જાપાનની E10 શિંકાસેન બુલેટ ટ્રેન: એક ટ્રેન ફક્ત ત્યારે જ 'બુલેટ ટ્રેન' કહેવાશે જ્યારે તે ઓછામાં ઓછી 250+ કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે દોડે અને તેના માટે અલગ ટ્રેક હોય. જો અમે તમને કહીએ કે તમે મુંબઈથી અમદાવાદ માત્ર 2 કલાકમાં જઈ શકો છો, તો શું તમે અમારા પર વિશ્વાસ કરશો? પણ ખુબ ટૂંક સમયમાં આ શક્ય બનશે. કારણ કે એક બુલેટ ટ્રેન જે એક કલાકમાં 320 કિલોમીટર દોડે છે. આ બે શહેરો વચ્ચે જાપાનની shinkansen bullet train ચલાવવાની યોજના જૂની છે, પરંતુ હાલમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી જાપાનની મુલાકાતે છે, આ બુલેટ ટ્રેન તેમના એજન્ડામાં શામેલ છે. એટલું જ નહીં, પીએમ મોદી આ અદ્યતન ટ્રેનો ચલાવવા માટે જાપાનમાં તાલીમ લઈ રહેલા ભારતીય ડ્રાઇવરોને મળી શકે છે.
તે પહેલાં, ભારતીય રેલ્વે અને જાપાનની આંતરરાષ્ટ્રીય સહકાર એજન્સીએ બુલેટ ટ્રેન ભારતમાં લાવવી કે નહીં તેનો અભ્યાસ કરવા માટે ચાર વર્ષ ગાળ્યા હતા. બે વર્ષ પછી, એક સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં જાપાન સોફ્ટ લોન દ્વારા પ્રોજેક્ટના 80 ટકા ભંડોળ પૂરું પાડવા સંમત થયું હતું. જોકે, આગામી કેટલાક વર્ષોમાં વિલંબ થયો હતો. પરંતુ ત્યાર બાદ, બાંધકામમાં ગતિ આવી છે. પહેલો સેક્શન 2027 સુધીમાં ગુજરાતમાં ખુલવાનો છે અને સમગ્ર રૂટ 2028 સુધીમાં કાર્યરત થવાની ધારણા છે. બંને શહેરો વચ્ચેનું અંતર 508 કિમી છે અને ટ્રેન બે કલાક, સાત મિનિટમાં આ અંતર કાપશે.
એવું માનવામાં આવે છે કે પીએમ મોદી અને જાપાનના વર્તમાન વડા પ્રધાન શિગેરુ ઇશિબા ભારતમાં અન્ય બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ્સની શક્યતાઓ શોધી શકે છે. 2009 માં પાંચ અન્ય હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર પણ શોર્ટલિસ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં એક પુણેથી અમદાવાદ અને બીજો દિલ્હીથી અમૃતસર, વાયા ચંદીગઢનો સમાવેશ થાય છે.
બુલેટ ટ્રેન શું છે?
બુલેટ ટ્રેન એટલે ગતિનું એક અલગ સ્તર. તે અન્ય દેશોમાં ચાલતા હાઇ-સ્પીડ રેલ નેટવર્ક જેવું જ છે. ભારતે શરૂઆતમાં ફ્રાન્સ સાથે મળીને આ પ્રોજેક્ટ બનાવવાનું વિચાર્યું હતું. હાલમાં, ચીન, દક્ષિણ કોરિયા, તુર્કી, સ્પેન, જર્મની, ઇટાલી, નેધરલેન્ડ અને બેલ્જિયમ જેવા દેશોમાં આવી સેવાઓ ઉપલબ્ધ છે. ટ્રેનને ફક્ત ત્યારે જ 'બુલેટ ટ્રેન' કહી શકાય જો તે ઓછામાં ઓછી 250+ કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે દોડે અને સમર્પિત ટ્રેક હોય.
શિંકાનસેન શ્રેણીની બુલેટ ટ્રેન
ભારતે શરૂઆતમાં E5 શિંકાનસેન શ્રેણીની ટ્રેનો ખરીદવાની યોજના બનાવી હતી. જો કે, જ્યારે પ્રોજેક્ટમાં વિલંબ થયો અને જાપાને તે દરમિયાન તકનીકી પ્રગતિ કરી, ત્યારે તેણે ભારતને આગામી પેઢીની E10 શ્રેણીની બુલેટ ટ્રેન ઓફર કરી. તેની ડિઝાઇન પ્રખ્યાત સાકુરા, અથવા ચેરી બ્લોસમ ફૂલોથી પ્રેરિત છે, અને તેમાં ઓછામાં ઓછું એક અપગ્રેડ શામેલ છે - તે ભૂકંપ-પ્રતિરોધક છે. એટલે કે, જો ભૂકંપ આવે તો પણ તેને કંઈ થતું નથી.
તેમાં E5 શ્રેણી કરતાં ઘણી વધુ સુવિધાઓ છે. ભારત માટે આ બુલેટ ટ્રેનોમાં કેટલાક ખાસ ફેરફારો કરવામાં આવશે. તેમાં વધુ સામાનની જગ્યા, વ્હીલચેર માટે ખાસ બારી સીટો હશે.
ઇસ્ટ જાપાન રેલ્વે કંપની દ્વારા ડિઝાઇન કરાયેલ, E10 ની મહત્તમ ગતિ 320 કિમી/કલાક છે, જે E5 શ્રેણી જેવી જ છે. જોકે, E10 ની ટોચની ગતિ ઇલેક્ટ્રોનિકલી મર્યાદિત છે.
