જાપાનના પાંડા પ્રેમીઓ માટે આજનો દિવસ અત્યંત ભાવુક અને નિરાશાજનક સાબિત થયો છે. છેલ્લા પાંચ દાયકાથી જાપાનના લોકોના દિલમાં વસેલા પાંડા હવે ત્યાં જોવા નહીં મળે. ટોક્યોના વિશ્વપ્રસિદ્ધ ઉએનો પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં રહેલા બે જોડિયા (ટ્વિન્સ) પાંડા, શાઓ શાઓ અને લેઈ લેઈ, 27 જાન્યુઆરીએ ચીન પરત ફરી રહ્યા છે. ચીન અને જાપાન વચ્ચે વધતા રાજદ્વારી તણાવને કારણે ચીને આ પાંડા પાછા ખેંચવાનો નિર્ણય લીધો છે, જેના પરિણામે 50 વર્ષમાં પહેલીવાર જાપાન પાંડા વગરનું થઈ જશે.
માત્ર એક મિનિટની મુલાકાત અને હજારોની ભીડ
રવિવારે જ્યારે આ જોડિયા પાંડાને છેલ્લીવાર સાર્વજનિક રીતે બતાવવામાં આવ્યા, ત્યારે ઉએનો ઝૂમાં માનવ મહેરામણ ઉમટી પડ્યો હતો. પ્રત્યેક મુલાકાતીને પાંડા જોવા માટે માત્ર એક મિનિટનો સમય આપવામાં આવ્યો હતો, છતાં લોકો કલાકો સુધી લાઈનમાં ઉભા રહ્યા હતા.
લોકો પાંડા-થીમવાળા રમકડાં અને પોસ્ટરો સાથે પહોંચ્યા હતા.
ઘણા લોકો ભાવુક થઈને રડતા જોવા મળ્યા અને તેમના નામ પોકારીને વિદાય આપી હતી.
સોશિયલ મીડિયા પર આ વિદાયના વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યા છે, જેમાં જાપાની નાગરિકોનો પાંડા પ્રત્યેનો અતૂટ પ્રેમ સ્પષ્ટ દેખાય છે.
પાંડા ડિપ્લોમસી અને બગડતા સંબંધો
જાપાનમાંથી પાંડાની વિદાય પાછળ માત્ર વય કે સ્વાસ્થ્ય નહીં, પરંતુ ચીન અને જાપાન વચ્ચેના ખરાબ સંબંધો મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે.
તાઇવાન મુદ્દો: જાપાનના વડાપ્રધાન સાને તાકાઇચીના તાજેતરના નિવેદનથી ચીન રોષે ભરાયું છે. તાકાઇચીએ કહ્યું હતું કે તાઇવાન પર ચીનની કોઈપણ સૈન્ય કાર્યવાહીમાં જાપાન હસ્તક્ષેપ કરી શકે છે.
ચીનનો ઇનકાર: ટોક્યો સરકારની વિનંતી છતાં, ચીને નવા પાંડા મોકલવાની ના પાડી દીધી છે.
લીઝ સિસ્ટમ: ચીન પાંડા અન્ય દેશોને માત્ર 'ઉધાર' આપે છે, તેની માલિકી હંમેશા ચીન પાસે જ રહે છે. વિદેશમાં જન્મેલા પાંડાના બચ્ચા પણ ચીનની જ મિલકત ગણાય છે.
'એવરી ડે પાંડાઝ': એક ચાહકની અનોખી વાર્તા
આ વિદાયમાં સૌથી વધુ દુઃખી જાપાનના વેબ એન્જિનિયર તાકાહિરો તાકાઉજી છે. તેઓ છેલ્લા 15 વર્ષથી દરરોજ પ્રાણી સંગ્રહાલય જાય છે અને અત્યાર સુધીમાં પાંડાના 1 કરોડથી વધુ ફોટા પાડી ચૂક્યા છે.
"મેં તેમને જન્મથી જોયા છે, તેઓ મારા બાળકો જેવા છે. મેં ક્યારેય નહોતું વિચાર્યું કે, જાપાનમાં પાંડાનો આ યુગ આ રીતે સમાપ્ત થશે," - તાકાહિરો તાકાઉજી. તેમણે તેમની છેલ્લી એક મિનિટની મુલાકાતમાં અંદાજે 5,000 ફોટા ઝડપ્યા હતા, જે તેમણે તેમના પ્રખ્યાત બ્લોગ પર શેર કર્યા છે.
1972 થી શરૂ થયેલી સફરનો અંત
ચીને સૌપ્રથમ 1972માં જાપાનને પાંડા ભેટમાં આપ્યા હતા, જે બંને દેશો વચ્ચેના સુધરતા સંબંધોનું પ્રતીક હતું. 1980 પછી ચીને ભેટ આપવાને બદલે 'લીઝ' (ભાડા) પર આપવાની નીતિ અપનાવી. પાંડા હંમેશા ચીન માટે 'સોફ્ટ પાવર' રહ્યા છે, પરંતુ હાલમાં આ નિર્દોષ પ્રાણીઓ બે દેશો વચ્ચેના રાજકીય ખેંચતાણમાં ફસાયા હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, જો ચીન અને જાપાન વચ્ચેનો તણાવ ઓછો નહીં થાય, તો ભવિષ્યમાં જાપાનમાં પાંડાના દર્શન દુર્લભ બની જશે. હાલ તો, જાપાનના લોકો ભારે હૈયે શાઓ શાઓ અને લેઈ લેઈને ચીન વિદાય કરી રહ્યા છે.
