વાસ્તુશાસ્ત્રમાં ઘરની દરેક વસ્તુની ચોક્કસ દિશા અને સ્થાનનું વિશેષ મહત્વ રહેલું છે. જેવી રીતે જ્યોતિષશાસ્ત્ર આપણા જીવનને પ્રભાવિત કરે છે, તેવી જ રીતે ઘરની સજાવટ માટે વપરાતા વૃક્ષો અને છોડ પણ સકારાત્મક કે નકારાત્મક ઉર્જા પેદા કરી શકે છે. ઘણા લોકો ઘરની સુંદરતા વધારવા માટે ગાર્ડન બનાવે છે, પરંતુ જો આ છોડ ખોટી દિશામાં હોય તો તેનાથી પ્રતિકૂળ અસરો થઈ શકે છે. આવો જાણીએ, વાસ્તુ મુજબ ઘરમાં કયા છોડ અને કેવી રીતે ગાર્ડન હોવું જોઈએ.
ઘરમાં છોડ લગાવવાના સુવર્ણ નિયમો
વાસ્તુ મુજબ વૃક્ષારોપણ કરતા પહેલા નક્ષત્ર અને સમયનું ધ્યાન રાખવું અનિવાર્ય છે. માન્યતા છે કે પૂનમના દિવસે છોડ લગાવવા અત્યંત શુભ ફળ આપે છે.
તુલસીનો છોડ: દરેક ઘરમાં તુલસીનો છોડ હોવો જ જોઈએ. તેને હંમેશા ઘરની ઉત્તર, ઉત્તર-પૂર્વ (ઈશાન) અથવા પૂર્વ દિશામાં જ લગાવવો જોઈએ. તુલસીને ઘરના મુખ્ય દ્વારની સામે રાખવી પણ શુભ મનાય છે, પરંતુ ધ્યાન રાખવું કે કોઈ મોટું વૃક્ષ મુખ્ય દરવાજાની બરોબર સામે ન હોવું જોઈએ.
રોપણીની રીત: કોઈપણ છોડને સીધો જમીનમાં રોપવાને બદલે પહેલા કુંડામાં ઉછેરવો જોઈએ અને ત્યારબાદ જ્યારે તે વ્યવસ્થિત રીતે વિકસી જાય, ત્યારે તેને ગાર્ડનની માટીમાં ટ્રાન્સફર કરવો જોઈએ.
મોટા વૃક્ષો માટે કઈ દિશા છે શ્રેષ્ઠ?
મોટા કદના વૃક્ષો લગાવવા માટે વાસ્તુશાસ્ત્રમાં ખાસ સૂચનો આપવામાં આવ્યા છે:
દક્ષિણ અને પશ્ચિમ દિશા: મોટા અને ભારે વૃક્ષો હંમેશા ઘરની દક્ષિણ અથવા પશ્ચિમ દિશામાં હોવા જોઈએ. આ દિશાઓ ભારે હોવી શુભ મનાય છે.
કઈ દિશામાં ન લગાવવા: ઉત્તર, ઉત્તર-પૂર્વ કે પૂર્વ દિશામાં મોટા વૃક્ષો ક્યારેય ન લગાવવા, કારણ કે આ દિશાઓ હલકી અને ખુલ્લી રાખવી જોઈએ જેથી સૂર્યપ્રકાશ અવરોધાય નહીં.
ઘરની દીવાલથી અંતર: વૃક્ષની છાયા ક્યારેય ઘર પર ન પડવી જોઈએ અને તેની જડો ઘરના પાયાને નુકસાન ન પહોંચાડે તેટલા અંતરે તેને વાવવું જોઈએ.
ગાર્ડન બનાવતી વખતે આ બાબતોનું રાખો ધ્યાન
પથ્થરનું ગાર્ડન: જો તમે ઈંટ-પથ્થરથી બનેલું ગાર્ડન બનાવવા માંગતા હોવ તો તે હંમેશા દક્ષિણ-પશ્ચિમ (નૈઋત્ય) ખૂણામાં હોવું જોઈએ.
કાંટાવાળા છોડ: ઘરમાં કે ગાર્ડનમાં ક્યારેય થોર (Cactus) કે અન્ય કાંટાવાળા છોડ ન લગાવવા જોઈએ, કારણ કે તે નકારાત્મક ઉર્જા વધારે છે.
શુભ છોડ: ગાર્ડનમાં લીમડો, નારિયેળ, ચંદન, લીંબુ, બદામ, દાડમ, આંબા, આમળા અને બિલીપત્ર જેવા છોડ લગાવવા અત્યંત મંગળકારી માનવામાં આવે છે.
પીપળો અને વડ: ઘરની એકદમ નજીક પીપળો કે વડનું ઝાડ ન હોવું જોઈએ. આવા વૃક્ષો મંદિર કે પવિત્ર સ્થળો પાસે જ શોભે છે.
વૃક્ષ હટાવતા પહેલા આ વિધિ કરવી જરૂરી
જો તમારા ગાર્ડનમાં કોઈ એવો છોડ છે જેને હટાવવો અનિવાર્ય હોય, તો માઘ અથવા ભાદરવા મહિનામાં તેને હટાવવો શ્રેષ્ઠ છે. વૃક્ષ કાપતા પહેલા તેની પૂજા કરી ક્ષમા માંગવી જોઈએ અને સંકલ્પ કરવો જોઈએ કે તેની જગ્યાએ બીજું વૃક્ષ વાવવામાં આવશે. ખાસ યાદ રાખો કે કપાતી વખતે વૃક્ષ હંમેશા ઉત્તર કે પૂર્વ દિશામાં પડવું જોઈએ, દક્ષિણ કે પશ્ચિમમાં પડવું અશુભ મનાય છે.
