ગુજરાત સરકારે જ્ઞાન સહાયકોના કોન્ટ્રાક્ટ રિન્યૂ કર્યા : શાળાઓમાં શિક્ષકોની અછત વચ્ચે કોને મળશે લાભ?

ગુજરાતમાં સરકારી અને અનુદાનિત શાળાઓમાં શિક્ષકોની અછત વચ્ચે રાજ્ય સરકારે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. નવા શૈક્ષણિક વર્ષ 2026-27ની શરૂઆત થઈ ચૂકી હોવા છતાં નવા જ્ઞાન સહાયકોની ભરતી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ નથી. આવી સ્થિતિમાં વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસને અસર ન થાય તે માટે સરકારે અગાઉના શૈક્ષણિક વર્ષ દરમિયાન સેવા આપતા જ્ઞાન સહાયકોના કરારોનું નવીનીકરણ કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

રાજ્યના સ્કૂલ કમિશનર દ્વારા તમામ જિલ્લા શિક્ષણાધિકારીઓને પરિપત્ર મોકલીને 2025-26 દરમિયાન ફરજ બજાવનારા જ્ઞાન સહાયકોની સેવાઓ ચાલુ રાખવા માટે જરૂરી કાર્યવાહી કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે. આ નિર્ણયથી રાજ્યની સેંકડો શાળાઓને તાત્કાલિક રાહત મળવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
NEET પુનઃપરીક્ષા પહેલાં NTAનો મેગા સિક્યોરિટી પ્લાન: પેપર સેટર્સ પર રહેશે કડક નજર, પેપર પહોંચાડશે વાયુસેના

જ્ઞાન સહાયક યોજના શું છે?

ગુજરાત સરકારે 2023-24માં જ્ઞાન સહાયક યોજના શરૂ કરી હતી. આ યોજના હેઠળ શિક્ષકોની ખાલી જગ્યાઓના કારણે સર્જાતી શૈક્ષણિક મુશ્કેલીઓને દૂર કરવા માટે કરાર આધારિત જ્ઞાન સહાયકોની નિમણૂક કરવામાં આવે છે.

જ્ઞાન સહાયકોને સામાન્ય રીતે 11 મહિનાના કરાર પર નિયુક્ત કરવામાં આવે છે, જેમાં વેકેશનનો સમયગાળો સામેલ હોતો નથી. યોજના મુજબ તેમનો કરાર શૈક્ષણિક વર્ષના અંતિમ દિવસે આપમેળે પૂર્ણ થઈ જાય છે. પરિણામે 2025-26ના શૈક્ષણિક સત્રના અંતે તમામ જ્ઞાન સહાયકોને ફરજમુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

નવા વર્ષમાં શાળાઓમાં સર્જાઈ હતી મુશ્કેલી

જ્ઞાન સહાયકોના કરાર પૂર્ણ થતાં જ નવા શૈક્ષણિક વર્ષની શરૂઆત દરમિયાન અનેક શાળાઓમાં શિક્ષણ કાર્ય પર અસર જોવા મળી હતી. ખાસ કરીને જ્યાં કાયમી શિક્ષકોની ખાલી જગ્યાઓ વધુ છે તેવી શાળાઓમાં વર્ગખંડ શિક્ષણ અને વિષયવાર માર્ગદર્શન માટે મુશ્કેલી ઊભી થઈ હતી.

શિક્ષણ વિભાગના સૂત્રો મુજબ, નવી ભરતી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવામાં સમય લાગવાની સંભાવના હોવાથી વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસમાં ખલેલ ન પડે તે માટે સરકાર દ્વારા આ તાત્કાલિક વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.

કાયમી ભરતી સુધી સેવા ચાલુ રહેશે

સરકારના નિર્ણય અનુસાર નવા કાયમી શિક્ષકોની ભરતી પૂર્ણ થાય અથવા નવા જ્ઞાન સહાયકોની પસંદગી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી વર્તમાન જ્ઞાન સહાયકોની સેવાઓ ચાલુ રાખવામાં આવશે.

શિક્ષણ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ પગલાથી શૈક્ષણિક સત્રની શરૂઆતમાં સર્જાતી શિક્ષકોની અછતની સમસ્યામાં નોંધપાત્ર રાહત મળશે. સાથે જ વિદ્યાર્થીઓને નિયમિત શિક્ષણ મળી રહેશે અને અભ્યાસક્રમ સમયસર પૂર્ણ કરવામાં પણ મદદ મળશે.
NEET પેપર લીક રોકવા સરકારનો માસ્ટર પ્લાન!: વાયુસેનાના હેલિકોપ્ટરથી પહોંચશે પ્રશ્નપત્ર, જાણો કેવી રહેશે સુરક્ષા વ્યવસ્થા

અમદાવાદમાં નવીનીકરણ પ્રક્રિયા શરૂ

સરકારી સૂચના બાદ વિવિધ જિલ્લાઓમાં જ્ઞાન સહાયકોના કરાર નવીનીકરણની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. અમદાવાદ જિલ્લા શિક્ષણાધિકારી રોહિત ચૌધરીએ શાળા સંચાલકોને બે દિવસની અંદર તમામ નવીનીકરણ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરીને તેની જાણ જિલ્લા કચેરીને કરવા સૂચના આપી છે.

આદેશ અનુસાર શાળાઓએ અગાઉ ફરજ બજાવતા જ્ઞાન સહાયકોના દસ્તાવેજોની ચકાસણી કરીને તેમની નિમણૂકનો સમયગાળો આગળ વધારવાનો રહેશે. શિક્ષણ વિભાગ સમગ્ર પ્રક્રિયા પર નજર રાખી રહ્યો છે.

શિક્ષકોની અછત લાંબા સમયથી પડકાર

ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી પ્રાથમિક, માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક સ્તરે શિક્ષકોની ખાલી જગ્યાઓનો મુદ્દો ચર્ચામાં રહ્યો છે. વિવિધ શિક્ષક સંગઠનો દ્વારા પણ નિયમિત ભરતી પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવા માંગ કરવામાં આવતી રહી છે.

જ્ઞાન સહાયક યોજના મૂળભૂત રીતે આ ખાલી જગ્યાઓને કારણે સર્જાતા શૈક્ષણિક ખાડાને પૂરવા માટે શરૂ કરવામાં આવી હતી. જોકે શિક્ષણવિદોનું માનવું છે કે લાંબા ગાળાના ઉકેલ માટે કાયમી શિક્ષકોની ભરતી પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી અને નિયમિત બનાવવાની જરૂર છે.
ગુજરાત બોર્ડની પૂરક પરીક્ષા 11 જૂનથી શરૂ: અમદાવાદમાં 24 હજારથી વધુ વિદ્યાર્થીઓ આપશે પરીક્ષા

વિદ્યાર્થીઓના હિતમાં મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય

નવા શૈક્ષણિક વર્ષની શરૂઆતમાં જ્ઞાન સહાયકોની સેવાઓ ચાલુ રાખવાનો સરકારનો નિર્ણય વિદ્યાર્થીઓના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને ગ્રામ્ય અને અંતરિયાળ વિસ્તારોની શાળાઓમાં આ નિર્ણયથી શિક્ષણ કાર્યમાં સતતતા જળવાઈ રહેશે.

આ નિર્ણયથી રાજ્યભરની અનેક શાળાઓમાં શિક્ષકોની અછતથી સર્જાતી તાત્કાલિક સમસ્યાઓનું નિરાકરણ મળશે અને વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસ પર તેની નકારાત્મક અસર થતી અટકશે.