આજના સમયમાં ઇન્ટરનેટ આપણા દૈનિક જીવનનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની ગયું છે. ઘર હોય કે ઓફિસ, મોટાભાગના લોકો ઝડપી ઇન્ટરનેટ માટે Wi-Fi Routerનો ઉપયોગ કરે છે. જોકે, ઘણા લોકો રાત્રે સૂતા પહેલાં Router બંધ કરી દે છે, જ્યારે કેટલાક તેને 24 કલાક ચાલુ જ રાખે છે. પરંતુ શું દરરોજ રાત્રે Wi-Fi Router બંધ કરવાથી ખરેખર વીજળીની બચત થાય છે? શું તે Routerની લાઇફ વધારવામાં મદદરૂપ બને છે કે પછી વારંવાર ON-OFF કરવાથી નુકસાન થઈ શકે? ચાલો જાણીએ આ સવાલોના વૈજ્ઞાનિક અને ટેક્નિકલ જવાબ.
શું વારંવાર Router ON-OFF કરવાથી ખરાબ થઈ શકે?
આધુનિક Wi-Fi Router લાંબા સમય સુધી સતત કાર્ય કરે તે રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવે છે. એટલે કે દિવસ-રાત Router ચાલુ રહે તો સામાન્ય રીતે તેની કામગીરી અથવા આયુષ્ય પર કોઈ ખાસ અસર પડતી નથી. મોટાભાગના ઉત્પાદકો પણ Routerને સતત ઉપયોગ માટે તૈયાર કરે છે.
પરંતુ જો દિવસમાં ઘણી વખત Routerને ON અને OFF કરવામાં આવે તો તેની અંદરના પાવર સર્કિટ અને ઇલેક્ટ્રોનિક ઘટકો પર વધારાનો દબાણ આવી શકે છે. સતત પાવર સાયકલિંગના કારણે લાંબા ગાળે કેટલાક કોમ્પોનેન્ટ્સ પર અસર થવાની શક્યતા રહે છે. જોકે સામાન્ય ઘરેલુ ઉપયોગમાં દિવસમાં એક વખત Router બંધ કરીને ફરી શરૂ કરવાથી મોટું નુકસાન થતું નથી, પરંતુ વારંવાર પાવર કટ જેવી સ્થિતિ સર્જવી યોગ્ય માનવામાં આવતી નથી.
શું Wi-Fi Router બંધ કરવાથી વીજળીની બચત થાય છે?
ઘણા લોકો માને છે કે રાત્રે Router બંધ કરવાથી વીજળીના બિલમાં મોટો ઘટાડો થાય છે, પરંતુ હકીકતમાં Wi-Fi Router બહુ ઓછી વીજળી વાપરે છે. સામાન્ય રીતે એક ઘરેલુ Router લગભગ 5થી 15 વોટ સુધી વીજળીનો ઉપયોગ કરે છે.
જો તમે દરરોજ રાત્રે 7થી 8 કલાક Router બંધ રાખો તો ચોક્કસ થોડી વીજળીની બચત થઈ શકે છે. જોકે આ બચત એટલી મોટી નથી કે મહિનાના વીજળીના બિલમાં નોંધપાત્ર ફરક જોવા મળે. સામાન્ય રીતે મહિનામાં માત્ર થોડાક રૂપિયાની જ બચત થઈ શકે છે. એટલે માત્ર વીજળી બચાવવા માટે દરરોજ Router બંધ કરવો ખૂબ મોટો ફાયદાકારક નિર્ણય ગણાતો નથી.
કઈ સ્થિતિમાં Router બંધ કરવો વધુ યોગ્ય?
જો તમારો Router એવી જગ્યાએ રાખેલો હોય જ્યાં ગરમી વધુ રહેતી હોય અથવા હવાનું યોગ્ય વેન્ટિલેશન ન હોય, તો ક્યારેક તેને થોડો સમય બંધ રાખવાથી તે ઠંડો થઈ શકે છે અને ઓવરહીટિંગનું જોખમ ઘટી શકે છે. જોકે આજકાલના મોટા ભાગના Routerમાં હીટ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ હોય છે, તેમ છતાં યોગ્ય હવા મળતી જગ્યાએ Router રાખવો વધુ સારું માનવામાં આવે છે.
તે સિવાય જો તમે ઘણા દિવસો માટે ઘરથી બહાર જવાના હોવ, જેમ કે વેકેશન અથવા લાંબી મુસાફરી પર, તો Router સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવું યોગ્ય રહેશે. તેનાથી અનાવશ્યક વીજળીનો વપરાશ અટકશે અને વીજળીના વધઘટ અથવા અન્ય ઇલેક્ટ્રિકલ સમસ્યાઓથી ડિવાઇસને પણ સુરક્ષા મળી શકે છે.
શું રાત્રે Router બંધ કરવાથી Internet Performance સુધરે છે?
ઘણા લોકો એવું પણ માને છે કે રોજ રાત્રે Router બંધ કરવાથી તેની સ્પીડ વધી જાય છે. વાસ્તવમાં આવું હંમેશા સાચું નથી. જો Router ઘણા દિવસોથી સતત ચાલતો હોય અને તેમાં કોઈ સોફ્ટવેર ગ્લિચ અથવા મેમરી સંબંધિત સમસ્યા ઉભી થઈ હોય, તો એક વખત Restart કરવાથી કામગીરીમાં સુધારો થઈ શકે છે. પરંતુ દરરોજ Router બંધ કરવો જરૂરી નથી.
જો વારંવાર Internet ધીમું ચાલતું હોય, Wi-Fi Disconnect થતું હોય અથવા નેટવર્કમાં સમસ્યા આવતી હોય, ત્યારે Routerને Restart કરવો એક અસરકારક ઉપાય બની શકે છે. જોકે નિયમિત રીતે દરરોજ તેને OFF રાખવાથી ખાસ વધારાનો લાભ મળતો નથી.
