ઓટોમેટિક કરતાં મેન્યુઅલ કારમાં ક્રુઝ કંટ્રોલ કેમ અલગ રીતે કામ કરે છે? : ક્લચ, ગિયર અને સેફ્ટી સિસ્ટમ વચ્ચેનું રસપ્રદ ટેક્નોલોજીકલ કનેક્શન જાણો

Cruise Control : આજના સમયમાં ઓટોમોબાઈલ સેક્ટરમાં ટેક્નોલોજી ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહી છે. પહેલાના સમયમાં જે ફીચર્સ ફક્ત મોંઘી અને હાઇ-એન્ડ લક્ઝરી કારોમાં જ જોવા મળતા હતા, તે હવે સામાન્ય બજેટ અને મિડ-રેન્જ કારોમાં પણ સરળતાથી આપવામાં આવી રહ્યા છે. આવું જ એક લોકપ્રિય અને ઉપયોગી ફીચર છે ક્રુઝ કંટ્રોલ (Cruise Control). મોટાભાગના વાહન ચાલકો એવું માને છે કે ક્રુઝ કંટ્રોલ ફીચર માત્ર ઓટોમેટિક કારમાં જ યોગ્ય રીતે કામ કરે છે અને મેન્યુઅલ કારમાં તેનો કોઈ ખાસ ફાયદો નથી થતો. પરંતુ આ એક તદ્દન ખોટી માન્યતા છે. આ ફીચર મેન્યુઅલ ટ્રાન્સમિશનવાળી કારમાં પણ એટલી જ શાનદાર રીતે કામ કરે છે, બસ બંનેમાં તેની ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ થોડી અલગ હોય છે.

ક્રુઝ કંટ્રોલ ફીચર એટલે શું?

સૌથી પહેલા એ સમજવું જરૂરી છે કે ક્રુઝ કંટ્રોલ આખરે શું છે અને તે શું કામ કરે છે. ક્રુઝ કંટ્રોલ એ વાહનમાં આપેલી એક આધુનિક ઇલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમ છે, જે કારની ગતિને ડ્રાઇવરના એક્સિલરેટર (લીવર) દબાવ્યા વિના પણ એક ચોક્કસ સેટ સ્તર પર જાળવી રાખે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે કોઈ લાંબા હાઇવે કે એક્સપ્રેસવે પર મુસાફરી કરી રહ્યા છો અને તમે કારની સ્પીડ 90 કે 100 કિમી/કલાક પર સેટ કરી દીધી છે, તો કાર સતત તે જ સ્પીડ પર આપમેળે ચાલતી રહેશે. આ દરમિયાન તમારે સતત પગથી એક્સિલરેટર દબાવી રાખવાની જરૂર પડતી નથી. આ ફીચર ખાસ કરીને લાંબા અંતરની સફર દરમિયાન ડ્રાઇવરના પગને મોટો આરામ આપે છે અને ડ્રાઇવિંગનો થાક અડધો કરી નાખે છે.

આ પણ ખાસ વાંચો : ₹10 લાખમાં Punch કે ₹13 લાખમાં Fronx લેવાય? : કિંમત, પાવર, ફીચર્સ અને સેફટીમાં જાણો કઈ SUV છે વેલ્યુ-ફોર મની

મેન્યુઅલ કારમાં સિસ્ટમની કાર્યપદ્ધતિ

મેન્યુઅલ ટ્રાન્સમિશન એટલે કે ગિયરવાળી કારમાં ક્રુઝ કંટ્રોલનો ઉપયોગ કરવાની રીત થોડી અલગ અને રોમાંચક હોય છે. મેન્યુઅલ કારમાં આ ફીચર ત્યારે જ કામ કરે છે જ્યારે કાર લાંબા સમય સુધી કોઈ એક ચોક્કસ ગિયરમાં સતત ચાલી રહી હોય. સામાન્ય રીતે હાઇવે પર ગાડી 4થા, 5મા કે 6ઠા ગિયરમાં હોય ત્યારે જ સ્પીડ સેટ કરીને ક્રુઝ કંટ્રોલ ઓન કરવામાં આવે છે. મેન્યુઅલ કારમાં ગિયર બદલવાની અને ક્લચ ઓપરેટ કરવાની સંપૂર્ણ જવાબદારી ડ્રાઇવરની પોતાની હોય છે, તેથી કારની કમ્પ્યુટર સિસ્ટમ પણ તે જ રીતે ડ્રાઇવરના ઇનપુટ્સ પર નજર રાખે છે.

