માનવ મન ખૂબ જ ચંચળ છે અને ક્યારેય સ્થિર રહેતું નથી. સારા તથા ખરાબ બંને પ્રકારના વિચારો મન અને શરીર પર સીધી અસર કરે છે. અનેક લોકો બીજા વ્યક્તિને કે ખાસ કરીને બીજી સ્ત્રીને જોયા પછી અશુદ્ધ વિચારોમાં ફસાઈ જાય છે. આ સ્થિતિમાં મનને કેવી રીતે નિયંત્રિત કરવું તે અંગે વૃંદાવનના સંત શ્રી પ્રેમાનંદ મહારાજે માર્ગદર્શન આપ્યું છે.
આંખોની બેચેનીને કેવી રીતે રોકવી, પ્રેમાનંદ મહારાજનો ઉપદેશ
વૃંદાવન સ્થિત શ્રી રાધા હિત કેલી કુંજ આશ્રમમાં રોજિંદા ભક્તો સાથેના સંવાદ દરમિયાન એક ભક્તે પ્રેમાનંદ મહારાજને પૂછ્યું કે, “આંખોની બેચેનીને કેવી રીતે નિયંત્રિત કરવી?”
આ પ્રશ્નના જવાબમાં મહારાજજીએ કહ્યું કે મનનો નિયંત્રણ પોતે જ શીખવું પડે છે. ખોટા વ્યભિચારથી બચવા માટે “नाक दृष्टि योग”નો અભ્યાસ કરો અને ભગવાનનું નામ જપ સતત કરતા રહો. મનના વિચારોને ભગવાન તરફ ફેરવવાથી અશુદ્ધિ સ્વયં નાશ પામે છે.
“સ્પર્શ, રૂપ અને ગંધની ઈચ્છાઓએ દરેકને કાબૂમાં લીધા છે”
પ્રેમાનંદ મહારાજે કહ્યું કે મનુષ્ય જે સૌંદર્ય જોવાની ઈચ્છા રાખે છે, તે વાસ્તવમાં સ્થાયી નથી. “આ દર્શનથી તમે શું જોવા માંગો છો? આખું શરીર ચામડીથી ઢંકાયેલું છે. સાચું સુખ તો ભગવાનના નામના અમૃતમાં રહેલું છે,” એમ તેમણે કહ્યું.
તેમણે ભક્તોને ચેતવણી આપી કે સ્પર્શ, રૂપ અને ગંધની ઈચ્છાઓએ દરેકને પોતાના નિયંત્રણમાં લઈ લીધા છે. જો ભગવાને તમને આંખો આપી છે તો તેનો ઉપયોગ સંતો અને ભગવાનના દર્શન માટે કરો; નહીં તો, આગામી જન્મમાં ભગવાન તમને આંધળા મોકલી દેશે.
“તમારી પત્ની સિવાય કોઈ સ્ત્રી અંગે ગંદા વિચારો રાખશો તો શક્તિ નષ્ટ થશે”
પ્રેમાનંદ મહારાજે કહ્યું કે જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાની પત્ની સિવાય અન્ય સ્ત્રી વિશે અશુદ્ધ વિચારો રાખે છે, તો તે પાપનો ભાગીદાર બને છે. “માતા કે બહેનને વાસનાથી જોવાથી તમારી શક્તિ, ગુણ અને તેજ નાશ પામશે,” એમ તેમણે ચેતવણી આપી.
નવી પેઢી માટે ખાસ સંદેશ
મહારાજજીએ કહ્યું કે આજની નવી પેઢી મોબાઈલ ફોન પર અશ્લીલ સામગ્રી જોઈને પોતાની આદર્શ જીવનશૈલી ગુમાવી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે માનવ જીવન મળવું દુર્લભ છે, તેથી તેને સત્કાર્ય, સદ્ભાવ અને ભક્તિમાં વાપરવું જોઈએ.
“આંખોનો ઉપયોગ ફક્ત રાધાના નામ અને દિવ્ય દર્શન માટે થવો જોઈએ, નહીં તો શરીરનો નાશ થવાનો છે,” એમ પ્રેમાનંદ મહારાજે અંતમાં ઉપદેશ આપ્યો.
