વર્ષમાં અનેક વખત કેરી આપતું અનોખું વૃક્ષ! : જાણો શું છે બારમાસી કેરી અને ઘરે કેવી રીતે ઉગાડશો

Baramasi Mangoes: કેરીનું નામ સાંભળતા જ ઉનાળાની મીઠી યાદો તાજી થઈ જાય છે. સામાન્ય રીતે કેરી માટે આખું વર્ષ રાહ જોવી પડે છે, કારણ કે મોટાભાગની જાતો વર્ષમાં માત્ર એક જ વખત ફળ આપે છે. પરંતુ હવે એવી ખાસ જાતો પણ ઉપલબ્ધ છે જે યોગ્ય સંભાળ સાથે વર્ષ દરમિયાન અનેક વખત ફૂલ અને ફળ આપી શકે છે. બાગવાણીના શોખીનોમાં ઝડપથી લોકપ્રિય બની રહેલી "બારમાસી કેરી" શહેરોમાં રહેતા લોકો માટે પણ એક આકર્ષક વિકલ્પ બની રહી છે.

શું છે બારમાસી કેરી?

"બારમાસી" શબ્દનો અર્થ થાય છે વર્ષભર સક્રિય રહેતી અથવા વારંવાર ઉત્પાદન આપતી વનસ્પતિ. બારમાસી કેરી એ એવી ખાસ કેરીની જાતો અથવા ગ્રાફ્ટેડ છોડને કહેવામાં આવે છે જે અનુકૂળ હવામાન અને યોગ્ય સંભાળ મળતાં વર્ષમાં એકથી વધુ વખત ફૂલ અને ફળ આપી શકે છે.

સામાન્ય કેરીના વૃક્ષોમાં ફૂલ અને ફળની ઋતુ મર્યાદિત હોય છે, જ્યારે બારમાસી કેરીની કેટલીક પસંદગીની જાતો સતત નવી ડાળીઓ વિકસાવી સમયાંતરે ફૂલ લાવે છે. આ કારણે ઘરગથ્થુ બગીચાઓમાં તેની માંગ સતત વધી રહી છે.

શહેરોમાં રહેતા લોકો માટે કેમ છે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ?

પરંપરાગત કેરીના વૃક્ષો 20થી 40 ફૂટ સુધી ઊંચા થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ફ્લેટ, નાના પ્લોટ અથવા શહેરના ઘરોમાં તેમને ઉગાડવું મુશ્કેલ બને છે. બીજી તરફ, બારમાસી કેરીની મોટાભાગની જાતો ગ્રાફ્ટેડ હોય છે અને તેમનો વિકાસ નિયંત્રિત રહે છે.

આ છોડને મોટા કુંડા, ગ્રો બેગ અથવા ટેરેસ ગાર્ડનમાં સરળતાથી ઉગાડી શકાય છે. બાલ્કની, છત અને નાના બગીચામાં પણ આ છોડ સારી રીતે વિકાસ કરી શકે છે. તેથી શહેરના જીવનમાં પણ લોકો પોતાના ઘરે કેરી ઉગાડવાનું સપનું પૂરું કરી શકે છે.

માત્ર 9થી 12 મહિનામાં મળી શકે છે ફળ

સામાન્ય રીતે બીજમાંથી ઉગાડેલી કેરીને ફળ આપતાં 5થી 8 વર્ષનો સમય લાગી શકે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં આ સમયગાળો વધુ લાંબો પણ હોઈ શકે છે.

પરંતુ ગ્રાફ્ટેડ બારમાસી કેરીના છોડમાં આ સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે અલગ છે. સારી ગુણવત્તાવાળા ગ્રાફ્ટેડ છોડ રોપ્યા પછી લગભગ 9થી 12 મહિનામાં ફૂલ અને ફળ આપવાનું શરૂ કરી શકે છે. આ જ કારણ છે કે નવા બાગવાણી પ્રેમીઓ માટે પણ આ એક આકર્ષક પસંદગી બની છે.

લોકપ્રિય બારમાસી કેરીની જાતો

કેટોમન કેરી

'કેટોમન' (Kaew/Kitoman પ્રકાર તરીકે પણ ઓળખાય છે) થાઈલેન્ડ મૂળની લોકપ્રિય જાતોમાંથી એક છે. આ જાત મીઠા સ્વાદ, સારા ઉત્પાદન અને કુંડામાં સરળ ઉછેર માટે જાણીતી છે. તેના ફળ મધ્યમથી મોટા કદના હોય છે અને નિયમિત ઉત્પાદન આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

હોંગ સિયાંગ રેડ ડ્રેગન

આ જાત તેના આકર્ષક લાલ રંગના ફળ માટે જાણીતી છે. દેખાવમાં સુંદર હોવા ઉપરાંત તેનો સ્વાદ પણ મીઠો અને રસદાર હોય છે. ઘરગથ્થુ બાગવાણીમાં આ જાત ઝડપથી લોકપ્રિય બની રહી છે.

