ધનતેરસ દિવસ એ દિવાળીના પાંચ દિવસીય તહેવારની શરૂઆત છે, જે ધન, સ્વાસ્થ્ય અને સમૃદ્ધિનું પ્રતીક છે. આ દિવસે ભગવાન ધન્વંતરી, કુબેર અને મા લક્ષ્મીની પૂજા કરવામાં આવે છે. વૈદિક પંચાંગ અનુસાર, ધનતેરસ 2025માં 18 ઓક્ટોબરે ઉજવવામાં આવશે.
આ તિથિ કાર્તિક કૃષ્ણ ત્રયોદશી પર આધારિત છે, જે ધન અને કલ્યાણની શરૂઆતનું બીજ છે.
ધનતેરસ 2025ની તારીખ અને શુભ મુહૂર્ત
18 ઓક્ટોબર 2025ના રોજ ત્રયોદશી તિથિ બપોરે 12:18 કલાકે શરૂ થશે અને 19 ઓક્ટોબરે બપોરે 1:51 કલાકે સમાપ્ત થશે. આ દિવસે પૂજા અને ખરીદી માટે નીચેના શુભ મુહૂર્તો ઉપયોગી છે:
બ્રહ્મ મુહૂર્ત: સવારે 4:43 કલાકથી 5:33 કલાક સુધી – આ સમયે પૂજા કરવાથી માનસિક શાંતિ મળે છે.
વિજય મુહૂર્ત: બપોરે 2:00 કલાકથી 2:46 કલાક સુધી – ખરીદી માટે આદર્શ.
ગોધૂળિ મુહૂર્ત: સાંજે 5:48 કલાકથી 6:14 કલાક સુધી – લક્ષ્મી પૂજા માટે શુભ.
પ્રદોષ કાળ: સાંજે 5:59 કલાકથી 8:25 કલાક સુધી – મુખ્ય પૂજા સમય.
વૃષભ કાળ: સાંજે 7:39 કલાકથી 9:41 કલાક સુધી – ધન્વંતરી પૂજા માટે વિશેષ.
જ્યોતિષીઓ અનુસાર, આ મુહૂર્તોમાં કરેલી પૂજા અને ખરીદીથી ધન-લાભના યોગ બને છે.
ધનતેરસનું મહત્ત્વ
ધનતેરસ, જેને ધન્ત્રયોદશી પણ કહેવાય છે, એ સમૃદ્ધિ અને આરોગ્યનો દિવસ છે. પૌરાણિક કથા અનુસાર, રાજા હિમનો પુત્ર 16 વર્ષની આયુ ધરાવતો હતો, પરંતુ શુક્રાચાર્યની સલાહથી તેણે સોના-ચાંદીના ઢગલા બનાવીને યમરાજને રોક્યા હતા, જેનાથી આ રીત શરૂ થઈ.
આ દિવસે ભગવાન ધન્વંતરી (આયુર્વેદના દેવ)ની પૂજા કરવાથી સ્વાસ્થ્ય સુધરે છે, જ્યારે કુબેર અને લક્ષ્મીની અરાધનાથી ધન-સમૃદ્ધિ આવે છે. પંડિતો કહે છે કે આ દિવસે નવી વસ્તુઓ ખરીદવી લક્ષ્મીજીને આમંત્રણ આપવા જેવું છે.
ધનતેરસ પૂજા વિધિ
પૂજા પહેલાં ઘર સાફ કરો અને દરવાજા-જાણેલા રાંગોળીથી સજાવો.
પછી નીચેના પગલાં અનુસરો:
ગણેશ પૂજા: ગણપતિની મૂર્તિને સ્નાન કરાવો અને મોદક ચઢાવો.
લક્ષ્મી-કુબેર પૂજા: મંદિરમાં લક્ષ્મી-કુબેરની મૂર્તિઓ સ્થાપિત કરો, ધૂપ-દીપ જલાવો અને આરતી ગાઓ.
ધન્વંતરી પૂજા: તેમની મૂર્તિને તુલસી અને મીઠી પદાર્થો ચઢાવો.
દીવા પ્રગટ્ય: 13 દીવા જલાવો અને ઘરના ખૂણાઓમાં મૂકો.
મંત્રો: "ઓમ શ્રીં લક્ષ્મી નારાયણ નમઃ" અથવા કુબેર મંત્રોનું જાપ કરો.
પંડિતોની સલાહ છે કે પૂજા શુભ મુહૂર્તમાં કરો અને દાન કરો, જેમ કે અન્ન અથવા કપડાં.
ધનતેરસે ખરીદવાની શુભ વસ્તુઓ
આ દિવસે નવી વસ્તુઓ ખરીદવી લક્ષ્મીની કૃપા મેળવે છે. મુખ્ય 4 વસ્તુઓ સાથે અન્ય પણ ઉમેરી શકાય:
સોનું અથવા ચાંદી: આભૂષણો, મુદ્રાઓ અથવા વાસણો – સમૃદ્ધિનું પ્રતીક.
કુબેર-લક્ષ્મીની મૂર્તિઓ: ઘરમાં સ્થાપિત કરવાથી ધન-સુખ વધે.
પીતળના વાસણો: તાંબુ કે પીતળના ભાંડાં – ધન વૃદ્ધિ માટે શુભ.
પીળી કૌડી: તિજોરીમાં મૂકવાથી અર્થ વધે.
જાડુ: લક્ષ્મીનું પ્રતીક, ઘરની સફાઈ માટે.
સ્ટેન્લેસ સ્ટીલ અથવા તાંબાના વાસણો: પોષણ અને શુભતાનું પ્રતીક.
ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અથવા વાહનો: આધુનિક જીવનમાં સમૃદ્ધિ માટે.
જ્યોતિષીઓ કહે છે કે આ વસ્તુઓ શુભ મુહૂર્તમાં ખરીદો, જેમ કે બપોરે 12:18 કલાકથી 4:22 કલાક સુધી.
ધનતેરસે કરવાનું અને ન કરવાનું
કરવાનું (Dos):
શાકાહારી ભોજન રાંધો અને દાન કરો.
ઘરને સ્વચ્છ રાખો અને દીવા જલાવો.
નવી વસ્તુઓ ખરીદો અને પૂજા કરો.
ન કરવાનું (Don'ts):
માંસાહાર, લસણ-પ્યાજ અથવા મદ્યપાન ટાળો.
પૈસા ઉધાર આપવું અથવા વાળ-નખ કાપવા નહીં.
ટામસિક વસ્તુઓથી દૂર રહો.
પંડિતોનું મત છે કે આ નિયમો પાળવાથી નકારાત્મક ઊર્જા દૂર થાય છે અને સકારાત્મકતા આવે છે.
ધનતેરસ 2025ને ઉજવીને તમારું જીવન સમૃદ્ધ બનાવો. આ માહિતી વૈદિક અને જ્યોતિષીય સ્ત્રોતો પર આધારિત છે.
