26 દિવસ લાંબી ભૂખ હડતાળ પૂરી કર્યા બાદ સોશિયલ મીડિયા પર ટ્રોલિંગનો સામનો કરી રહેલા સામાજિક કાર્યકર સોનમ વાંગચુકે હવે પોતાના નિર્ણય અંગે ખુલાસો કર્યો છે. વાંગચુકે સોશિયલ મીડિયા પર જાહેર કરેલા એક વીડિયોમાં પોતાના સ્વાસ્થ્યની સ્થિતિ અંગે વાત કરતાં જણાવ્યું કે લાંબા ઉપવાસને કારણે તેમના શરીર પર ગંભીર અસર થઈ છે અને તેમનું વજન પણ નોંધપાત્ર રીતે ઘટ્યું છે. તેમણે એવા લોકો સામે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે જેઓ તેમના અનશનને લઈને સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે અને તેમના નિર્ણયને કોઈ કથિત 'સમજૂતી' સાથે જોડી રહ્યા છે.
વાંગચુકે પોતાના નિવેદનમાં સવાલ ઉઠાવ્યો કે 26 દિવસની ભૂખ હડતાળ બાદ શું તેમને પોતાની ઈમાનદારી સાબિત કરવાની જરૂર છે? તેમણે એ પણ પ્રશ્ન કર્યો કે તેમના અનશનની પવિત્રતા અથવા ઉદ્દેશ્ય અંગે હવે તેમને કોઈને પ્રમાણપત્ર આપવાની શું જરૂર છે. તેમની વાતનો મુખ્ય મુદ્દો એ હતો કે તેમણે આટલો લાંબો ઉપવાસ કોઈ વ્યક્તિગત લાભ માટે નહીં, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનો સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓને લઈને કર્યો હતો. ભૂખ હડતાળ સમાપ્ત કરવાનો નિર્ણય પણ લાંબી ચર્ચા અને સરકાર તરફથી મળેલા આશ્વાસનો બાદ લેવામાં આવ્યો હોવાનું તેમણે જણાવ્યું છે.
26 દિવસના અનશન બાદ શરીર પર ગંભીર અસરનો દાવો
સોનમ વાંગચુકે જણાવ્યું કે 26 દિવસ સુધી ચાલેલી ભૂખ હડતાળ દરમિયાન તેમના શરીરનું વજન અંદાજે 11 કિલો ઘટ્યું છે. તેમણે દાવો કર્યો કે લાંબા ઉપવાસને કારણે તેમના શરીરની મસલ માસમાં પણ ઘટાડો થયો છે અને સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસર પડી છે. જોકે, તેમના અંગોને કાયમી નુકસાન થયું હોવા અંગેનો દાવો હાલમાં સ્વતંત્ર તબીબી અહેવાલોથી જાહેર રીતે ચકાસાયેલો નથી. તેથી આ દાવાને વાંગચુકના પોતાના નિવેદન તરીકે જ જોવો યોગ્ય રહેશે.
લાંબા સમય સુધી ભૂખ હડતાળ રાખવાથી શરીર પર ગંભીર તબીબી અસર થઈ શકે છે. ખાસ કરીને વજનમાં ઘટાડો, મસલ માસમાં ઘટાડો, ડિહાઇડ્રેશન અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ અસંતુલન જેવી સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે. વાંગચુકે પણ પોતાના વીડિયોમાં અનશન દરમિયાન પોતાના સ્વાસ્થ્ય પર પડેલી અસર અંગે દુઃખ વ્યક્ત કર્યું છે. 26 દિવસ બાદ તેમણે અનશન સમાપ્ત કર્યું ત્યારે તેઓ ગુરુગ્રામની હોસ્પિટલમાં હતા અને ત્યાં કેન્દ્રીય મંત્રીઓ તથા લેહના એપેક્સ બોડીના નેતાઓની હાજરીમાં ઉપવાસ તોડ્યો હતો.
આ પણ વાંચો: "Thank you friends…" PM મોદીએ સતત બીજી રાત્રે શેર કર્યો વીડિયો : લોકોના પ્રતિસાદ બદલ વ્યક્ત કર્યો આભાર
'સમજૂતી કરી લીધી' એવા સવાલો વચ્ચે આપ્યો જવાબ
ભૂખ હડતાળ પૂરી કર્યા બાદ સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક લોકોએ સવાલો ઉઠાવ્યા કે વાંગચુકે અનશન અચાનક કેમ સમાપ્ત કર્યું. કેટલાક લોકોએ તો સરકાર સાથે કોઈ ગુપ્ત સમજૂતી થઈ હોવાના દાવા પણ કર્યા. વાંગચુકે આવા સવાલોને નકારી કાઢતાં કહ્યું કે તેમનો નિર્ણય કોઈ વ્યક્તિગત અથવા ગુપ્ત ડીલના આધારે નહોતો.
તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, સરકાર સાથે લાંબી વાટાઘાટો બાદ કેટલાક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર લેખિત આશ્વાસન મળ્યું હતું. તેમાં વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ સામે કેસ ન કરવામાં આવે, પેપર લીકના મુદ્દે સંસદમાં ચર્ચા કરવામાં આવે અને તાજેતરના NEET પેપર લીક સાથે જોડાયેલા આત્મહત્યા કેસોના પીડિત પરિવારોને યોગ્ય વળતર અંગે વિચારણા કરવામાં આવે તેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે. વાંગચુકે આ આશ્વાસનોને અનશન સમાપ્ત કરવાનો મહત્વપૂર્ણ આધાર ગણાવ્યો હતો.
વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનોની સુરક્ષા મુદ્દે ભાર
વાંગચુકના સમગ્ર આંદોલનનો એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનોના હિત સાથે જોડાયેલો રહ્યો છે. તેમના સમર્થકો અને આંદોલન સાથે જોડાયેલા સંગઠનો દ્વારા પરીક્ષા વ્યવસ્થામાં સુધારા, પેપર લીક સામે કડક જવાબદારી અને વિદ્યાર્થીઓના અધિકારોના રક્ષણની માંગ ઉઠાવવામાં આવી રહી છે.
વાંગચુકે સ્પષ્ટ કર્યું કે જો તેમનો હેતુ માત્ર કોઈ સમજૂતી કરવાનો હોત તો તેઓ 26 દિવસ સુધી ભૂખ હડતાળ પર રહેત જ નહીં. તેમના મતે, આટલા લાંબા સમય સુધી અનશન કર્યા બાદ પણ જો તેમની નિષ્ઠા અને ઈમાનદારી પર સવાલ કરવામાં આવે તો તે દુઃખદ છે. તેમણે ખાસ કરીને એવા લોકોને જવાબ આપ્યો જેઓ પૂછે છે કે તેમણે કોના હાથે અનશન તોડ્યું અને અનશન સમાપ્ત કરવા પાછળ શું
'સોદો' થયો.
સરકારના આશ્વાસન બાદ સમાપ્ત થયો અનશન
વાંગચુકે 26 દિવસ બાદ પોતાની ભૂખ હડતાળ સમાપ્ત કરી હતી. આ નિર્ણય પહેલાં સરકાર અને વાંગચુક વચ્ચે લાંબી વાટાઘાટો થઈ હતી. વાંગચુકના જણાવ્યા અનુસાર, તેમણે અનશન વધુ સમય સુધી ચાલુ રાખવાની તૈયારી દર્શાવી હતી, પરંતુ લેખિત આશ્વાસન મળ્યા બાદ તેમણે ઉપવાસ સમાપ્ત કરવાનો નિર્ણય લીધો. આ દરમિયાન દેશભરમાં સંભવિત હિંસાની આશંકા અંગે પણ તેમણે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી અને લોકોને શાંતિ જાળવવા અપીલ કરી હતી.
તેમના અનશનના અંત પછી વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ વાંગચુકને ડોક્ટરોની સલાહનું પાલન કરવા અને શક્ય તેટલી વહેલી તકે પોતાનું અગાઉનું વજન પાછું મેળવવા માટે શુભેચ્છા પાઠવી હતી. બીજી તરફ, લેહ એપેક્સ બોડીના નેતાઓએ પણ અનશન પૂર્ણ થવા પર રાહત વ્યક્ત કરી હતી અને જણાવ્યું હતું કે તેઓ વાંગચુકને સ્વસ્થ જોવા માંગતા હતા.
'મારે હવે કોઈને ઈમાનદારી સાબિત કરવાની જરૂર નથી'
વાંગચુકના તાજેતરના નિવેદનનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ તેમના ટ્રોલર્સને આપેલો જવાબ છે. તેમણે મૂળભૂત રીતે એવો સવાલ ઉઠાવ્યો કે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ 26 દિવસ સુધી પોતાના સ્વાસ્થ્યની પરવા કર્યા વિના ભૂખ હડતાળ કરે છે, ત્યારે તેના ઉદ્દેશ્ય અને ઈમાનદારી અંગે વારંવાર પુરાવા કેમ માંગવામાં આવે?
તેમણે પોતાના શરીર પર પડેલી અસરનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે તેમણે પોતાના આંદોલન માટે ઘણું સહન કર્યું છે. હવે અનશન કઈ રીતે સમાપ્ત થયું, કોની હાજરીમાં સમાપ્ત થયું અથવા તેની પાછળ કોઈ ડીલ હતી કે નહીં. આવા સવાલો કરતાં તેમણે આંદોલનના મૂળ મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે.
વાંગચુકનું અનશન સમાપ્ત થઈ ગયું છે, પરંતુ તેમણે ઉઠાવેલા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા હજુ ચાલુ છે. સરકાર તરફથી મળેલા આશ્વાસનો કેટલા સમયગાળામાં અને કેવી રીતે અમલમાં આવે છે તે હવે મહત્વપૂર્ણ રહેશે. પેપર લીક, પરીક્ષા વ્યવસ્થામાં જવાબદારી અને વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓ પર આગામી સમયમાં સરકાર અને આંદોલનકારીઓ વચ્ચે વધુ ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. બીજી તરફ, વાંગચુક માટે હાલ સ્વાસ્થ્ય સુધારવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે. 26 દિવસની ભૂખ હડતાળ બાદ તેમના સ્વાસ્થ્ય અંગે કરવામાં આવેલા દાવાઓની તબીબી સ્થિતિ સ્પષ્ટ થાય તે માટે સત્તાવાર તબીબી માહિતીની રાહ જોવી જરૂરી રહેશે.
