Solar & Lunar Eclipse 2026: વર્ષ 2026ની શરૂઆત ખગોળીય ઘટનાઓથી થઈ રહી છે. આજે વર્ષનું પ્રથમ સૂર્યગ્રહણ યોજાવા જઈ રહ્યું છે, જે આકાશમાં 'રિંગ ઓફ ફાયર' (Ring of Fire) જેવો અદભૂત નજારો સર્જશે. પરંતુ, આ સૂર્યગ્રહણની સાથે જ આગામી 15 દિવસમાં ચંદ્રગ્રહણ પણ આવી રહ્યું છે, જેની સીધી અસર આપણા પર્વો પર જોવા મળી રહી છે. આ ગ્રહણો અને ભદ્રાના સંયોગને કારણે આ વર્ષે હોલિકા દહન અને ધૂળેટીની તારીખોમાં મોટો ફેરફાર થયો છે. જ્યોતિષીય ગણતરી મુજબ, ગ્રહણ અને સૂતક કાળને ધ્યાનમાં રાખીને હોળી ક્યારે ઉજવવી તે અંગે ભક્તોમાં મુંઝવણ છે, જેનો ઉકેલ શાસ્ત્રોક્ત વિધિ દ્વારા લાવવામાં આવ્યો છે.
આજે 'રિંગ ઓફ ફાયર' સૂર્યગ્રહણ: જાણો સમય
આજે વર્ષ 2026નું પ્રથમ વલયાકાર સૂર્યગ્રહણ છે. આ ગ્રહણ દરમિયાન ચંદ્ર સૂર્યને એવી રીતે ઢાંકી દેશે કે સૂર્યની કિનારીઓ એક ચમકતી વીંટી જેવી દેખાશે.
ગ્રહણનો પ્રારંભ: સાંજે 5:13 વાગ્યે
ગ્રહણનો મધ્ય સમય: સાંજે 5:42 વાગ્યે
ગ્રહણની પૂર્ણાહુતિ: સાંજે 6:11 વાગ્યે
ભારતમાં આ ગ્રહણનો ધાર્મિક પ્રભાવ નહીં હોવાથી સૂતક કાળ પાળવાની જરૂર રહેશે નહીં.
હોલિકા દહન પર ભદ્રાનું ગ્રહણ: 2 માર્ચે ક્યારે થશે દહન?
પરંપરાગત રીતે ફાગણ સુદ પૂર્ણિમાની રાત્રે હોલિકા દહન થાય છે, પરંતુ આ વર્ષે તિથિ અને ભદ્રાના કારણે સમય બદલાયો છે. 2 માર્ચે સાંજે 5 વાગ્યા પછી પૂર્ણિમા શરૂ થશે, પરંતુ તેની સાથે જ 'ભદ્રા' પણ બેસી જશે. શાસ્ત્રો મુજબ ભદ્રામાં હોલિકા દહન અશુભ માનવામાં આવે છે.
હોલિકા દહનનો શુભ સમય: 2 માર્ચની મધ્યરાત્રિ બાદ (બપોરે 12:50 થી 02:02 વાગ્યા સુધી) ભદ્રાના પૂંછડી કાળ દરમિયાન દહન કરવું શાસ્ત્ર સંમત રહેશે.
3 માર્ચે ચંદ્રગ્રહણ અને સૂતક કાળ
હોલિકા દહનના બરાબર 15 દિવસ પછી, 3 માર્ચના રોજ ચંદ્રગ્રહણ લાગશે.
ચંદ્રગ્રહણનો સમય: સાંજે 5:50 થી 6:47 વાગ્યા સુધી.
સૂતક કાળ: ચંદ્રગ્રહણના 9 કલાક પહેલા એટલે કે 3 માર્ચની સવારે 9:00 વાગ્યાથી જ સૂતક કાળ શરૂ થઈ જશે.
શાસ્ત્રો અનુસાર, સૂતક દરમિયાન કોઈ પણ શુભ કાર્ય કે રંગોત્સવ ઉજવવો વર્જિત છે. આ દિવસે માત્ર મંત્ર જાપ અને ધ્યાન કરવું શ્રેષ્ઠ રહે છે.
4 માર્ચે ઉજવાશે રંગોત્સવ (ધૂળેટી)
ચંદ્રગ્રહણ અને સૂતકના કારણે 3 માર્ચના બદલે આ વર્ષે 4 માર્ચના રોજ ધૂળેટી ઉજવવામાં આવશે.
શુભ સંયોગ: 4 માર્ચે પૂર્વા ફાલ્ગુની નક્ષત્ર અને 'ઘૃતિ' યોગ રહેશે, જે અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે.
આ દિવસે સવારે સ્નાન-શુદ્ધિ કર્યા બાદ જ રંગોથી હોળી રમવી યોગ્ય રહેશે. પ્રતિપદા તિથિ 4 માર્ચની સાંજ સુધી હોવાથી આખો દિવસ ઉત્સવ ઉજવી શકાશે.
જ્યોતિષીય મહત્વ
જ્યોતિષાચાર્ય પંડિત પ્રેમ સાગર પાંડેના જણાવ્યા અનુસાર, ગ્રહણ અને તિથિઓના આ ફેરફારને કારણે ધાર્મિક શુદ્ધિનું મહત્વ વધી જાય છે. 3 માર્ચે ગ્રહણની અસરમાંથી મુક્ત થયા બાદ 4 માર્ચે નવી ઉર્જા સાથે રંગોત્સવની ઉજવણી કરવી એ જ શાસ્ત્રોક્ત રીતે યોગ્ય છે.
