મહાત્મા ગૌતમ બુદ્ધ હંમેશા તેમના શિષ્યોને જીવનના ગૂઢ રહસ્યો અને નૈતિક મૂલ્યો સમજાવવા માટે પ્રેરક પ્રસંગોનો સહારો લેતા હતા. બુદ્ધના સંઘમાં એક એવો શિષ્ય હતો જે સ્વભાવે અત્યંત શાંત હતો અને કોઈની સાથે બિનજરૂરી વાતો કરતો નહોતો. તે પોતાનું નિર્ધારિત કાર્ય પૂર્ણ કરીને તરત જ એકાંતમાં જતો રહેતો અને ધ્યાન મગ્ન થઈ જતો હતો. તેની આ આદત અન્ય શિષ્યોને પસંદ નહોતી આવતી અને તેઓને લાગતું હતું કે આ શિષ્ય ઘમંડી છે અથવા અન્યની અવગણના કરે છે.
જ્યારે અન્ય શિષ્યો દ્વારા આ એકાંતપ્રિય શિષ્યની ફરિયાદો વધવા લાગી ત્યારે બુદ્ધે તેની સાથે સંવાદ કરવાનું નક્કી કર્યું. એક દિવસ ભગવાન બુદ્ધે તે શિષ્યને બોલાવીને પૂછ્યું કે તે અન્ય લોકો સાથે આવો વ્યવહાર કેમ કરે છે અને બધા તેની ફરિયાદ કેમ કરી રહ્યા છે. શિષ્યએ અત્યંત વિનમ્રતા પૂર્વક જવાબ આપ્યો કે જ્યાં સુધી બુદ્ધ હયાત છે ત્યાં સુધી તે મૌન અને એકાંતની ઊંડી સમજ મેળવી લેવા માંગે છે જેથી ભવિષ્યમાં તેને કોઈ મુશ્કેલી ન પડે.
શિષ્યની આ ગહન આધ્યાત્મિક લગન જોઈને બુદ્ધ અત્યંત પ્રભાવિત થયા પરંતુ તે સમયે કંઈ બોલ્યા નહીં. શિષ્યના ગયા પછી બુદ્ધે અન્ય શિષ્યોને બોલાવીને સમજાવ્યું કે તમે લોકોએ આ શિષ્ય વિશે જાણ્યા વગર જ ખોટો અભિપ્રાય બાંધી લીધો હતો. બુદ્ધે શિષ્યોને શીખ આપી કે કોઈ પણ વ્યક્તિના વર્તન પાછળનો હેતુ સમજ્યા વગર તેના વિશે નકારાત્મક રાય બનાવવી તે અજ્ઞાનતા છે. કોઈ પણ તારણ પર પહોંચતા પહેલા વ્યક્તિની ગતિવિધિઓ અને તેના પાછળના શુદ્ધ ભાવને સમજવો અનિવાર્ય છે. બુદ્ધના આ શબ્દો સાંભળીને તમામ શિષ્યોને પોતાની ભૂલ સમજાઈ અને તેમણે તે સાધક શિષ્યની માફી માંગી.
