અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વૈશ્વિક વેપાર મોરચે આક્રમક નીતિ અપનાવતાં બ્રાઝિલ પર 50 ટકા આયાત શુલ્ક લગાવવાની જાહેરાત કરી છે. આ નિર્ણય અગાઉ અલ્જીરિયા, ઇરાક, લિબિયા, શ્રીલંકા (30%), બ્રુનેઇ, મોલ્ડોવા (25%) અને ફિલિપાઇન્સ (20%) પર લાદવામાં આવેલા ટેરિફ બાદ લેવામાં આવ્યો છે. આ નવા ટેરિફ 1 ઓગસ્ટ, 2025થી અમલમાં આવશે. ટ્રમ્પના આ નિર્ણયના જવાબમાં બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ લુઇઝ ઇનાસિયો લુલા ડા સિલ્વાએ આર્થિક}^
ટેરિફનું કારણ
ટ્રમ્પે બ્રાઝિલના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જાયર બોલ્સોનારોના ચાલી રહેલા ટ્રાયલના કારણે આ ટેરિફ લાદવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવ્યું હતું. બોલ્સોનારો 2022ની ચૂંટણીમાં હાર્યા બાદ સત્તા જાળવી રાખવાની કથિત રીતે સાજીશ રચવાના આરોપમાં ટ્રાયલનો સામનો કરી રહ્યા છે. ટ્રમ્પે આ ટ્રાયલને "વિચ હન્ટ" ગણાવી અને બ્રાઝિલની સરકાર પર અમેરિકી સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર સેન્સરશિપનો આરોપ લગાવ્યો. આ ઉપરાંત, ટ્રમ્પે બ્રાઝિલની વેપાર નીતિઓને "અન્યાયી" ગણાવી અને દાવો કર્યો કે તેનાથી અમેરિકામાં વેપાર ખાધ ઊભી થઈ છે, જોકે 2024ના આંકડા મુજબ અમેરિકાને બ્રાઝિલ સાથે $7.4 બિલિયનની વેપાર નફાકારક સ્થિતિ છે.
બ્રાઝિલનો પ્રતિસાદ
બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ લુલા ડા સિલ્વાએ ટ્રમ્પના આ નિર્ણયની નિંદા કરી અને આર્થિક પ્રતિશોધની ચેતવણી આપી. તેમણે જણાવ્યું કે બ્રાઝિલ એક સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર છે અને તેની સ્વાયત્ત સંસ્થાઓ કોઈની દખલગીરી સહન નહીં કરે. લુલાએ બ્રાઝિલના તાજેતરના કાયદાનો હવાલો આપ્યો, જે અન્ય દેશોના એકતરફી આર્થિક પગલાંના જવાબમાં પ્રમાણસર પ્રતિક્રિયાઓ લેવાની સત્તા આપે છે. તેમણે ટ્રમ્પના વેપાર ખાધના દાવાને પણ ખોટો ગણાવ્યો અને સ્પષ્ટ કર્યું કે બ્રાઝિલ અમેરિકા સાથે વેપાર નફામાં છે.
બ્રાઝિલના ઉપરાષ્ટ્રપતિ ગેરાલ્ડો એલ્કમિને ટ્રમ્પના નિર્ણયને "ખોટી માહિતી" પર આધારિત ગણાવ્યો અને કહ્યું કે આવા ટેરિફ માટે કોઈ કારણ નથી. બ્રાઝિલના નાણામંત્રી અને અન્ય અધિકારીઓએ આ મુદ્દે ચર્ચા કરવા માટે બ્રાઝિલિયામાં કટોકટી બેઠક યોજી. ટેરિફની જાહેરાત બાદ બ્રાઝિલનું ચલણ રિયલ ડોલર સામે 2 ટકાથી વધુ ઘટ્યું, અને એમ્બ્રેર અને પેટ્રોબ્રાસ જેવી મોટી કંપનીઓના શેરમાં પણ ઘટાડો જોવા મળ્યો.
ટેરિફની વિગતો
ટ્રમ્પે બ્રાઝિલના આયાત પર 50 ટકાના ટેરિફ ઉપરાંત તાંબાની આયાત પર પણ 50 ટકાનો શુલ્ક લગાવવાની જાહેરાત કરી, જેને તેમણે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના આધારે યોગ્ય ગણાવ્યું. આ ટેરિફ અન્ય ક્ષેત્રીય શુલ્કોથી અલગ છે, જેમાં સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને કારની આયાત પરના શુલ્કોનો સમાવેશ થાય છે. ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી છે કે જો બ્રાઝિલે અમેરિકી માલ પર ટેરિફ વધારીને જવાબ આપ્યો, તો અમેરિકા તેના ટેરિફમાં સમાન વધારો કરશે. તેમણે એમ પણ જણાવ્યું કે જો બ્રાઝિલ તેના ટેરિફ અને બિન-ટેરિફ અવરોધો દૂર કરે, તો અમેરિકા ટેરિફમાં ઘટાડો કરવાનું વિચારી શકે છે.
