂરી છે.
