Chaitra Navratri 2026: વર્ષ 2026માં ચૈત્ર નવરાત્રિ શ્રદ્ધાળુઓ માટે ખૂબ જ ખાસ રહેવાની છે. હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર, આ વખતે નવરાત્રિના પ્રારંભમાં એક એવો સંયોગ બની રહ્યો છે જે છેલ્લે 72 વર્ષ પહેલાં જોવા મળ્યો હતો. સામાન્ય રીતે ચૈત્ર શુક્લ પ્રતિપદાથી નવરાત્રિ શરૂ થાય છે, પરંતુ આ વખતે 19 માર્ચ 2026, ગુરુવારના રોજ અમાસ અને પ્રતિપદા તિથિ એક જ દિવસે હોવાથી અમાસના સ્નાન-દાન અને ઘટસ્થાપના (કળશ સ્થાપના) એક જ દિવસે થશે. આ દુર્લભ સંયોગને કારણે ધાર્મિક દ્રષ્ટિએ આ દિવસનું મહત્વ અનેકગણું વધી ગયું છે.
19 માર્ચના રોજ સૂર્યોદય અમાસ તિથિમાં થશે, જેના કારણે સ્નાન-દાનની વિધિ સવારના સમયે સંપન્ન થશે અને ત્યારબાદ પ્રતિપદા તિથિ શરૂ થતાં જ માતાજીના આગમન સાથે ઘટસ્થાપના કરવામાં આવશે. જ્યોતિષીઓના મતે, 72 વર્ષ બાદ આવો ગ્રહ-નક્ષત્રોનો મેળ બેઠો છે જ્યાં સૂર્યોદય સમયે અમાસનો પ્રભાવ રહેશે અને ત્યારબાદ નવરાત્રિનું સ્થાપન થશે. આ નવરાત્રિ 19 માર્ચથી શરૂ થઈને 27 માર્ચ સુધી ચાલશે અને અંતિમ દિવસે રામનવમીનો ઉત્સવ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવશે.
72 વર્ષ બાદ અનોખો મેળ: અમાસ અને પ્રતિપદા એક જ દિવસે
પંચાંગ મુજબ, ચૈત્ર અમાસ તિથિ 18 માર્ચના રોજ સવારે 8:25 વાગ્યે શરૂ થશે અને 19 માર્ચના રોજ સવારે 6:52 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. ત્યારબાદ તુરંત જ પ્રતિપદા તિથિનો પ્રારંભ થશે. સૂર્યોદય સમયે અમાસ હોવાથી સ્નાન-દાન માટે સવારનો સમય ઉત્તમ છે, જ્યારે ત્યારબાદના સમયમાં ઘટસ્થાપના કરી શકાશે. આ પ્રકારનો સંયોગ આધ્યાત્મિક સાધના માટે ખૂબ જ ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
સ્નાન-દાન અને ઘટસ્થાપનાના શુભ મુહૂર્ત
ચૈત્ર નવરાત્રિમાં સ્નાન, દાન અને ઘટસ્થાપનાનું આધ્યાત્મિક મહત્વ અત્યંત વિશેષ માનવામાં આવે છે. આ વર્ષે 19 માર્ચના રોજ વહેલી સવારે અમાસ તિથિ પ્રવર્તતી હોવાથી સ્નાન અને દાન માટે બ્રહ્મ મુહૂર્ત શ્રેષ્ઠ રહેશે. સવારે 04:51 થી 05:39 દરમિયાન પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન કરવું અને ગરીબોને દાન આપવું અત્યંત પુણ્યશાળી માનવામાં આવે છે. પૌરાણિક માન્યતા મુજબ, આ સમયે કરેલું સ્નાન અને દાન પિતૃઓના આશીર્વાદ અપાવે છે અને મનની શુદ્ધિ કરે છે.
ઘટસ્થાપના માટેના વિશિષ્ટ મુહૂર્તની વાત કરીએ તો, સૂર્યોદય બાદ જ્યારે અમાસ પૂર્ણ થઈ પ્રતિપદા તિથિનો પ્રારંભ થશે, ત્યારે સવારે 06:52 થી 07:43 સુધી કળશ સ્થાપના માટેનો ઉત્તમ સમય રહેશે. આ સમયગાળામાં વિધિવત રીતે દેવી શક્તિનું આહ્વાન કરવું ફળદાયી રહેશે. જો કોઈ કારણસર સવારના મુહૂર્તમાં સ્થાપના ન થઈ શકે, તો બપોરે 12:05 થી 12:53 સુધીનો અભિજિત મુહૂર્ત સૌથી શ્રેષ્ઠ અને વિજયી માનવામાં આવે છે. આ મુહૂર્ત કોઈપણ શુભ કાર્ય માટે સર્વોત્તમ ગણાય છે.
માતાજીની આરાધનાના આ પર્વમાં મુહૂર્તનું ધ્યાન રાખવાથી પૂજાનું પૂર્ણ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે તેવી શ્રદ્ધાળુઓની માન્યતા છે. આ વર્ષે 72 વર્ષ બાદ અમાસ અને નવરાત્રિનો પ્રારંભ એક જ દિવસે થતો હોવાથી આ સમયગાળામાં કરવામાં આવતી ભક્તિ અને અનુષ્ઠાન વિશેષ સિદ્ધિઓ પ્રદાન કરનારા બની રહેશે.
9 દિવસની ભક્તિ અને રામનવમીની ઉજવણી
ચૈત્ર નવરાત્રિ દરમિયાન માતાજીના નવ સ્વરૂપોની પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવશે. 19 માર્ચથી શરૂ થનારી આ શક્તિની આરાધના 27 માર્ચના રોજ રામનવમી સાથે પૂર્ણ થશે. નવરાત્રિના પારણા 28 માર્ચના રોજ કરવામાં આવશે. આ વર્ષે ગુરુવારથી નવરાત્રિ શરૂ થતી હોવાથી તેને ગુરુ-પુષ્ય નક્ષત્ર જેવા શુભ ફળ આપનારી માનવામાં આવી રહી છે.
