આપત્તિ સમયે ટેકનોલોજી બની મસીહા : ધોળકામાં પૂરગ્રસ્તો માટે મહેસાણાના 'પ્રાઈમ યુએવી' સ્ટાર્ટઅપની ડ્રોન ટીમ બની આશાની કિરણ

અમદાવાદ: અમદાવાદ શહેર અને જિલ્લામાં તાજેતરમાં પડેલા અતિભારે વરસાદ બાદ સર્જાયેલી પૂરની વિકટ પરિસ્થિતિમાં જ્યાં એક તરફ NDRF, SDRF, સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર અને બચાવ દળો દિવસ-રાત કામગીરીમાં જોડાયેલા હતા, ત્યાં બીજી તરફ આધુનિક ડ્રોન ટેકનોલોજીએ પણ માનવતાની સેવામાં અનોખી ભૂમિકા ભજવી છે. મહેસાણા સ્થિત ડ્રોન ટેકનોલોજી સ્ટાર્ટઅપ 'પ્રાઈમ યુએવી (Prime UAV)'ની વિશેષ નિષ્ણાત ટીમે ધોળકા તાલુકાના પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પહોંચી ફસાયેલા લોકો સુધી રાહત સામગ્રી પહોંચાડવા, જીવ બચાવવા અને બચાવ કામગીરીને વધુ અસરકારક બનાવવા માટે અદ્યતન ડ્રોન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

ધોળકાના અનેક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદના કારણે પાણી ભરાઈ જતાં રહેણાંક વિસ્તારો, શાળાઓ અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં બાળકો, મહિલાઓ અને વૃદ્ધો સહિત અનેક લોકો ફસાઈ ગયા હતા. અનેક સ્થળોએ રસ્તાઓ સંપૂર્ણપણે પાણીમાં ગરકાવ થઈ જતાં સામાન્ય વાહનો તો દૂર, બચાવ ટીમો માટે પણ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ બન્યું હતું. આવી ગંભીર પરિસ્થિતિમાં પ્રાઈમ યુએવીની ટીમે કોઈપણ વિલંબ કર્યા વિના પોતાના અદ્યતન ડ્રોન અને ટેક્નિકલ સાધનો સાથે ઘટનાસ્થળે પહોંચી રાહત અને બચાવ કામગીરી શરૂ કરી હતી.

આપત્તિના સમયમાં ટેક્નોલોજી બની જીવદોરી

પૂર જેવી કુદરતી આપત્તિ દરમિયાન સમય સૌથી કિંમતી હોય છે. દરેક મિનિટ અનેક લોકોના જીવન માટે નિર્ણાયક બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં પ્રાઈમ યુએવીની ટીમે ડ્રોન ટેક્નોલોજી દ્વારા બચાવ કામગીરીને નવી દિશા આપી. ઘણા વિસ્તારોમાં પાણી એટલું ભરાઈ ગયું હતું કે ટ્રક, જીપ અથવા અન્ય વાહનો જઈ શકે તેવી સ્થિતિ નહોતી. ટીમે સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર સાથે સંકલન સાધીને ટ્રેક્ટર અને હોડી મારફતે પોતાના ડ્રોન ઓપરેશન સેન્ટરને પૂરગ્રસ્ત વિસ્તાર સુધી પહોંચાડ્યું અને ત્યારબાદ હવામાંથી સમગ્ર વિસ્તારનું સર્વેલન્સ શરૂ કર્યું.

રિયલ-ટાઈમ સર્વેલન્સથી મળી ચોક્કસ માહિતી

ડ્રોન દ્વારા સમગ્ર વિસ્તારનું લાઈવ એરિયલ સર્વે કરવામાં આવ્યું, જેના કારણે કયા વિસ્તારમાં કેટલું પાણી ભરાયું છે, કયા રસ્તાઓ સંપૂર્ણપણે બંધ છે અને કયા સ્થળોએ લોકો ફસાયેલા છે તેની ચોક્કસ માહિતી તાત્કાલિક મળી શકી. આ માહિતીના આધારે NDRF, સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર અને બોટ દ્વારા બચાવ કરતી ટીમોને યોગ્ય રૂટ બતાવવામાં આવ્યો. પરિણામે બચાવ કામગીરી વધુ ઝડપી અને વ્યવસ્થિત બની.