અન્ય ગ્રાફ્ટેડ ડ્વાર્ફ જાતો

નર્સરીઓમાં ઘણી ડ્વાર્ફ (નાના કદની) કેરીની જાતો ઉપલબ્ધ હોય છે. આ જાતો ખાસ કરીને કુંડામાં ઉગાડવા માટે વિકસાવવામાં આવી છે અને મર્યાદિત જગ્યામાં પણ સારું ઉત્પાદન આપે છે.

બારમાસી કેરીની સંભાળ કેવી રીતે રાખવી?

પૂરતો સૂર્યપ્રકાશ જરૂરી

કેરીને સૂર્યપ્રકાશ ખૂબ ગમે છે. છોડને દરરોજ ઓછામાં ઓછા 6થી 8 કલાક સીધો સૂર્યપ્રકાશ મળવો જોઈએ. જો પ્રકાશ ઓછો મળશે તો ફૂલ અને ફળનું ઉત્પાદન ઘટી શકે છે.

યોગ્ય માટી પસંદ કરો

સારી ડ્રેનેજ ધરાવતી માટી બારમાસી કેરી માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. માટીમાં પાણી ભરાઈ રહે તો મૂળને નુકસાન થઈ શકે છે. ગાર્ડન સોઇલ, રેતી અને ઓર્ગેનિક ખાતરનું સંતુલિત મિશ્રણ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.

નિયમિત સિંચાઈ

છોડને નિયમિત પાણી આપવું જોઈએ, પરંતુ વધુ પાણીથી બચવું જોઈએ. ઉનાળામાં પાણીની જરૂરિયાત વધી શકે છે, જ્યારે વરસાદી અને શિયાળાની ઋતુમાં જરૂરિયાત અનુસાર પાણી આપવું જોઈએ.

જૈવિક ખાતરનો ઉપયોગ

વર્મીકમ્પોસ્ટ, ગાયનું ખાતર અને અન્ય જૈવિક ખાતર છોડના વિકાસમાં મદદરૂપ થાય છે. દર 30થી 45 દિવસે ઓર્ગેનિક ખાતર આપવાથી છોડ તંદુરસ્ત રહે છે અને ફળની ગુણવત્તા સુધરે છે.

સમયાંતરે છટાઈ

હલકી છટાઈથી નવી ડાળીઓ ઝડપથી વિકસે છે. વધુ ઘીચ શાખાઓ દૂર કરવાથી હવાની અવરજવર સુધરે છે અને છોડમાં ફૂલ આવવાની સંભાવના વધે છે.

બારમાસી કેરી ઉગાડવાના મુખ્ય ફાયદા

વર્ષમાં એકથી વધુ વખત ફળ મેળવવાની સંભાવના

નાના કુંડા અને ટેરેસ ગાર્ડનમાં સરળ ઉછેર

ઝડપથી ફળ આપતી ગ્રાફ્ટેડ જાતો

ઘર માટે તાજા અને રસદાર ફળ

ઓછા વિસ્તારમાં બાગવાણીનો આનંદ

ઘર અને બાલ્કનીની સુંદરતામાં વધારો

કેમ વધી રહી છે તેની લોકપ્રિયતા?

તાજેતરના વર્ષોમાં ટેરેસ ગાર્ડનિંગ અને અર્બન ફાર્મિંગનો ટ્રેન્ડ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. લોકો પોતાના ઘરે જ ફળ અને શાકભાજી ઉગાડવા તરફ આકર્ષાઈ રહ્યા છે. બારમાસી કેરી આ ટ્રેન્ડ સાથે સંપૂર્ણ રીતે મેળ ખાય છે, કારણ કે તે ઓછી જગ્યામાં ઉગાડી શકાય છે અને નિયમિત ઉત્પાદન આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

ખાસ કરીને ફ્લેટમાં રહેતા લોકો માટે, પોતાની બાલ્કની અથવા છત પરથી તાજી કેરી તોડવાનો અનુભવ અનોખો બની શકે છે. આ કારણસર બારમાસી કેરી હવે માત્ર બાગવાણીનો શોખ નહીં પરંતુ શહેરી જીવનમાં સ્વાવલંબનનું પ્રતિક પણ બની રહી છે.

આ પણ વાંચો: આગામી 12 કલાક ભારે! : ભારતનાં 18 રાજ્યોમાં વરસાદ-આંધીનું એલર્ટ, 90 KM પ્રતિ કલાકે ફૂંકાઈ શકે છે પવન

આ જાતોની માંગ આગામી વર્ષોમાં વધુ વધવાની શક્યતા

જ્યારે શહેરોમાં હરિયાળી અને ખુલ્લી જગ્યાઓ ઘટી રહી છે, ત્યારે ઘરગથ્થુ બાગવાણીનું મહત્વ વધી રહ્યું છે. બારમાસી કેરી જેવી જાતો લોકો માટે મર્યાદિત જગ્યામાં પણ ફળદ્રુપ છોડ ઉગાડવાની તક આપે છે. વધતી જતી ઓર્ગેનિક જીવનશૈલી અને હોમ ગાર્ડનિંગના ટ્રેન્ડ વચ્ચે આ જાતોની માંગ આગામી વર્ષોમાં વધુ વધવાની શક્યતા છે.