ઓમાનના દરિયાકાંઠા નજીક વ્યાપારી જહાજ GFS Galaxy પર થયેલા હુમલા બાદ પશ્ચિમ એશિયામાં ફરી એકવાર તણાવ વધી ગયો છે. અમેરિકાએ આ હુમલા માટે સીધો ઈરાનને જવાબદાર ઠેરવ્યો છે, જ્યારે ઈરાને હુમલાની જવાબદારી સ્વીકારી નથી. જહાજમાં કુલ 11 ભારતીય ક્રૂ સભ્યો સવાર હતા, જેમાંથી 10ને સુરક્ષિત બચાવી લેવામાં આવ્યા છે, જ્યારે એક ભારતીય નાવિક હજુ પણ લાપતા હોવાનું જણાવાયું છે. ભારત સરકારે હુમલાની કડક નિંદા કરી છે અને લાપતા ભારતીયને શોધવા માટે ઓમાનના અધિકારીઓ સાથે સતત સંપર્કમાં હોવાનું જણાવ્યું છે.
GFS Galaxy પર હુમલા બાદ અમેરિકાનો ઈરાન પર સીધો આરોપ
અમેરિકાની સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)એ જણાવ્યું છે કે ઓમાનના કિનારે અને હોર્મુઝ જળમાર્ગ નજીક જઈ રહેલા સાયપ્રસના ધ્વજવાળા વેપારી જહાજ GFS Galaxy પર થયેલો હુમલો ઈરાન દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો. અમેરિકાના જણાવ્યા અનુસાર હુમલામાં જહાજના એન્જિન રૂમને ભારે નુકસાન થયું છે, જેના કારણે જહાજ આગળ વધી શક્યું નથી અને હુમલાની જગ્યાએ જ રોકાઈ ગયું છે.
સેન્ટકોમે દાવો કર્યો છે કે છેલ્લા એક સપ્તાહ દરમિયાન ઈરાન વિરુદ્ધ કરવામાં આવેલી આ તેમની ત્રીજી સૈન્ય કાર્યવાહી છે. અમેરિકાના કહેવા મુજબ અગાઉ પણ વેપારી જહાજો પર હુમલા થયા બાદ ઈરાનને આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમોનું પાલન કરવા માટે તક આપવામાં આવી હતી, પરંતુ તે નિષ્ફળ રહ્યું.
11 ભારતીયમાંથી 10 સુરક્ષિત, એક નાવિક હજુ લાપતા
હુમલા સમયે GFS Galaxy પર કુલ 11 ભારતીય નાગરિકો ક્રૂ તરીકે ફરજ બજાવી રહ્યા હતા. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર તેમાંના 10 ભારતીયોને સુરક્ષિત રીતે બચાવી લેવામાં આવ્યા છે, જ્યારે એક ભારતીય નાગરિક હજુ પણ લાપતા છે.
ભારતે જણાવ્યું છે કે ઓમાન સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસ સમગ્ર પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યું છે અને બચાવ કામગીરીમાં ઓમાની સત્તાવાળાઓ સાથે સંકલન કરી રહ્યું છે. સાથે જ ઓમાન સરકાર દ્વારા આપવામાં આવી રહેલા સહયોગ બદલ આભાર પણ વ્યક્ત કર્યો છે.
ભારતે હુમલાની કરી નિંદા
ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે 12 જુલાઈએ જાહેર કરેલા નિવેદનમાં GFS Galaxy પર થયેલા હુમલાની નિંદા કરી છે. ભારતે હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં વધતા તણાવને ઘટાડવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદ્રી માર્ગો પર સુરક્ષિત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવાની અપીલ કરી છે.
જોકે ભારતે પોતાના નિવેદનમાં કોઈ પણ દેશનું નામ લીધું નથી અને હુમલા માટે કોઈને સીધો જવાબદાર ઠેરવ્યો નથી.
ઈરાને હુમલાની જવાબદારી સ્વીકારી નહીં
ઈરાને GFS Galaxy પર હુમલો કર્યો હોવાના અમેરિકાના આરોપોને સ્વીકાર્યા નથી. જોકે ઈરાનની ઇસ્લામિક રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)એ જણાવ્યું છે કે કેટલાક જહાજો હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં નિર્ધારિત માર્ગનું પાલન કરી રહ્યા નથી અને આવા એક જહાજને ફાયરિંગ કરીને રોકવામાં આવ્યું હતું.
GFS Galaxyને લઈને તેહરાન તરફથી સત્તાવાર રીતે કોઈ સ્પષ્ટ નિવેદન જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી.
હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને વધતી ચિંતા
ઈરાનના અધિકારીઓએ રવિવારે જાહેરાત કરી હતી કે હોર્મુઝ જળમાર્ગ આગામી સૂચના સુધી બંધ રહેશે. આ જાહેરાત ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે નેવિગેશન સંબંધિત બેઠકના એક દિવસ બાદ કરવામાં આવી છે.
હોર્મુઝ જળમાર્ગ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. વિશ્વના મોટા પ્રમાણમાં કાચા તેલ અને ગેસનું પરિવહન આ સમુદ્રી માર્ગ દ્વારા થાય છે. તેથી અહીં વધતો તણાવ વૈશ્વિક વેપાર અને ઊર્જા બજાર માટે પણ ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.
અમેરિકાના જવાબી હુમલાનો દાવો
અમેરિકી સૈન્યના જણાવ્યા અનુસાર GFS Galaxy પર હુમલા બાદ રવિવારે ઈરાનમાં આશરે 140 સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. અમેરિકાનો દાવો છે કે આ કાર્યવાહીમાં મિસાઇલ અને ડ્રોન લોન્ચ સાઇટ્સ, ગોળા-બારૂદના ડેપો તેમજ સંચાર વ્યવસ્થાને નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું છે.
બીજી તરફ અહેવાલો અનુસાર ઈરાને પણ બહેરિન, કુવૈત, કતાર અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)માં આવેલા અમેરિકન સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલા કર્યા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
