ભારતમાં હથિયાર રાખવા માટે અત્યંત જટિલ અને કડક કાયદાકીય પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડે છે. સરકાર દ્વારા બંદૂક કે અન્ય હથિયારોના દુરુપયોગને રોકવા માટે સમયાંતરે નિયમોમાં ફેરફાર કરવામાં આવે છે. વર્તમાન કાયદાકીય જોગવાઈઓ મુજબ, કોઈ પણ સામાન્ય નાગરિક પોતાની પાસે કેટલા હથિયાર રાખી શકે તે અંગે સ્પષ્ટ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે.
વધુમાં વધુ બે હથિયાર રાખવાની મર્યાદા
Arms Act 1959 અને સુધારેલા આર્મ્સ રૂલ્સ હેઠળ હવે ભારતમાં કોઈપણ સામાન્ય નાગરિક કાયદેસર રીતે વધુમાં વધુ 02 હથિયાર રાખી શકે છે. અગાઉ આ મર્યાદા 03 હથિયારની હતી, પરંતુ વર્ષ 2019 માં કાયદામાં સુધારો કરીને હથિયારોની સંખ્યા ઘટાડી દેવામાં આવી છે. આ ફેરફાર પાછળનો મુખ્ય હેતુ હથિયારોના સંગ્રહખોરી અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ પર લગામ લગાવવાનો છે.
Unique Identification Number સિસ્ટમ શું છે?
ભારતમાં સિંગલ લાઈસન્સ વિથ યુનિક આઈડેન્ટિફિકેશન નંબર સિસ્ટમ અમલમાં છે. આનો અર્થ એ છે કે વ્યક્તિને અલગ-અલગ હથિયારો માટે અલગ-અલગ લાઈસન્સ આપવામાં આવતા નથી. તેના બદલે, મંજૂરી આપવામાં આવેલા બંને હથિયારોની વિગતો એક જ લાઈસન્સ રેકોર્ડમાં નોંધવામાં આવે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ પાસે 2019 ના સુધારા પહેલા 03 હથિયાર હતા, તો તેણે ત્રીજું હથિયાર લાઈસન્સ ધરાવતા ડીલર પાસે અથવા પોલીસ સ્ટેશનમાં જમા કરાવવું અનિવાર્ય બન્યું હતું.
લાઈસન્સ મેળવવા માટેની યોગ્યતાના માપદંડ
ગન લાઈસન્સ મેળવવા માટે અરજદારની ઉંમર ઓછામાં ઓછી 21 વર્ષ હોવી જોઈએ. આ ઉપરાંત, તેનો Criminal Record બિલકુલ શૂન્ય એટલે કે સાફ હોવો જોઈએ. માનસિક રીતે સ્વસ્થ હોવાની સાથે અરજદારે હથિયાર રાખવા પાછળનું સચોટ કારણ જેમ કે આત્મરક્ષણ, પાકની સુરક્ષા અથવા સ્પોર્ટ્સ શૂટિંગની વિગતો આપવી પડે છે. માત્ર વિનંતી કરવાથી લાઈસન્સ મળી જતું નથી, પરંતુ પોલીસ અને વહીવટી તંત્ર દ્વારા ઊંડી તપાસ બાદ જ મંજૂરી અપાય છે.
વારસામાં મળેલા હથિયાર અંગેના નિયમો
જો કોઈ વ્યક્તિને વારસામાં હથિયાર પ્રાપ્ત થાય છે, તો પણ 02 હથિયારનો નિયમ લાગુ પડે છે. જો વારસદાર પાસે અગાઉથી જ 02 હથિયાર હોય, તો તેણે વારસામાં મળેલું હથિયાર સરેન્ડર કરવું પડે છે. માત્ર રાષ્ટ્રીય અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના ખેલાડીઓને જ સ્પોર્ટ્સના હેતુથી 02 થી વધુ હથિયાર રાખવાની વિશેષ છૂટ મળી શકે છે, જેની સમીક્ષા દરેક કેસ મુજબ અલગથી કરવામાં આવે છે.
