મોંઘવારી અને સતત વધી રહેલા પ્રવાસ ખર્ચ વચ્ચે સામાન્ય લોકો માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. એરલાઈન કંપની AirAsia Xએ પોતાના હવાઈ ટિકિટના ભાડામાં અંદાજે 5 ટકાનો ઘટાડો કરવાની જાહેરાત કરી છે. કંપનીનું કહેવું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં જેટ ફ્યુઅલના ભાવમાં થયેલા ઘટાડાને કારણે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ફ્લાઇટ ટિકિટ સસ્તી થતાં હવે લોકોના મનમાં એક મહત્વનો સવાલ ઊભો થયો છે કે જો હવાઈ ભાડામાં ઘટાડો થઈ શકે છે તો પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પણ રાહત ક્યારે મળશે?
Jet Fuel સસ્તુ થતાં એરલાઈન્સને મળી રાહત
છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાંથી વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને એવિએશન ટર્બાઈન ફ્યુઅલ (ATF) એટલે કે જેટ ફ્યુઅલના ભાવમાં નરમાઈ જોવા મળી રહી છે. એરલાઈન કંપનીઓના કુલ ઓપરેશનલ ખર્ચમાં ઈંધણનો હિસ્સો સૌથી મોટો ગણાય છે. ઘણી એરલાઈન્સ માટે કુલ ખર્ચનો 30થી 40 ટકા હિસ્સો માત્ર ફ્યુઅલ પાછળ જ ખર્ચાય છે.
આવા સંજોગોમાં જ્યારે જેટ ફ્યુઅલ સસ્તુ બને છે ત્યારે એરલાઈન કંપનીઓની કામગીરીની કિંમત ઘટે છે. AirAsia Xએ આ ઘટાડાનો લાભ સીધો મુસાફરોને આપવાનો નિર્ણય લીધો છે. કંપનીના CEOએ જણાવ્યું હતું કે 15 જૂન પછી અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય અને પ્રાદેશિક રૂટ્સ પર ભાડામાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે.
આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે ઉનાળાની રજાઓ, પ્રવાસ અને આગામી તહેવારોની સિઝનને કારણે મુસાફરીની માંગ વધી રહી છે.
અન્ય એરલાઈન્સ પણ લઈ શકે છે મોટો નિર્ણય
એવિએશન ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો ક્રૂડ ઓઈલ અને જેટ ફ્યુઅલના ભાવ લાંબા સમય સુધી નિયંત્રણમાં રહે તો અન્ય એરલાઈન કંપનીઓ પણ ભાડામાં ઘટાડો કરી શકે છે.
ભારત સહિત અનેક દેશોમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં એર ટ્રાવેલ સામાન્ય લોકો માટે વધુ સુલભ બન્યું છે. જોકે ઈંધણના વધતા ખર્ચને કારણે એરલાઈન કંપનીઓએ અનેક વખત ભાડામાં વધારો કર્યો હતો. હવે ખર્ચમાં ઘટાડો થતાં સ્પર્ધાના કારણે અન્ય કંપનીઓ પણ ભાડું ઘટાડવા માટે મજબૂર બની શકે છે.
જો આવું બને તો પ્રવાસીઓ માટે તહેવારો અને વેકેશન દરમિયાન મુસાફરી વધુ સસ્તી બની શકે છે.
હવે સૌની નજર પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ પર
ફ્લાઇટ ટિકિટના ભાવમાં ઘટાડાની જાહેરાત બાદ સામાન્ય લોકોમાં સૌથી વધુ ચર્ચા પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવને લઈને થઈ રહી છે. ઘણા લોકોનો સવાલ છે કે જો ક્રૂડ ઓઈલ સસ્તુ થઈ રહ્યું છે તો પેટ્રોલ અને ડીઝલના દરમાં પણ ઘટાડો કેમ જોવા મળતો નથી?
હકીકતમાં ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ માત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પર આધારિત નથી. તેની પાછળ અનેક પરિબળો જવાબદાર હોય છે. તેમાં કેન્દ્ર સરકારની એક્સાઈઝ ડ્યૂટી, રાજ્ય સરકારો દ્વારા વસૂલવામાં આવતો VAT, ટ્રાન્સપોર્ટેશન ખર્ચ, માર્કેટિંગ ખર્ચ અને તેલ કંપનીઓનો નફો પણ સામેલ હોય છે.
એટલા માટે ક્રૂડ ઓઈલ સસ્તુ થતાની સાથે જ પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળે તે જરૂરી નથી.
લાંબા ગાળે મળી શકે છે રાહત
ઊર્જા ક્ષેત્રના વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ લાંબા સમય સુધી નીચા સ્તરે રહે તો સરકાર અને ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ઘટાડો કરવાની દિશામાં વિચાર કરી શકે છે.
ભારત પોતાની જરૂરિયાતનો મોટો ભાગ આયાતી ક્રૂડ ઓઈલ દ્વારા પૂરો કરે છે. તેથી વૈશ્વિક બજારમાં થતા ફેરફારોની સીધી અસર ભારતીય અર્થતંત્ર પર પડે છે. જો ક્રૂડ સતત સસ્તુ રહે તો તેલ કંપનીઓનો ખર્ચ ઘટે છે અને ભાવ ઘટાડવાની સંભાવના વધી શકે છે.
જોકે અંતિમ નિર્ણયમાં સરકારની કર નીતિ અને બજારની પરિસ્થિતિ પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
સામાન્ય લોકો માટે કેમ મહત્વના છે આ સંકેતો?
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ માત્ર વાહનચાલકો માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર અર્થવ્યવસ્થા માટે મહત્વ ધરાવે છે. ઈંધણના ભાવ ઘટે તો પરિવહન ખર્ચ ઓછો થાય છે, જેના કારણે ખાદ્યપદાર્થો સહિત અનેક વસ્તુઓના ભાવ પર પણ સકારાત્મક અસર પડી શકે છે.
ફ્લાઇટ ટિકિટના ભાડામાં ઘટાડો એ સંકેત છે કે વૈશ્વિક બજારમાં ઊર્જા ક્ષેત્રમાં રાહતનું વાતાવરણ સર્જાઈ રહ્યું છે. જો આ સ્થિતિ યથાવત રહે તો આગામી મહિનાઓમાં સામાન્ય લોકોને પણ વધુ રાહત મળી શકે છે.