આ પણ વાંચો: માઇક્રોસોફ્ટ માલિકીના LinkedInના રિપોર્ટમાં વડોદરાનો ડંકો : દેશના ઝડપથી વિકસતા રોજગાર કેન્દ્રોમાં મેળવ્યું ચોથું સ્થાન, ગુજરાતમાં સુરત બાદ બીજું મોટું ગ્રોથ હબ

GPS ટ્રેકિંગથી ફસાયેલા લોકો સુધી પહોંચી મદદ

પ્રાઈમ યુએવીના આધુનિક ડ્રોનમાં લગાવવામાં આવેલી હાઈ-રિઝોલ્યુશન કેમેરા સિસ્ટમ અને GPS ટેક્નોલોજીના ઉપયોગથી પાણીમાં ફસાયેલા લોકોના ચોક્કસ સ્થાનની ઓળખ કરવામાં આવી.

ઘણા લોકો ઘરના ધાબા, શાળાની છત અને ઊંચા સ્થળોએ આશરો લઈને બચાવની રાહ જોઈ રહ્યા હતા. ડ્રોન દ્વારા તેમનું લોકેશન તાત્કાલિક કંટ્રોલ રૂમ સુધી પહોંચાડવામાં આવ્યું, જેના આધારે બચાવ ટીમો સીધી તે સ્થળે પહોંચી શકી.

જે જગ્યાએ બોટ પણ ન પહોંચી શકે ત્યાં ડ્રોન પહોંચ્યું

પૂરના કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણીનો પ્રવાહ એટલો વધુ હતો કે બોટ પણ સલામત રીતે પહોંચી શકતી નહોતી. આવી જગ્યાઓ માટે પ્રાઈમ યુએવીની ટીમે વિશેષ પેલોડ સિસ્ટમ ધરાવતા ડ્રોનનો ઉપયોગ કર્યો.

ડ્રોન નીચે લગાવવામાં આવેલા કસ્ટમાઇઝ્ડ સુરક્ષિત કમ્પાર્ટમેન્ટમાં પીવાનું શુદ્ધ પાણી, તૈયાર ફૂડ પેકેટ્સ અને અન્ય જરૂરી સામગ્રી મૂકીને હવામાંથી સીધી અસરગ્રસ્ત લોકો સુધી પહોંચાડવામાં આવી હતી. આ કામગીરીના કારણે ઘણા લોકો સુધી સમયસર ખોરાક અને પીવાનું પાણી પહોંચાડી શકાયું, જે તેમના માટે જીવનદોરી સમાન સાબિત થયું.

રાત્રિના અંધકારમાં પણ અટક્યું નહીં ઓપરેશન

બચાવ કામગીરી માત્ર દિવસ દરમિયાન જ નહીં પરંતુ રાત્રિના સમયે પણ સતત ચાલુ રાખવામાં આવી હતી. પ્રાઈમ યુએવીની ટીમે નાઈટ સર્વેલન્સ માટે સક્ષમ ડ્રોનનો ઉપયોગ કરીને અંધારામાં પણ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો પર નજર રાખી હતી. પાણીમાં ફસાયેલા લોકોની ઓળખ કરીને તેમની માહિતી તરત જ બચાવ દળોને પહોંચાડવામાં આવી હતી. રાત્રિના સમયે આવી કામગીરી સામાન્ય રીતે ખૂબ જ પડકારજનક હોય છે, પરંતુ આધુનિક ડ્રોન ટેક્નોલોજીના કારણે તે વધુ સરળ અને અસરકારક બની.

સામાજિક જવાબદારીનું અનોખું ઉદાહરણ

પ્રાઈમ યુએવી સામાન્ય રીતે કૃષિ ક્ષેત્ર, વન વિભાગ, મચ્છર નિયંત્રણ, પાણી ભરાયેલા વિસ્તારોની ઓળખ, મેપિંગ, સર્વેલન્સ અને જાહેર આરોગ્ય સંબંધિત કામગીરી માટે ડ્રોન સેવાઓ પૂરી પાડે છે. પરંતુ ધોળકામાં સર્જાયેલી આપત્તિને ધ્યાનમાં રાખીને કંપનીએ પોતાના તમામ ટેક્નિકલ સંસાધનોને માનવતાની સેવામાં સમર્પિત કરવાનો નિર્ણય લીધો. મહત્વની વાત એ છે કે સમગ્ર બચાવ અને રાહત કામગીરી કંપની દ્વારા કોઈપણ વ્યાવસાયિક લાભ કે આર્થિક સ્વાર્થ વિના સંપૂર્ણપણે સ્વૈચ્છિક રીતે હાથ ધરવામાં આવી હતી.

