દિલ્હીવાસીઓ વર્ષોથી જે કૃત્રિમ વરસાદ વિશે સાંભળતા હતા તે રાહનો હવે અંત આવી ગયો છે. મંગળવારે દિલ્હીમાં ક્લાઉડ સીડિંગનો બીજો ટ્રાયલ પૂર્ણ થયો. દિલ્હીના પર્યાવરણ મંત્રીએ ટ્રાયલના ચાર કલાકમાં વરસાદની આગાહી કરી હતી. આ દરમિયાન, એક વીડિયો સામે આવ્યો છે જેમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે કેવી રીતે વિમાનની પાંખ પર લગાવેલા ઉપકરણમાંથી રસાયણોનો છંટકાવ કરવામાં આવે છે જેથી વાદળો વરસાદ માટે મજબૂર થાય. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આનો અર્થ એ છે કે ટેકનોલોજીએ વાદળોમાં છિદ્રો બનાવી દીધા છે.
દિલ્હીના પર્યાવરણ મંત્રી મનજિન્દર સિંહ સિરસાએ જણાવ્યું હતું કે તેમની સરકારે IIT-કાનપુર સાથે મળીને દિલ્હીના કેટલાક ભાગોમાં કૃત્રિમ વરસાદના પરીક્ષણો હાથ ધર્યા છે અને આગામી થોડા દિવસોમાં આવા વધુ પરીક્ષણો કરવાની યોજના બનાવી છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે કૃત્રિમ વરસાદ માટેનું વિમાન કાનપુરથી દિલ્હી ગયું હતું અને મેરઠ હવાઈ પટ્ટી પર ઉતરતા પહેલા બુરારી, ઉત્તર કરોલ બાગ અને મયુર વિહાર જેવા વિસ્તારોમાં વાદળો નજીક રસાયણોનો છંટકાવ કર્યો હતો.
સિરસાએ એક વીડિયો સ્ટેટમેન્ટમાં જણાવ્યું હતું કે સેસ્ના વિમાન કાનપુરથી ઉડાન ભરી હતી. તેણે આઠ તબક્કામાં રસાયણોનો છંટકાવ કર્યો હતો અને પરીક્ષણ અડધો કલાક ચાલ્યું હતું. મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેકનોલોજી (IIT)-કાનપુર માને છે કે પરીક્ષણના 15 મિનિટથી ચાર કલાકની અંદર વરસાદ પડી શકે છે. સિરસાએ જણાવ્યું હતું કે આગામી થોડા દિવસોમાં 9-10 ટ્રાયલનું આયોજન છે.
મંત્રીએ સમજાવ્યું કે ક્લાઉડ સીડિંગમાં કુલ આઠ ફ્લેયરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. દરેક ફ્લેયરનું વજન આશરે 2 થી 2.5 કિલોગ્રામ હતું. આ ફ્લેયર્સ વાદળોમાં એક ખાસ પદાર્થ છોડતા હતા. તે સમયે વાદળોમાં ભેજ 15 થી 20 ટકા હતો. આ પ્રક્રિયા લગભગ અડધો કલાક ચાલી હતી, જેમાં દરેક ફ્લેયર લગભગ 2 થી 2.5 મિનિટ સુધી બળતી હતી.
વાદળોમાં ભેજનો અભાવ
ગત અઠવાડિયે, વિમાને બુરારી ઉપર એક પરીક્ષણ ઉડાન પણ ચલાવી હતી. પરીક્ષણ દરમિયાન, વિમાને મર્યાદિત માત્રામાં સિલ્વર આયોડાઇડ અને સોડિયમ ક્લોરાઇડ સંયોજનોનો છંટકાવ કર્યો હતો, જે કૃત્રિમ વરસાદ લાવે છે. જોકે, વરસાદી વાદળો બનાવવા માટે હવામાં ઓછામાં ઓછી 50 ટકા ભેજ હોવી જરૂરી છે, પરંતુ ભેજ 20 ટકાથી ઓછો હતો, જેના કારણે વરસાદ અટક્યો. મંગળવારે પણ ભેજ ઓછો હતો, તેથી વરસાદની શક્યતા વધારે નથી.
