આજે 30 January 2026 છે. ભારત અને વિશ્વના ઇતિહાસમાં આજની તારીખ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આજે ભારતના રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીની પુણ્યતિથિ છે, જેને સમગ્ર દેશમાં 'બલિદાન દિવસ' અથવા 'શહીદ દિવસ' તરીકે મનાવવામાં આવે છે. આ સાથે જ આજે વિશ્વ કુષ્ઠ દિવસ પણ છે, જેની પસંદગી ગાંધીજીને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા માટે કરવામાં આવી હતી.
મહાત્મા ગાંધી અને બલિદાન દિવસ
વર્ષ 1948માં 30 Januaryના રોજ નથુરામ ગોડસેએ રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીની ગોળી મારીને હત્યા કરી હતી. અહિંસાના પથ પર ચાલીને ભારતને આઝાદી અપાવનાર મહાત્મા ગાંધીના આ બલિદાનને યાદ કરીને દર વર્ષે આ દિવસે તેમને ભાવભીની શ્રદ્ધાંજલિ અર્પવામાં આવે છે. વર્ષ 1997માં આજના જ દિવસે ગાંધીજીની અસ્થિઓનું 47 વર્ષ બાદ સંગમમાં વિસર્જન કરવામાં આવ્યું હતું.
વિશ્વ કુષ્ઠ દિવસની ઉજવણી
ગાંધીજીને રક્તપિત્તના દર્દીઓ પ્રત્યે અપાર કરુણા હતી. તેથી વર્ષ 1954માં ફ્રાંસના રાઉસ ફોલેરોએ ગાંધીજીને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા માટે આ દિવસને 'વિશ્વ કુષ્ઠ દિવસ' તરીકે પસંદ કર્યો હતો. ત્યારથી આ દિવસ રક્તપિત્ત પ્રત્યે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે ઉજવવામાં આવે છે.
સી. સુબ્રહ્મણ્યમ અને અમૃતા શેરગીલની જન્મજયંતિ
આજનો દિવસ ભારતની બે મહાન હસ્તીઓના જન્મ માટે પણ જાણીતો છે. ભારતમાં 'હરિયાળી ક્રાંતિના પિતા' તરીકે ઓળખાતા સી. સુબ્રહ્મણ્યમનો જન્મ 30 January 1910ના રોજ થયો હતો. આ ઉપરાંત ભારતના પ્રખ્યાત મહિલા ચિત્રકાર અમૃતા શેરગીલનો જન્મ પણ આજના દિવસે વર્ષ 1913માં થયો હતો.
30 જાન્યુઆરીની અન્ય મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ
1903: લોર્ડ કર્ઝને કોલકાતાના મેટકાફ હોલમાં 'ઈમ્પિરિયલ લાઈબ્રેરી'નું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું.
1933: એડોલ્ફ હિટલરે સત્તાવાર રીતે જર્મનીના ચાન્સેલર તરીકે પદભાર સંભાળ્યો હતો.
1949: ભારતમાં રાત્રી એર મેલ સેવા (Night Air Mail Service) ની શરૂઆત થઈ હતી.
1972: પાકિસ્તાને 'કોમનવેલ્થ' દેશોના સમૂહમાંથી પોતાનું નામ પાછું ખેંચ્યું હતું.
2001: ગુજરાતના ભૂકંપ બાદ મહામારી રોકવા માટે સરકાર દ્વારા યુદ્ધના ધોરણે પગલાં લેવાયા હતા.
2007: ટાટા ગ્રૂપે એંગ્લો-ડચ સ્ટીલ ઉત્પાદક કોરસ ગ્રૂપને 12 અબજ ડોલરથી વધુ કિંમતે ખરીદીને ઇતિહાસ રચ્યો હતો.
2009: સાનિયા મિર્ઝા અને મહેશ ભૂપતિની જોડી ઓસ્ટ્રેલિયા ઓપનની મિક્સ્ડ ડબલ્સની ફાઇનલમાં પહોંચી હતી.
