પાણીની બોટલના તળિયે રહેલા નંબરોનો શું છે અર્થ? : હકીકત જાણીને ચોંકી જશો! જાણો કયા સલામત અને કયા ખતરનાક?

Water Bottle Plastic: આજકાલ પાણી અને પીણાંની પ્લાસ્ટિક બોટલો આપણા જીવનનો અવિભાજ્ય ભાગ બની ગયો છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય બોટલના તળિયે ત્રિકોણમાં લખેલા 1થી 7 સુધીના નંબરોને ધ્યાનથી જોયા છે? આ નંબરો કોઈ સાદી સંખ્યા નથી, પરંતુ રેઝિન આઈડેન્ટિફિકેશન કોડ છે. આ કોડ તમને જણાવે છે કે બોટલ કયા પ્રકારના પ્લાસ્ટિકમાંથી બનેલી છે અને તેને ખોરાક-પીણાં માટે કેટલી વાર ફરીથી વાપરવી સલામત છે. ઘણા લોકો આ નંબરોને અવગણી દે છે, પરંતુ તેમાંથી કેટલાક પ્લાસ્ટિક ગરમી, સૂર્યપ્રકાશ કે વારંવાર વાપરવાથી હાનિકારક રસાયણો છોડી શકે છે. આ લેખમાં આપણે સરળ ભાષામાં સમજીએ કે કયા નંબરો સલામત છે અને કયાથી સાવચેત રહેવું જોઈએ.

સલામત નંબરો -ખોરાક-પીણાં માટે પ્રમાણમાં સારા

નંબર 1 (PET અથવા PETE): પાણી અને સોડાની બોટલોમાં સૌથી વધુ વપરાય છે. આ એક વખતના ઉપયોગ માટે જ સલામત છે. ફરીથી વાપરવાનું ટાળો, કારણ કે વારંવાર વાપરવાથી બેક્ટેરિયા વધી શકે છે અને પ્લાસ્ટિકમાંથી કણો છૂટી શકે છે.

નંબર 2 (HDPE): દૂધના ડબ્બા અને કેટલીક મજબૂત બોટલોમાં વપરાય છે. આ પ્લાસ્ટિક કઠિન છે, રિસાયકલ કરવામાં સરળ છે અને ખોરાક માટે સામાન્ય રીતે સલામત માનવામાં આવે છે.

નંબર 4 (LDPE): નરમ પ્લાસ્ટિક, પેકેજિંગ અને કેટલાક કન્ટેનરમાં વપરાય છે. ખોરાક માટે પ્રમાણમાં સલામત છે.

નંબર 5 (PP): પોલીપ્રોપીલીન – દહીંના કપ, ગરમ ખોરાકના કન્ટેનર અને માઈક્રોવેવ સલામત કન્ટેનરમાં વપરાય છે. આને સૌથી સલામત પ્લાસ્ટિકમાંનું એક માનવામાં આવે છે.

સાવધાનીના નંબરો જે ટાળવા જોઈએ

નંબર 3 (PVC): આમાં હાનિકારક એડિટિવ્સ હોઈ શકે છે. ખોરાક અથવા પાણી માટે વાપરવાનું ટાળો.

નંબર 6 (Polystyrene અથવા PS): થર્મોકોલ તરીકે ઓળખાય છે. ગરમ ખોરાક અથવા પીણાંમાં વાપરવાથી ઝેરી રસાયણો છૂટી શકે છે, જે નર્વસ સિસ્ટમને અસર કરી શકે છે.

નંબર 7 (Other): આ મિશ્ર પ્લાસ્ટિક છે.

કેટલાકમાં BPA (Bisphenol A) હોઈ શકે છે, જે હોર્મોનલ અસંતુલન, વંધ્યત્વ અને અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનું જોખમ વધારી શકે છે. BPA-મુક્ત હોય તો પણ સાવધાની રાખો.

નંબર 1, 2, 4 અને 5 સામાન્ય રીતે ખોરાક માટે સલામત માનવામાં આવે છે, જ્યારે 3, 6 અને 7ને ખોરાક-પીણાં માટે ઓછામાં ઓછો વાપરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.

આ પણ વાંચો: પાન કાર્ડમાં મોટો ફેરફાર! : આ તારીખ પહેલા અપડેટ ન કર્યું તો થઈ જશે રદ, જાણો સંપૂર્ણ માહિતી

પ્લાસ્ટિક બોટલ વાપરવાના સલામત નિયમો

નંબર 1 વાળી બોટલ ખાલી થાય પછી તરત જ કચરામાં ફેંકી દો. તેને ફરીથી ભરીને રેફ્રિજરેટરમાં ન રાખો.

ક્યારેય પ્લાસ્ટિક બોટલને સીધા સૂર્યપ્રકાશમાં, કારની અંદર અથવા ગરમ જગ્યાએ ન છોડો. ગરમીથી રસાયણો પાણીમાં ઓગળી શકે છે.

માઈક્રોવેવમાં પ્લાસ્ટિક કન્ટેનર ગરમ કરવાનું ટાળો (જો તે ખાસ માઈક્રોવેવ સલામત ન હોય તો).

લાંબા સમય સુધી એક જ બોટલમાં પાણી ભરીને ન રાખો – તેમાં બેક્ટેરિયા વધી શકે છે.

શું કરવું?

સારા વિકલ્પોપ્લાસ્ટિકની આદત ઘટાડવા માટે તાંબા, કાચ અથવા ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી સ્ટેનલેસ સ્ટીલની બોટલો પસંદ કરો. આ 100% સલામત અને પર્યાવરણ માટે પણ સારા છે. આજે પ્રદૂષણ અને આરોગ્યની સમસ્યાઓ વચ્ચે જાગૃતિ જ સૌથી મોટી દવા છે. આગલી વખતે બોટલ ખરીદતી વખતે તળિયેનું ત્રિકોણ જરૂર જુઓ. 2, 4 અને 5 નંબરોને પ્રાથમિકતા આપો અને 3, 6, 7ને ટાળો.તમારા સ્વાસ્થ્યની કાળજી લો – નાની-નાની આદતો મોટા ફરક પાડે છે!