વૈશ્વિક પ્રભાવ
ટ્રમ્પે આ અઠવાડિયે અન્ય 21 દેશોના નેતાઓને પણ ટેરિફની ચેતવણી આપતા પત્રો મોકલ્યા છે, જેમાં દક્ષિણ કોરિયા અને જાપાન જેવા મહત્વના વેપારી ભાગીદારો પર 25 ટકા ટેરિફનો સમાવેશ થાય છે. આ ઝડપી ટેરિફ નીતિઓએ વૈશ્વિક આર્થિક દૃષ્ટિકોણ પર અસર કરી છે, જેનાથી વ્યવસાયિક નિર્ણયો પર અસર પડી રહી છે. આર્થિક નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે આવા ઊંચા ટેરિફથી અમેરિકી ગ્રાહકો માટે આયાતની કિંમતો વધી શકે છે અને અમેરિકી નિકાસકારોને નુકસાન થઈ શકે છે.
બોલ્સોનારોનો મુદ્દો
ટ્રમ્પે બોલ્સોનારોના ટ્રાયલને "અન્યાયી" ગણાવ્યો અને તેને તેમના પોતાના 2020ની ચૂંટણી બાદના કાનૂની કેસો સાથે સરખાવ્યો. બોલ્સોનારો પર 2022ની ચૂંટણીમાં હાર્યા બાદ સરકારનો કબજો મેળવવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ છે, જેમાં લશ્કરી કમાન્ડરો સાથેની બેઠકો અને લુલાના શપથ ગ્રહણને રોકવાના પ્રયાસોનો સમાવેશ થાય છે. બોલ્સોનારોના સમર્થકોએ 8 જાન્યુઆરી, 2023ના રોજ બ્રાઝિલની રાજધાનીમાં સરકારી ઇમારતો પર હુમલો કર્યો હતો, જેને ફેડરલ પોલીસે બોલ્સોનારો સાથે જોડ્યો હતો. બ્રાઝિલની સુપ્રીમ કોર્ટે તેમને 2030 સુધી ચૂંટણી લડવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.
બ્રાઝિલના આર્થિક પડકારો
બ્રાઝિલ 2024માં અમેરિકામાં 18મું સૌથી મોટું માલનું આયાતકાર હતું, જેનું મૂલ્ય $42 બિલિયનથી વધુ હતું. આ નવા ટેરિફથી બ્રાઝિલના ગૌણ ઉદ્યોગો, ખાસ કરીને ગોમાંસ ઉદ્યોગ,ને નોંધપાત્ર અસર થઈ શકે છે. જોકે, કેટલાક વિશ્લેષકો માને છે કે આ પરિસ્થિતિ લુલાને આગામી ચૂંટણીમાં રાજકીય લાભ આપી શકે છે, જો તેઓ બોલ્સોનારોના પરિવારને દેશવિરોધી ગણાવી શકે.
અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિક્રિયાઓ
ટ્રમ્પની ટેરિફ નીતિઓએ વૈશ્વિક સ્તરે ચિંતા ઊભી કરી છે. યુરોપિયન યુનિયન, દક્ષિણ આફ્રિકા અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશોએ આ નીતિઓની ટીકા કરી છે અને પ્રતિક્રિયાઓની યોજના બનાવી રહ્યા છે. યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેને ચેતવણી આપી છે કે જો વાટાઘાટો નિષ્ફળ ગઈ, તો યુરોપ અમેરિકી આયાત પર પ્રતિશોધ લેવાના પગલાં લઈ શકે છે.
નિષ્કર્ષ
ટ્રમ્પના 50 ટકા ટેરિફના નિર્ણયે અમેરિકા અને બ્રાઝિલ વચ્ચે વેપાર યુદ્ધની શરૂઆત કરી છે. આ નિર્ણય બોલ્સોનારોના ટ્રાયલ અને બ્રાઝિલની વેપાર નીતિઓને લગતી ટ્રમ્પની નારાજગી સાથે જોડાયેલો છે. લુલાના નેતૃત્વમાં બ્રાઝિલે આ ટેરિફનો પ્રતિકાર કરવાની યોજના જાહેર કરી છે, જેનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં વધુ તણાવ ઊભો થઈ શકે છે. આ પરિસ્થિતિ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને બ્રાઝિલની આંતરિક રાજનીતિ પર નોંધપાત્ર અસર કરી શકે છે.