સુરક્ષા માટે ઓટો-કટ ફીચર

મેન્યુઅલ કારમાં ક્રુઝ કંટ્રોલનો ઉપયોગ કરતી વખતે ડ્રાઇવર જેવો જ ક્લચ દબાવે છે, બ્રેક મારે છે અથવા ગિયર બદલવાનો પ્રયત્ન કરે છે, કે તરત જ ક્રુઝ કંટ્રોલ સિસ્ટમ આપમેળે (ઓટોમેટિક) બંધ થઈ જાય છે. સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી આ ફીચર ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. જો ગિયર બદલતી વખતે કે ક્લચ દબાવતી વખતે પણ ક્રુઝ કંટ્રોલ ઓન રહે, તો કારની સ્પીડ અને એન્જિનના RPM પર યોગ્ય નિયંત્રણ જાળવવું મુશ્કેલ બની જાય છે, જેનાથી અકસ્માતનો ભય રહે છે. તેથી સેફ્ટી માટે સિસ્ટમ તરત જ ઇનએક્ટિવ થઈ જાય છે. જોકે, ગિયર બદલ્યા પછી જો રસ્તો ફરીથી ખાલી મળે, તો ડ્રાઇવર રીસેટ અથવા રીઝ્યુમ બટન દબાવીને તેને ફરી ચાલુ કરી શકે છે.

આ પણ ખાસ વાંચો : ઓછા બજેટમાં સુપરબાઈક જેવી સ્ટાઇલ! : Avore Electric 28 જુલાઈએ લોન્ચ કરશે પોતાની પ્રથમ ઈલેક્ટ્રિક મોટરસાઈકલ

ઓટોમેટિક કારમાં ડ્રાઇવિંગનો એક્સપિરિયન્સ

જ્યારે ઓટોમેટિક ટ્રાન્સમિશનવાળી કારની વાત આવે છે, ત્યારે ત્યાં ક્રુઝ કંટ્રોલ વધુ સ્મૂધ અને સતત સક્રિય રહી શકે છે. ઓટોમેટિક કારમાં ગિયર બદલવાનું તમામ કામ કારની પોતાની સિસ્ટમ (ECU) સંભાળે છે, તેથી તેમાં ડ્રાઇવરે ક્લચ દબાવવાની કોઈ જરૂર હોતી નથી. જો ડ્રાઇવરે 80 કે 90 કિમી/કલાકની સ્પીડ સેટ કરી દીધી હોય અને રસ્તામાં કોઈ ચઢાવ અથવા ઢાળ આવે, તો કાર પોતાની મેળે જ જરૂરિયાત મુજબ ગિયર ડાઉન કે અપ કરી લેશે પરંતુ સેટ કરેલી સ્પીડને જાળવી રાખશે. આમાં ક્રુઝ કંટ્રોલ વારંવાર બંધ થતું નથી અને ડ્રાઇવિંગનો એક્સપિરિયન્સ વધુ સરળ બને છે.

ફ્યુઅલની બચત અને માઇલેજમાં ફાયદો

ક્રુઝ કંટ્રોલનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તે લાંબા અંતરની સફર દરમિયાન ડ્રાઇવરને શારીરિક આરામ આપે છે. વારંવાર એક્સિલરેટર પેડલ દબાવી રાખવાની જરૂર ન હોવાને કારણે પગના સ્નાયુઓ પરનો તાણ ઓછો થાય છે. આ સિવાય, જ્યારે કાર હાઇવે પર લાંબા સમય સુધી એક જ સ્થિર ગતિએ (Constant Speed) ચાલે છે, ત્યારે એન્જિનમાં ફ્યુઅલનો વપરાશ નિયંત્રિત થઈ જાય છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં જોવામાં આવ્યું છે કે પ્રોપર ક્રુઝ કંટ્રોલનો ઉપયોગ કરવાથી કારની ફ્યુઅલ ક્ષમતા એટલે કે માઇલેજમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થાય છે અને પેટ્રોલ કે ડીઝલના પૈસા બચે છે.