ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતના બ્રિટન પ્રવાસ દરમિયાન લંડનમાં યોજાયેલા એક જાહેર કાર્યક્રમમાં વિવાદ સર્જાયો હતો. યુનિવર્સિટી ઓફ લંડનના બર્કબેક કોલેજમાં "આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ઇન્ટરનેશનલ લો" વિષય પર વ્યાખ્યાન આપ્યા બાદ યોજાયેલા પ્રશ્નોત્તરી સત્ર દરમિયાન કેટલાક ઉપસ્થિત લોકોએ ભારતના લોકશાહી માહોલ અને અસહમતિના અવાજોને લઈને પ્રશ્નો ઉઠાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. આ દરમિયાન વાતાવરણ તંગ બનતાં થોડા સમય માટે કાર્યક્રમમાં અવરોધ ઊભો થયો હતો.
સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા વીડિયોમાં જોવા મળે છે કે એક વ્યક્તિએ ભારતમાં અસહમતિ (Dissent) પ્રત્યેના વલણ અંગે સવાલ પૂછવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. આ સાથે મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની તાજેતરની એક ટિપ્પણીનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે કાર્યક્રમના સંચાલકે આ સવાલને કાર્યક્રમના મુખ્ય વિષય સાથે અસંબંધિત ગણાવીને વચ્ચે જ અટકાવી દીધો હતો. ત્યારબાદ ઉપસ્થિત કેટલાક લોકો વચ્ચે ચર્ચા અને વાદવિવાદનો માહોલ સર્જાયો હતો.
ભારતીય હાઈ કમિશનની કડક પ્રતિક્રિયા
ઘટના બાદ લંડનમાં સ્થિત ભારતીય હાઈ કમિશને સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કરીને કાર્યક્રમ દરમિયાન થયેલા વર્તન પર કડક વાંધો વ્યક્ત કર્યો હતો. હાઈ કમિશને જણાવ્યું કે કાર્યક્રમ દરમિયાન એક વ્યક્તિએ ચર્ચામાં અવરોધ ઉભો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જે જાહેર મંચ માટે યોગ્ય ગણાવી શકાય નહીં.
નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું કે લોકશાહી સમાજમાં મતભેદ અને વિવિધ મતો સ્વાભાવિક છે, પરંતુ તેને વ્યક્ત કરવાની રીત હંમેશા સંસ્કારી અને સન્માનજનક હોવી જોઈએ. જાહેર કાર્યક્રમોમાં ગેરજવાબદાર અને અમર્યાદિત વર્તન સ્વીકાર્ય નથી. હાઈ કમિશને આ પ્રકારની ઘટનાને 'અયોગ્ય અને અસ્વીકાર્ય' ગણાવી હતી.
આ પણ વાંચો: સરકારી નોકરીના નામે ₹1.66 કરોડની ઠગાઈનો પર્દાફાશ! : FCI-ONGCના બોગસ કોલ લેટરથી PSI-PAના પરિવાર સહિત 30થી વધુ લોકો શિકાર, પોલીસ પણ ચોંકી ઉઠી
AI અને કાયદા અંગે CJI સૂર્યકાંતના મહત્વપૂર્ણ વિચારો
વિવાદ પહેલા પોતાના સંબોધનમાં CJI સૂર્યકાંતે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને કાયદા વચ્ચેના સંબંધ અંગે મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ રજૂ કર્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ટેક્નોલોજી પોતે સારી કે ખરાબ હોતી નથી, પરંતુ તેનો પ્રભાવ એ પર આધાર રાખે છે કે સમાજ તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરે છે.
તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે કાયદાનું કામ ટેક્નોલોજીના વિકાસને રોકવાનું નથી, પરંતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનું છે કે ટેક્નોલોજીની વધતી શક્તિ બંધારણીય મૂલ્યો, માનવ અધિકારો અને માનવીય ગૌરવ પ્રત્યે જવાબદાર રહે. AI ના યુગમાં ન્યાયવ્યવસ્થાએ નવી પડકારો અને તકો બંનેને સંતુલિત રીતે જોવાની જરૂર હોવાનું પણ તેમણે જણાવ્યું હતું.
6 દિવસના બ્રિટન પ્રવાસ પર છે CJI
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત હાલમાં 6 દિવસના બ્રિટન પ્રવાસે છે. આ પ્રવાસ દરમિયાન તેઓ વિવિધ શૈક્ષણિક, કાનૂની અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમોમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. લંડનના આ કાર્યક્રમ બાદ તેમણે ભારત-બ્રિટન આર્થિક સહયોગ અને આંતરરાષ્ટ્રીય મધ્યસ્થતા સંબંધિત એક પરિષદને પણ સંબોધિત કરી હતી.
ભારત અને બ્રિટન વચ્ચે વધતા વેપાર અને કાનૂની સહકારના સંદર્ભમાં તેમણે મજબૂત વિવાદ નિવારણ વ્યવસ્થા અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાનૂની માળખાના મહત્વ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો. લંડનની ઘટનાના છતાં તેમના બાકીના સત્તાવાર કાર્યક્રમો નિર્ધારિત સમયપત્રક મુજબ ચાલુ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
આ પણ વાંચો: સુરત મહાનગરપાલિકાના નિવૃત્ત આસિસ્ટન્ટ એન્જિનિયર સામે ACBનો ગુનો : રૂ.68.98 લાખની અપ્રમાણસર મિલકતનો આક્ષેપ
વિવાદ વચ્ચે ચર્ચાનો વિષય બન્યો કાર્યક્રમ
આ સમગ્ર ઘટના બાદ સોશિયલ મીડિયા પર કાર્યક્રમનો વીડિયો ઝડપથી વાયરલ થયો હતો અને વિવિધ વર્ગોમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો હતો. કેટલાક લોકોએ પ્રશ્ન પૂછવાનો અધિકાર લોકશાહીનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ ગણાવ્યો હતો, જ્યારે અન્યોએ જાહેર કાર્યક્રમોમાં શિસ્ત અને વિષયની મર્યાદા જાળવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
ભારતીય હાઈ કમિશનના નિવેદન બાદ આ મુદ્દો વધુ ચર્ચામાં આવ્યો છે. હાલ સુધી આ મામલે કોઈ સુરક્ષા સંબંધિત ચિંતાજનક માહિતી સામે આવી નથી અને CJI સૂર્યકાંત તેમના બ્રિટન પ્રવાસના બાકીના કાર્યક્રમોમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે.
