સરકારે શુક્રવારે જાહેરાત કરી હતી કે નેશનલ હાઇવે ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (NHAI) 1 એપ્રિલ, 2026 થી દેશભરના રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ટોલ પ્લાઝા પર રોકડ ચૂકવણી સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવાનું વિચારી રહી છે.
આ નિર્ણયનો હેતુ શું છે?
આ પગલાનો હેતુ સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ટોલિંગ સિસ્ટમ વિકસાવવાનો છે, જે ટોલ ચુકવણી પ્રક્રિયાને વધુ ઝડપી, પારદર્શક અને વિશ્વસનીય બનાવશે.
ટોલ ચૂકવણી કેવી રીતે કરવામાં આવશે?
એકવાર અમલમાં આવ્યા પછી, બધા રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ટોલ પ્લાઝા પર ચૂકવણી ફક્ત ડિજિટલ માધ્યમથી જ સ્વીકારવામાં આવશે. ટોલ વસૂલાત FASTag અથવા UPI (યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ) દ્વારા કરવામાં આવશે.
સરકારને આ ફેરફાર શા માટે જરૂરી લાગે છે?
રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઇવે મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ દરખાસ્ત ઇલેક્ટ્રોનિક ટોલ વસૂલાતના ફાયદાઓને વધુ મજબૂત કરવા અને ટોલ પ્લાઝા કામગીરીની કાર્યક્ષમતા અને વિશ્વસનીયતા વધારવા માટે રજૂ કરવામાં આવી રહી છે.
પ્રવાસીઓને કયા ફાયદા મળશે?
સરકારી નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે આ ફેરફારથી રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગના વપરાશકર્તાઓ માટે મુસાફરીની સરળતામાં સુધારો થશે. લેન ક્ષમતા વધશે, ટોલ પ્લાઝા પર ભીડ ઘટશે, અને ટોલ વ્યવહારો વધુ સમાન અને પારદર્શક બનશે.
FASTag એ ટોલ સિસ્ટમમાં કેટલો ફેરફાર કર્યો છે?
દેશમાં FASTag ના 98% થી વધુ પ્રવેશથી ટોલ કલેક્શન સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ છે. આજે, RFID-આધારિત FASTags નો ઉપયોગ કરીને મોટી સંખ્યામાં ટોલ વ્યવહારો ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે કરવામાં આવે છે, જેનાથી ટોલ પ્લાઝા પર સીમલેસ અને કોન્ટેક્ટલેસ મુસાફરી શક્ય બને છે.
UPI ક્યાં સુધી પહોંચ્યું છે?
NHAI અનુસાર, રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગના ટોલ પ્લાઝા પર UPI ચુકવણી સુવિધા લાગુ કરવામાં આવી છે, જે મુસાફરોને ઝડપી અને સરળ ડિજિટલ ચુકવણી વિકલ્પ પ્રદાન કરે છે.
રોકડ અને UPI ચુકવણી પર વર્તમાન નિયમો શું છે?
હાલમાં, જો કોઈ વાહન પાસે માન્ય અને સક્રિય FASTag નથી અને તે રોકડ ચુકવણી કરે છે, તો તે નિર્ધારિત ટોલ ફી કરતા બમણી વસૂલવામાં આવે છે. દરમિયાન, UPI નો ઉપયોગ કરીને ચૂકવણી કરતા રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગના વપરાશકર્તાઓ પાસેથી વાહન શ્રેણીના આધારે ફક્ત 1.25 ગણો ટોલ વસૂલવામાં આવે છે.
સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ સિસ્ટમથી શું બદલાશે?
સરકારનું કહેવું છે કે ડિજિટલ-ઓન્લી પેમેન્ટ સિસ્ટમ અપનાવવાથી કાર્યકારી કાર્યક્ષમતા મજબૂત થશે, ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપનમાં સુધારો થશે, વિલંબ ઘટશે અને દેશભરના 1,150 થી વધુ ટોલ પ્લાઝા પર મુસાફરોનો અનુભવ વધશે.
FASTag વાર્ષિક પાસને કેવો પ્રતિસાદ મળ્યો છે?
FASTag વાર્ષિક પાસ વપરાશકર્તાઓની સંખ્યા 5 મિલિયનને વટાવી ગઈ છે. લોન્ચ થયાના છ મહિનામાં 265.5 મિલિયનથી વધુ વ્યવહારો નોંધાયા છે. આ પાસ એક વર્ષ માટે વારંવાર FASTag રિચાર્જ કરવાની અથવા ₹3,000 ની એક વખતની ચુકવણી સાથે 200 ટોલ પ્લાઝા ક્રોસિંગ સુધીની જરૂરિયાતને દૂર કરે છે.
