Surya Grahan: આજે, 17 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ વર્ષનું પ્રથમ વલયાકાર સૂર્યગ્રહણ (Annular Solar Eclipse) થઈ રહ્યું છે, જેને લોકો "રિંગ ઓફ ફાયર" અથવા "અગ્નિનું વર્તુળ" તરીકે ઓળખે છે. આ ખગોળીય ઘટના દરમિયાન ચંદ્ર સૂર્યને આંશિક રીતે આવરી લેશે, પરંતુ તેના કદને કારણે સૂર્યની આસપાસ તેજસ્વી અગ્નિ જેવું વલય દેખાશે – એક અદ્ભુત નજારો!
ગ્રહણનો સમય (ભારતીય માનક સમય મુજબ - IST)
શરૂઆત: બપોરે 3:26 વાગ્યે
મધ્યમ અવધિ (મહત્તમ): સાંજે લગભગ 5:42 વાગ્યે
સમાપ્તિ: સાંજે 7:57 વાગ્યે
કુલ અવધિ: આશરે 4 કલાક 31 મિનિટ
ક્યાં દેખાશે આ ગ્રહણ?
આ વલયાકાર ગ્રહણ મુખ્યત્વે એન્ટાર્કટિકા (Antarctica) ના કેટલાક ભાગોમાં પૂર્ણ રીતે દેખાશે, જ્યાં "રિંગ ઓફ ફાયર" 2 મિનિટ 20 સેકન્ડ સુધી દેખાઈ શકે છે. આંશિક ગ્રહણ દક્ષિણ આફ્રિકા, દક્ષિણ અમેરિકાના કેટલાક ભાગો અને દક્ષિણી મહાસાગરોમાં જોવા મળશે. ભારતમાં આ ગ્રહણ બિલકુલ દેખાશે નહીં, કારણ કે તે સમયે સૂર્ય આકાશમાં નીચે હશે અને ભારત આ ગ્રહણના પથમાં નથી.
ધાર્મિક અને જ્યોતિષીય મહત્વ
આ ગ્રહણ કુંભ રાશિમાં થઈ રહ્યું છે (શનિ દ્વારા શાસિત).
આજે ફાલ્ગુન અમાવસ્યા છે, જે પૂર્વજો માટે શ્રાદ્ધ અને તર્પણ માટે શુભ માનવામાં આવે છે.
પંચગ્રહી યોગ (સૂર્ય, ચંદ્ર, બુધ, શુક્ર અને રાહુ કુંભમાં) અને ભૌમવતી અમાવસ્યા સાથે જોડાયેલું છે.
અગ્નિ પંચક દરમિયાન આવે છે, તેથી લાકડાના ફર્નિચર અથવા બાંધકામ જેવા કામ ટાળવા જોઈએ.
સૂતક કાળ (ગ્રહણ પહેલાં 12 કલાક) ભારતમાં લાગુ પડશે નહીં, કારણ કે ગ્રહણ અહીં દેખાતું નથી. તેથી પૂજા, શ્રાદ્ધ, તર્પણ કે અન્ય ધાર્મિક વિધિઓ સામાન્ય રીતે કરી શકાય છે.
સૂર્યગ્રહણના પ્રકાર
આંશિક: ચંદ્ર સૂર્યના એક ભાગને આવરી લે છે.
પૂર્ણ: ચંદ્ર સૂર્યને સંપૂર્ણ ઢાંકી દે છે.
વલયાકાર: ચંદ્ર સૂર્યને આંશિક ઢાંકે છે, પરંતુ સૂર્યની આસપાસ તેજસ્વી વલય દેખાય છે – જેને "અગ્નિનું વર્તુળ" કહેવાય છે.
પૌરાણિક કથા
હિન્દુ પુરાણો અનુસાર, સમુદ્ર મંથન દરમિયાન રાક્ષસ સ્વર્ભાનુ (રાહુ) એ અમૃત પી લીધું. વિષ્ણુએ તેનું માથું કાપી નાખ્યું, પરંતુ અમૃતને કારણે તે અમર બન્યો. તેનું માથું રાહુ અને ધડ કેતુ બન્યા. રાહુ-કેતુ સમયાંતરે સૂર્ય-ચંદ્રને ગ્રસે છે, જેને ગ્રહણ કહેવાય છે.આ ઘટના ખગોળીય રીતે અદ્ભુત છે, પરંતુ ભારતમાં ન દેખાતી હોવાથી તેની અસર મર્યાદિત રહેશે. જો તમને રસ હોય તો લાઇવ સ્ટ્રીમિંગ દ્વારા વૈજ્ઞાનિક સંસ્થાઓમાંથી જોઈ શકો છો!
