તાજેતરમાં દિલ્હી NCRમાં ભારત ટેક્સી સર્વિસ લોન્ચ કરવામાં આવી છે અને આગામી સમયમાં આ સેવા સમગ્ર દેશમાં વિસ્તારવામાં આવશે. આ આધુનિક પરિવહન સુવિધાઓ વચ્ચે એ જાણવું રસપ્રદ છે કે ભારતમાં સૌપ્રથમ ટેક્સી ક્યારે અને ક્યાં શરૂ થઈ હતી. ભારતની પ્રથમ મોટર ટેક્સી સેવાનો પ્રારંભ મુંબઈ શહેરમાં થયો હતો. બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન મુંબઈ દેશનું સૌથી મોટું બંદર અને વ્યાપારિક કેન્દ્ર હોવાને કારણે શહેરી પરિવહન માટે આ શહેર પ્રથમ પસંદગી હતું.
વર્ષ 1911માં થઈ હતી શરૂઆત
ભારતમાં ટેક્સી સેવાનો ઈતિહાસ 1911 થી શરૂ થાય છે. આ એ સમય હતો જ્યારે દેશમાં સંગઠિત મોટર ટ્રાન્સપોર્ટની પાયા નાખવામાં આવ્યા હતા. આ ગાળા દરમિયાન શહેરોમાં પરિવહન માટે બળદગાડી અને ઘોડાગાડીનો ઉપયોગ થતો હતો, જેની જગ્યા ધીમે ધીમે મશીનથી ચાલતા વાહનોએ લેવાનું શરૂ કર્યું હતું. જોકે, આ સેવા શરૂ કરવાનો શ્રેય કોઈ એક વ્યક્તિને આપવામાં આવતો નથી, પરંતુ બ્રિટિશ સંસ્થાનવાદી વહીવટ હેઠળ તેની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. તેનો મુખ્ય હેતુ બ્રિટિશ અધિકારીઓ અને વેપારીઓને ઝડપી પરિવહન પૂરું પાડવાનો હતો.
પરિવહન વ્યવસ્થામાં મોટું પરિવર્તન
મોટર ટેક્સીઓના આગમનથી મુંબઈની ગતિશીલતામાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો હતો. તેનાથી મુસાફરીનો સમય ઘટ્યો અને ભારતમાં આધુનિક જાહેર તેમજ ખાનગી પરિવહન પ્રણાલીનો માર્ગ મોકળો થયો. મુંબઈની જાણીતી 'કાળી-પીળી' ટેક્સીઓ 1964 ના સમયગાળામાં લોકપ્રિય બની હતી અને સમય જતાં તે આ શહેરની સાંસ્કૃતિક ઓળખનો એક અભિન્ન ભાગ બની ગઈ હતી.
કોલકાતા અને શીખ સમુદાયનું યોગદાન
મુંબઈ બાદ કોલકાતામાં પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ પછી ટેક્સી સેવાનો મોટા પાયે વિસ્તાર થયો હતો. કોલકાતામાં ટેક્સી વ્યવસાયને સ્થાપિત કરવામાં અને તેને સફળ બનાવવામાં શીખ સમુદાયના લોકોએ ખૂબ જ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. આજે જ્યારે ભારતમાં ઓનલાઈન ટેક્સી બુકિંગ અને ઈલેક્ટ્રિક ટેક્સીઓનો જમાનો આવ્યો છે, ત્યારે 1911 માં શરૂ થયેલી એ સફર ભારતીય પરિવહન ક્ષેત્રે એક ક્રાંતિકારી પગલું સાબિત થઈ હતી.
