રામાયણના અનેક પાત્રોમાં માતા શબરીનું સ્થાન અત્યંત વિશેષ અને વંદનીય માનવામાં આવે છે. રામાયણની કથામાં આપણે સૌએ 'શબરીના એઠા બોર' વિશે ચોક્કસ સાંભળ્યું હશે. આ પ્રસંગ માત્ર એક કથા નથી પરંતુ તે માતા શબરીના અતૂટ પ્રેમ, અસીમ ભક્તિ અને વર્ષોની પ્રતીક્ષાની પરાકાષ્ઠા દર્શાવે છે. મર્યાદા પુરુષોત્તમ ભગવાન રામે પણ શબરીના અત્યંત પ્રેમથી ચખેલા બોરને હોંશે હોંશે આરોગ્યા હતા અને તેમને પરમ ધામની પ્રાપ્તિ કરાવી હતી.
શબરી જયંતિ 2026ની સાચી તારીખ
હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર પ્રતિ વર્ષ ફાગણ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની સપ્તમી તિથિએ શબરી જયંતિની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. વર્ષ 2026 માં આ પવિત્ર પર્વ 8 February ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. ફાગણ કૃષ્ણ પક્ષની સપ્તમી તિથિ Sunday 8 February ના રોજ મોડી રાત્રે 02:54 વાગ્યે શરૂ થશે અને 9 February ના રોજ વહેલી સવારે 05:01 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. ઉદયાતિથિના નિયમ મુજબ 8 February ના દિવસે જ શબરી જયંતિની પૂજા અર્ચના કરવી શાસ્ત્રોક્ત રહેશે.
પૂજા વિધિ અને ધાર્મિક પરંપરા
શબરી જયંતિના દિવસે ભગવાન શ્રી રામની સાથે માતા શબરીની પૂજા કરવાનું વિશેષ વિધાન શાસ્ત્રોમાં જણાવાયું છે. આ દિવસે શ્રદ્ધાળુઓએ વહેલી સવારે સ્નાન વગેરેથી પરવારીને ઘરના મંદિરમાં સફાઈ કરવી જોઈએ. ત્યારબાદ રામ દરબાર અને માતા શબરીની પ્રતિમા કે તસવીર સ્થાપિત કરીને ધૂપ, દીપ અને પુષ્પ અર્પણ કરવા જોઈએ. આ દિવસે ભગવાનને ભોગમાં બોર અર્પણ કરવા અનિવાર્ય માનવામાં આવે છે. પૂજા દરમિયાન રામાયણના શબરી પ્રસંગનું પઠન કરવું અત્યંત ફળદાયી ગણાય છે. પૂજા સંપન્ન થયા પછી ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ લોકોને અન્ન અને ફળનું દાન કરવું જોઈએ.
ભક્તિ અને સમર્પણનો અદભૂત સંદેશ
પૌરાણિક કથા મુજબ જ્યારે પ્રભુ શ્રી રામ વનવાસ દરમિયાન શબરીના આશ્રમે પહોંચ્યા ત્યારે માતા શબરીની ખુશીનો કોઈ પાર રહ્યો નહોતો. ભગવાને અર્પણ કરવા માટે તેમણે જે બોર એકઠા કર્યા હતા તે દરેક બોરને તેઓ પહેલા પોતે ચાખતા હતા. તેઓ માત્ર મીઠા બોર જ ભગવાનને આપતા હતા જેથી ભગવાનને કોઈ ખાટા બોર ન ખાવા પડે. શ્રી રામે પણ ભક્તના આ નિર્મળ પ્રેમને જોઈને તે એઠા બોર પ્રેમથી સ્વીકાર્યા હતા. આ પ્રસંગ એ વાતનો પુરાવો છે કે પરમાત્માને કોઈ બાહ્ય આડંબરની જરૂર નથી પણ તેઓ માત્ર સાચી ભક્તિ અને શુદ્ધ ભાવનાના ભૂખ્યા છે.
