વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી સોનાના ભાવમાં થયેલા વધારા છતાં તેની માંગમાં રેકોર્ડબ્રેક ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. વર્ષ 2025 દરમિયાન ગોલ્ડની ડિમાન્ડ 40% વધીને 5,002 ટનના ઐતિહાસિક સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. સતત ચોથા વર્ષે સોનાની માંગમાં થયેલો આ વધારો વિશ્વના દેશોની બદલાતી આર્થિક નીતિઓ તરફ ઈશારો કરે છે. જો અમેરિકન ડોલરના મૂલ્યમાં જોઈએ તો ગત વર્ષે સોનાની માંગમાં 45% ની તેજી આવી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન સમગ્ર વિશ્વએ અંદાજે 552 અબજ ડોલરનું સોનું ખરીદ્યું છે જે પાકિસ્તાનની કુલ ઈકોનોમી કરતા પણ વધારે છે.
વિશ્વભરની મધ્યસ્થ બેંકો અત્યારે સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે સોના પર વધુ પસંદગી ઉતારી રહી છે. ખાસ કરીને ભારત, ચીન, તુર્કી અને પોલેન્ડ જેવા દેશોની સેન્ટ્રલ બેંકોએ મોટા પાયે સોનાની ખરીદી કરી છે. રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચેના યુદ્ધ બાદ અનેક દેશો પોતાના ફોરેક્સ રિઝર્વમાં સોનાનો હિસ્સો વધારી રહ્યા છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ ચીન અત્યંત ખાનગી રીતે પોતાનું ગોલ્ડ રિઝર્વ વધારી રહ્યું છે. સત્તાવાર રીતે ચીને 27 ટન સોનું ખરીદ્યું હોવાનું જણાવ્યું છે પરંતુ બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે આ આંકડો અંદાજે 270 ટન જેટલો હોઈ શકે છે. ચીન જે રીતે સોનાનો સંગ્રહ કરી રહ્યું છે તેના પરથી એવી અટકળો લગાવાઈ રહી છે કે ભવિષ્યમાં કોઈ મોટી આર્થિક કે ભૌગોલિક કટોકટી આવી શકે છે.
ગોલ્ડ રિઝર્વ ધરાવતા દેશોની યાદીમાં અમેરિકા હજુ પણ ટોચના સ્થાને અકબંધ છે. અમેરિકા પાસે અત્યારે 8,133 ટન સોનાનો ભંડાર છે જે અન્ય કોઈપણ દેશ કરતા અનેકગણો વધારે છે. આ યાદીમાં 3,350 ટન સાથે જર્મની બીજા ક્રમે અને 2,452 ટન સાથે ઈટાલી ત્રીજા ક્રમે છે. રશિયા 2,330 ટન સાથે પાંચમા અને ચીન 2,304 ટન સાથે છઠ્ઠા સ્થાને છે. ભારતની વાત કરીએ તો 880 ટન ગોલ્ડ રિઝર્વ સાથે ભારત વિશ્વમાં આઠમાં ક્રમે છે. વૈશ્વિક અસ્થિરતા વચ્ચે સોનું હંમેશા સલામત રોકાણ માનવામાં આવે છે અને વર્તમાન પરિસ્થિતિ જોતા આગામી સમયમાં પણ તેની માંગ જળવાઈ રહે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
