ઓછી મલાઈમાંથી વધુ ઘી કેવી રીતે બનાવવું? : જાણો ઘરમાં જ શુદ્ધ અને સુગંધિત ઘી બનાવવાની સરળ રીત

How to make ghee: આજકાલ બજારમાં મળતું ઘી ખરેખર શુદ્ધ છે કે નહીં તે વિશે શંકા રહેતી હોય છે. એવા સમયમાં, ઘરમાં જ ઓછા ખર્ચે અને ઓછા પ્રમાણની ક્રીમમાંથી વધુ ઘી બનાવવાની રીત જાણવી ખૂબ ઉપયોગી બની શકે છે. ખાસ કરીને દાદીમાની પરંપરાગત રીત આજે પણ એટલી જ અસરકારક છે - ફક્ત થોડી સમજ અને યોગ્ય પ્રક્રિયા જરૂરી છે.

ઘરે ઘી બનાવવાની પરંપરા અને તેનું મહત્વ

ભારતીય રસોડામાં ઘીનું સ્થાન વિશેષ રહ્યું છે. માત્ર સ્વાદ વધારવા માટે જ નહીં, પણ આરોગ્ય માટે પણ ઘી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આયુર્વેદ અનુસાર ઘી પાચન સુધારે છે, તાકાત વધારે છે અને શરીરને ઊર્જા આપે છે. પરંતુ બજારમાં મળતા ઘીમાં ઘણીવાર ભેળસેળ હોવાની શક્યતા રહે છે, જે લાંબા ગાળે આરોગ્ય માટે નુકસાનકારક બની શકે છે.

આ કારણસર, ઘણા લોકો ફરીથી ઘરે ઘી બનાવવાની પરંપરા તરફ વળી રહ્યા છે. ખાસ વાત એ છે કે યોગ્ય રીત અપનાવીને તમે ઓછી ક્રીમમાંથી પણ વધુ ઘી મેળવી શકો છો.

સ્ટેપ બાય સ્ટેપ પ્રક્રિયા: ઓછી મલાઈમાંથી વધુ ઘી કેવી રીતે કાઢવું?

ઘરે ઘી બનાવવાની પ્રક્રિયા સરળ છે, પરંતુ તેમાં થોડી કાળજી રાખવી જરૂરી છે. નીચે આપેલ સ્ટેપ્સને અનુસરો

1. દૈનિક મલાઈ એકત્રિત કરો

દરરોજ બાફેલા દૂધમાંથી ઉપર જમા થતી મલાઈને અલગ કરીને એક સ્વચ્છ ડબ્બામાં ભેગી કરો. આ કન્ટેનરને ફ્રિજમાં જ રાખો જેથી મલાઈ ખરાબ ન થાય.

2. એક અઠવાડિયા સુધી સંગ્રહ

એક અઠવાડિયામાં પૂરતી મલાઈ એકત્રિત થઈ જશે. હવે આ ક્રીમ ઘી બનાવવા માટે તૈયાર છે.

3. દહીં ઉમેરો

આ ક્રીમમાં 1-2 ચમચી દહીં ઉમેરો અને તેને રાતોરાત ઢાંકી રાખો. આ પ્રક્રિયા ક્રીમને ફર્મેન્ટ કરવામાં મદદ કરે છે, જેનાથી વધુ માખણ નીકળે છે.

4. મથાણ (ચર્નિંગ) પ્રક્રિયા

અગાઉથી તૈયાર કરેલી ક્રીમને મથાણ વડે સારી રીતે વલોવો. તમે ઇલેક્ટ્રિક બ્લેન્ડરનો પણ ઉપયોગ કરી શકો છો. આ સમયે તેમાં થોડું ઠંડુ પાણી ઉમેરવાથી માખણ સરળતાથી અલગ પડે છે.

માખણથી ઘી બનાવવાની અંતિમ પ્રક્રિયા

5. માખણ અલગ કરો

થોડીવાર પછી તમને સફેદ માખણ પાણીની ઉપર તરતું દેખાશે. આ માખણને બહાર કાઢીને અલગ વાસણમાં રાખો.

6. ધીમા તાપે ગરમ કરો

હવે આ માખણને પેનમાં મૂકી ધીમા તાપે ગરમ કરો. આ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સ્ટેપ છે – વધુ તાપ પર ઘી બળી શકે છે.

7. સુગંધ અને રંગ પર ધ્યાન આપો

ધીમે ધીમે માખણ ઓગળીને સોનેરી રંગનું બની જશે. જ્યારે ઘીમાંથી મોહક સુગંધ આવવા લાગે અને તળિયે માવો (દૂધના કણો) દેખાય, ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો.

8. ફિલ્ટર કરીને સંગ્રહ કરો

થોડું ઠંડું થયા પછી ઘીને ગાળી લો અને કાચના ડબ્બામાં સંગ્રહ કરો.

વધુ ઘી મેળવવા માટે ખાસ ટિપ્સ

ફુલ-ક્રીમ દૂધની ક્રીમનો ઉપયોગ કરવાથી ઘીનું પ્રમાણ વધારે મળે છે

ક્રીમને મથાણ પહેલા ઓરડાના તાપમાને લાવવી જરૂરી છે

મથાણ દરમિયાન ઠંડુ પાણી ઉમેરવાથી માખણ ઝડપથી અલગ પડે છે

હંમેશા ધીમા તાપે જ માખણ ગરમ કરો

સ્ટીલ અથવા ભારે તળિયાવાળી પેનનો ઉપયોગ કરો

આ રીત કેમ અસરકારક છે?

દહીં ઉમેરવાથી ક્રીમમાં કુદરતી ફર્મેન્ટેશન થાય છે, જેનાથી ફેટ પાર્ટિકલ્સ અલગ થવામાં સહાય થાય છે. આ પ્રક્રિયા traditional “બિલોણી” પદ્ધતિ જેવી જ છે, જે આપણા પૂર્વજો ઉપયોગ કરતા. આ કારણે ઓછી ક્રીમમાંથી પણ વધુ માખણ અને અંતે વધુ ઘી પ્રાપ્ત થાય છે.

આ પણ વાંચો: ઉનાળાની ગરમીથી પરેશાન? : આ ડ્રાયફ્રૂટનું પાણી આપશે કુદરતી ઠંડક! જાણો રેસીપી અને ફાયદા

શુદ્ધ અને રસાયણમુક્ત ઘી

આજના સમયમાં વધતી ભેળસેળ અને મોંઘવારી વચ્ચે ઘરે ઘી બનાવવાની રીત માત્ર પરંપરા નહીં પરંતુ સ્માર્ટ લાઈફસ્ટાઈલ પસંદગી બની ગઈ છે. આ પદ્ધતિથી તમે:

શુદ્ધ અને રસાયણમુક્ત ઘી મેળવી શકો છો

પૈસાની બચત કરી શકો છો

પરિવારના આરોગ્યને સુરક્ષિત રાખી શકો છો

ખાસ કરીને શહેરોમાં રહેતા લોકો માટે આ રીત ખૂબ ઉપયોગી બની શકે છે, જ્યાં ગુણવત્તાવાળું ઘી મેળવવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે.