Banaskantha News: બનાસકાંઠા જિલ્લાના વાવ-થરાદ પંથકમાં ચોમાસાના ભારે વરસાદે ખેડૂતોની ચિંતામાં વધારો કર્યો છે. વાવ અને થરાદ તાલુકા ઉપરાંત ભાભર તાલુકાના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં પડેલા ધોધમાર વરસાદના કારણે અનેક નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ જતાં જનજીવન અને ખેતીવાડી પર ગંભીર અસર પહોંચી છે. ખાસ કરીને ભાભર તાલુકાના ખારા અને મીઠા ગામ આસપાસના વિસ્તારોમાં 100થી વધુ ખેતરોમાં વરસાદી પાણી ફરી વળતાં ખેડૂતોને ભારે નુકસાન વેઠવાનો વારો આવ્યો છે. સ્થાનિક સ્તરે મળતી માહિતી મુજબ, ખેતરોમાં પાણી ભરાવાના કારણે મગફળી અને જુવારના ઉભા પાકને મોટું નુકસાન થયું છે.
ચોમાસાની શરૂઆતમાં જ ખેતરોમાં પાણી ભરાઈ જતાં ખેડૂતો માટે આ સ્થિતિ આર્થિક રીતે પડકારજનક બની છે. ખેડૂતો દ્વારા વાવણી પહેલાં બિયારણ, ખાતર, જમીન તૈયાર કરવા માટેનો ખર્ચ અને ડીઝલ સહિતના વિવિધ ખર્ચ કરવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ ભારે વરસાદ બાદ ખેતરોમાં પાણી ભરાઈ જતાં પાકને નુકસાન પહોંચતાં ખેડૂતોની સમગ્ર મહેનત અને વાવણી પાછળ કરાયેલો ખર્ચ જોખમમાં મુકાયો છે. સ્થાનિક ખેડૂતોના જણાવ્યા અનુસાર, હાલની પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં લેતાં સમગ્ર વિસ્તારના ખેડૂતોને રૂ. 50 લાખથી વધુનું નુકસાન થયું હોવાનો અંદાજ છે. જોકે, વાસ્તવિક નુકસાનનો આંકડો સરકારી તંત્ર દ્વારા સત્તાવાર સર્વે પૂર્ણ થયા બાદ જ સ્પષ્ટ થઈ શકશે.
ખેતરોમાં પાણી ભરાતાં પાકને મોટો ફટકો
ભાભરના ખારા અને મીઠા ગામના વિસ્તારોમાં વરસાદી પાણીનો ભરાવો સૌથી મોટી ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. સતત વરસાદ અને પાણીના નિકાલની સમસ્યાને કારણે ખેતરોમાંથી પાણી ઝડપથી બહાર ન નીકળતાં ખેતીની જમીન લાંબા સમય સુધી પાણીમાં ડૂબેલી રહેવાની સ્થિતિ સર્જાઈ છે. પરિણામે ખેતરોમાં વાવેલા મગફળી અને જુવાર જેવા પાક પર તેની સીધી અસર પડી રહી છે. કેટલાક ખેતરોમાં પાક સંપૂર્ણપણે પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગયો હોવાનું ખેડૂતો જણાવી રહ્યા છે.
ખેડૂતો માટે સૌથી મોટી મુશ્કેલી એ છે કે વાવણીની શરૂઆતના તબક્કામાં જ પાકને નુકસાન થયું છે. મગફળી અને જુવારના પાક માટે ખેડૂતોએ અગાઉથી જમીન તૈયાર કરી હતી અને બિયારણ, ખાતર તથા અન્ય ખેતી ખર્ચ કર્યા હતા. હવે જો ખેતરમાં ભરાયેલું પાણી લાંબા સમય સુધી ન ઓસરે તો પાક બચાવવાની શક્યતા પણ ઘટી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ખેડૂતોને એક તરફ ચાલુ સિઝનના પાકનું નુકસાન ભોગવવું પડી શકે છે, તો બીજી તરફ ફરીથી વાવણી કરવાની ફરજ પડે તો વધારાનો ખર્ચ પણ કરવો પડી શકે છે.
આ પણ વાંચો: સિડનીથી માત્ર એક ઈ-મેઇલ કરાયો : અમરેલી પોલીસે થોડા દિવસમાં NRIના રૂ. 11 લાખ પાછા અપાવ્યા
100થી વધુ ખેતરો પાણીમાં
સ્થાનિક ખેડૂતોના જણાવ્યા અનુસાર, ખારા અને મીઠા ગામ આસપાસ 100થી વધુ ખેતરોમાં પાણી ભરાયું છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં ખેતરો અને આસપાસના રસ્તાઓ વચ્ચેનો તફાવત પણ સ્પષ્ટ ન રહે તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હોવાનું સ્થાનિકોનું કહેવું છે. પાણીના ભરાવાને કારણે ખેતીની કામગીરી પણ અટકી ગઈ છે અને ખેડૂતો ખેતરોમાં જઈને પાકની સ્થિતિનું નિરીક્ષણ કરી શકતા નથી.
ખેતરોમાં પાણી ભરાવાની સમસ્યા માત્ર પાકના નુકસાન પૂરતી મર્યાદિત નથી. લાંબા સમય સુધી પાણી ભરાયેલું રહે તો જમીનની ગુણવત્તા અને આગામી ખેતીની કામગીરી પર પણ અસર થઈ શકે છે. પાણી ઓસર્યા બાદ જમીન ખેતીલાયક સ્થિતિમાં લાવવા માટે ખેડૂતોને વધારાની મહેનત અને ખર્ચ કરવો પડી શકે છે. જો ફરીથી વાવણી કરવાની જરૂર પડે તો બિયારણ અને ખાતરનો વધારાનો ખર્ચ ખેડૂતોની આર્થિક મુશ્કેલીમાં વધારો કરી શકે છે.
ખેડૂતોની સરકાર પાસે તાત્કાલિક સર્વેની માગ
વરસાદથી થયેલા નુકસાનને પગલે અસરગ્રસ્ત ખેડૂતો હવે સરકાર અને વહીવટી તંત્ર તરફ આશાભરી નજરે જોઈ રહ્યા છે. ખેડૂતોની મુખ્ય માગ છે કે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં તાત્કાલિક સર્વે હાથ ધરવામાં આવે અને ખેતરવાર નુકસાનનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે. પાકના નુકસાનની વાસ્તવિક સ્થિતિ સામે આવે તે માટે અધિકારીઓ દ્વારા સ્થળ પર જઈને તપાસ કરવામાં આવે તેવી પણ માગ ઉઠી છે.
ખેડૂતોનું કહેવું છે કે માત્ર વરસાદી નુકસાનની નોંધણી પૂરતી નથી, પરંતુ જેમના ખેતરોમાં પાકને વાસ્તવિક નુકસાન થયું છે તેમને નિયમો મુજબ યોગ્ય સહાય મળી રહે તે જરૂરી છે. ખાસ કરીને નાના અને સીમાંત ખેડૂતો માટે પાકનું નુકસાન વધુ ગંભીર બની શકે છે, કારણ કે ખેતીનો ખર્ચ તેઓ ઘણી વખત ઉધાર અથવા લોનના આધારે કરતા હોય છે. પાક નિષ્ફળ જાય તો આગામી સિઝનની ખેતી અને ઘરખર્ચ બંને પર તેની અસર પડી શકે છે.
આ પણ વાંચો: દાહોદનાં લીમખેડા હાઈવે પર સર્જાયો અકસ્માત : કેમિકલ ટેન્કર-ટ્રકની ટક્કર બાદ ભડકી આગ, 2 લોકોના મોત
નુકસાનનો સત્તાવાર આંકડો સર્વે બાદ સ્પષ્ટ થશે
હાલમાં ખેડૂતો દ્વારા રૂ. 50 લાખથી વધુના નુકસાનનો અંદાજ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહ્યો છે, પરંતુ આ આંકડો પ્રાથમિક અને સ્થાનિક માહિતી પર આધારિત છે. સત્તાવાર નુકસાનનો આંકડો સરકારના કૃષિ અને મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવનારા સર્વે બાદ જ સ્પષ્ટ થશે. સર્વે દરમિયાન કેટલા હેક્ટર વિસ્તારમાં પાકને નુકસાન થયું, કયા પાકને કેટલી અસર થઈ અને પાકની નુકસાનીનું પ્રમાણ કેટલું છે તે અંગે વિગતો એકત્ર કરવામાં આવી શકે છે.
દરમિયાન, અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં વરસાદી પાણીનો ઝડપથી નિકાલ થાય તે પણ ખેડૂતો માટે મહત્વપૂર્ણ છે. જો પાણીનો ભરાવો લાંબો સમય રહે તો પાકના નુકસાનની સાથે જમીન પર પણ વિપરીત અસર થવાની શક્યતા રહે છે. તેથી સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા પાણીના નિકાલ માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવે તેવી ખેડૂતોની અપેક્ષા છે.
ચોમાસાની શરૂઆતમાં જ ખેડૂતો પર સંકટ
વાવ-થરાદ અને ભાભર પંથકમાં સર્જાયેલી આ સ્થિતિ ચોમાસાની અનિશ્ચિતતાને ફરી એકવાર સામે લાવે છે. ખેડૂતો માટે વરસાદ જરૂરી છે, પરંતુ ટૂંકા ગાળામાં અતિશય વરસાદ પડે અને પાણીનો યોગ્ય નિકાલ ન થાય તો એ જ વરસાદ પાક માટે નુકસાનકારક બની શકે છે. આ વખતે પણ ભારે વરસાદથી જ્યાં એક તરફ જળસ્રોતોમાં પાણીની આવક વધી છે, ત્યાં બીજી તરફ ખેતરોમાં ભરાયેલા પાણીથી ખેડૂતોની મુશ્કેલી વધી છે.
હાલ ખેડૂતોની નજર હવે તંત્રના સર્વે અને સરકાર તરફથી મળનારી સંભવિત સહાય પર છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ઝડપથી નુકસાનનો સર્વે કરવામાં આવે, વાસ્તવિક નુકસાનની નોંધણી થાય અને પાત્ર ખેડૂતોને નિયમ મુજબ સહાય મળે તો ચોમાસાના આ પ્રહારથી થયેલા આર્થિક નુકસાનમાંથી ખેડૂતોને થોડી રાહત મળી શકે છે. આગામી દિવસોમાં વરસાદની સ્થિતિ અને પાણીના નિકાલ પર સમગ્ર પંથકની નજર રહેશે.