'લોકોના જીવ બચાવવો એ જ અમારી સૌથી મોટી સફળતા'

પ્રાઈમ યુએવીના ફાઉન્ડર અને સીઈઓ પ્રદીપ પટેલે જણાવ્યું હતું કે, "આપત્તિના સમયમાં ટેક્નોલોજી માત્ર નવીનતા પૂરતી સીમિત ન રહેવી જોઈએ, પરંતુ તે લોકોના જીવ બચાવવા માટે ઉપયોગી બનવી જોઈએ. ધોળકામાં બાળકો અને નાગરિકો પૂરમાં ફસાયા હોવાની જાણ થતાં જ અમારી ટીમ તાત્કાલિક ડ્રોન સાથે ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ હતી. જો અમારી ટેક્નોલોજીથી એક પણ વ્યક્તિને સમયસર મદદ મળી હોય તો એ જ અમારી સૌથી મોટી સફળતા છે." કંપનીના CTO હિતેન પટેલે પણ જણાવ્યું કે આધુનિક ડ્રોન ટેક્નોલોજી ભવિષ્યમાં આપત્તિ વ્યવસ્થાપનનો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ભાગ બનશે અને આવી પરિસ્થિતિમાં સરકાર તથા બચાવ એજન્સીઓ માટે ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થશે.

2019થી ડ્રોન ટેક્નોલોજીમાં કાર્યરત સ્ટાર્ટઅપ

મહેસાણામાં વર્ષ 2019માં સ્થાપિત થયેલી Prime UAV ભારત સરકારના DPIIT (Department for Promotion of Industry and Internal Trade) દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત સ્ટાર્ટઅપ છે.

કંપની કસ્ટમાઇઝ્ડ ડ્રોન ડિઝાઇન, સર્વેલન્સ, મેપિંગ, ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ઇન્સ્પેક્શન, કૃષિ, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન માટે વિશેષ ડ્રોન સોલ્યુશન્સ વિકસાવે છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં કંપનીએ ગુજરાત સહિત દેશના વિવિધ વિસ્તારોમાં ટેક્નોલોજી આધારિત સેવાઓ પૂરી પાડી છે.

સમગ્ર ટીમે દિવસ-રાત મહેનત કરી

ધોળકામાં હાથ ધરાયેલી કામગીરી દરમિયાન ફાઉન્ડર પ્રદીપ પટેલ, CTO હિતેન પટેલ, ઓપરેશન હેડ યાજ્ઞિક લખતરિયા તેમજ ટીમના સભ્યો રાહુલ, દીપક અને હર્ષિલ પટેલે સતત વહીવટી તંત્ર સાથે સંકલન સાધીને મેદાનમાં રહી કામગીરી કરી હતી. તેમણે પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ડ્રોન ઓપરેશન, સર્વેલન્સ, લોકેશન ટ્રેકિંગ અને રાહત સામગ્રી પહોંચાડવાનું કાર્ય સતત ચાલુ રાખ્યું હતું.

આ પણ વાંચો: શું હવે પેપર લીક કાયમ માટે બંધ થશે? : પીએમ મોદી દ્વારા પરીક્ષા સિસ્ટમમાં સુધારા માટે ઇન્ફોસિસના સહ-સ્થાપક નંદન નીલેકણીના નેતૃત્વમાં હાઈ-પાવર્ડ ટાસ્ક ફોર્સની રચના

આપત્તિ વ્યવસ્થાપનમાં ડ્રોનનું વધતું મહત્વ

તાજેતરના વર્ષોમાં પૂર, ભૂકંપ, વાવાઝોડા અને અન્ય કુદરતી આપત્તિઓ દરમિયાન ડ્રોન ટેક્નોલોજીનું મહત્વ સતત વધી રહ્યું છે. જ્યાં માનવ પહોંચ મુશ્કેલ બને છે ત્યાં ડ્રોન ઝડપથી માહિતી એકત્ર કરી શકે છે, બચાવ દળોને માર્ગદર્શન આપી શકે છે અને જરૂરી સામગ્રી પહોંચાડી શકે છે. ધોળકામાં થયેલી આ કામગીરીએ ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે આધુનિક ટેક્નોલોજી જો માનવતાની સેવા માટે ઉપયોગમાં લેવાય તો તે આપત્તિના સમયમાં આશાનું સૌથી મોટું કિરણ બની શકે છે. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ માત્ર ટેક્નોલોજીની શક્તિ દર્શાવતો નથી, પરંતુ ખાનગી સ્ટાર્ટઅપ્સ, સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર અને બચાવ એજન્સીઓ વચ્ચેના સફળ સંકલનનું પણ ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. જ્યારે માનવતા અને ટેક્નોલોજી સાથે આવે છે ત્યારે આપત્તિ જેવી વિકટ પરિસ્થિતિઓમાં પણ અનેક જીવ બચાવી શકાય છે અને અસરગ્રસ્ત લોકોને સમયસર સહાય પહોંચાડી શકાય છે.