ક્રૂડ ઓઈલ ટેન્કર 'દેશ ગરીમા' હોર્મુઝથી નીકળ્યું સુરક્ષિત : બે જહાજો પર થઈ હતી ગોળીબારી

મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે ભારત માટે એક મહત્વપૂર્ણ રાહત સમાચાર આવ્યા છે. જોખમી પરિસ્થિતિ વચ્ચે ભારતીય કાચા તેલથી ભરેલું ટૅન્કર ‘દેશ ગરીમા’ હોર્મુઝના સંવેદનશીલ માર્ગને સુરક્ષિત રીતે પાર કરી ગયું છે. પરંતુ આ સફળતા પાછળનો સમગ્ર પરિપ્રેક્ષ્ય ચિંતાજનક છે, કારણ કે થોડા કલાકો પહેલા જ બે ભારતીય જહાજોને ગોળીબારીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા ભૂરાજકીય તણાવ વચ્ચે ભારત માટે એક મહત્વપૂર્ણ વિકાસ થયો છે. કાચા તેલથી ભરાયેલું ભારતીય ટૅન્કર ‘દેશ ગરીમા’ સફળતાપૂર્વક હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પાર કરી ગયું છે. આ માર્ગ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને સંવેદનશીલ સમુદ્રી માર્ગોમાંનો એક છે, જ્યાંથી વૈશ્વિક તેલ સપ્લાયનો મોટો હિસ્સો પસાર થાય છે.આ સિદ્ધિ એ સમયે પ્રાપ્ત થઈ છે જ્યારે આ જ માર્ગ પર અન્ય બે ભારતીય જહાજોને ગોળીબારી બાદ પાછા ફરવા મજબૂર થવું પડ્યું હતું. તેથી ‘દેશ ગરીમા’નું સુરક્ષિત પસાર થવું ભારત માટે વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક રીતે મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે.

‘દેશ ગરીમા’ ક્યારે પહોંચશે મુંબઈ?

સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, ‘દેશ ગરીમા’ 18 એપ્રિલે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પાર કરી ચૂક્યું છે અને હવે તે 22 એપ્રિલ સુધીમાં મુંબઈ પહોંચવાની અપેક્ષા છે.આ ટૅન્કરમાં કુલ 31 ભારતીય નાવિકો સવાર છે, જે સુરક્ષિત રીતે મુસાફરી કરી રહ્યા છે. આ જહાજ શિપિંગ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (SCI) દ્વારા સંચાલિત છે. માર્ચની શરૂઆતથી અત્યાર સુધીમાં આ 10મું ભારતીય ધ્વજવાળું જહાજ છે, જે આ જોખમી માર્ગને પાર કરી ચૂક્યું છે.

ગોળીબારીથી પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર

‘દેશ ગરીમા’ના સફળ પસાર પહેલા જ બે ભારતીય જહાજો – તેલ ટૅન્કર ‘સમનર હેરાલ્ડ’ અને બલ્ક કેરિયર ‘જગ અર્ણવ’ – પર ગોળીબારીની ઘટના બની હતી. આ ઘટના દરમિયાન જહાજોને પોતાની મુસાફરી અધૂરી રાખીને પાછા ફરવું પડ્યું હતું. સદભાગ્યે, આ ગોળીબારીમાં કોઈ પણ ભારતીય નાવિકને ઈજા પહોંચી નહોતી. છતાં, આ ઘટનાએ સમગ્ર સમુદ્રી સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લઈને ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.

કેટલાક જહાજોએ માર્ગ બદલ્યો

સમુદ્રી ટ્રાફિક પર નજર રાખતી આંતરરાષ્ટ્રીય સેવા મુજબ, અન્ય બે ભારતીય ટૅન્કર ‘દેશ વૈભવ’ અને ‘દેશ વિભોર’એ પણ આ માર્ગની નજીક પહોંચતા પોતાનો માર્ગ બદલવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આ પગલાં બાદ પર્શિયન ગલ્ફ વિસ્તારમાં ભારતીય ધ્વજવાળા જહાજોની સંખ્યા 14 સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ દર્શાવે છે કે પરિસ્થિતિ કેટલી અસ્થિર બની ગઈ છે અને કંપનીઓ સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપી રહી છે.

ભારતની રાજનૈતિક સક્રિયતા

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ બાદ ભારત સરકારે તાત્કાલિક રાજનૈતિક પગલાં લીધાં છે. ભારતના વિદેશ સચિવે ઇરાનના રાજદૂતને નવી દિલ્હીમાં બોલાવીને આ ઘટનાને લઈને ‘ગંભીર ચિંતા’ વ્યક્ત કરી હતી. વિદેશ મંત્રાલયે ખાસ કરીને વ્યાપારી જહાજો અને ભારતીય નાવિકોની સુરક્ષા પર ભાર મૂક્યો હતો. ભારતે ઇરાનને વિનંતી કરી છે કે તે આ મુદ્દાને ગંભીરતાથી લઈ અને હોર્મુઝ માર્ગ પર સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરે.