Maha Shivratri 2026 Special: ભગવાન શિવ, જેમને આપણે દેવોના દેવ મહાદેવ કહીએ છીએ, તેમનો મહિમા કોઈ એક દેશ કે સરહદ સુધી સીમિત નથી. શિવ તો કણ-કણમાં વસેલા છે અને તેમની આસ્થાનો પ્રવાહ સમગ્ર વિશ્વમાં ફેલાયેલો છે. મહાશિવરાત્રી જેવા પવિત્ર પર્વો પર જ્યારે ભારતના શિવાલયો 'હર હર મહાદેવ'ના નાદથી ગુંજી ઉઠે છે, ત્યારે વિદેશની ધરતી પર આવેલા ભવ્ય શિવાલયોમાં પણ એવી જ ભક્તિ અને શ્રદ્ધાના દર્શન થાય છે. નેપાળના પહાડોથી લઈને મોરેશિયસના સમુદ્ર કિનારા સુધી, મહાદેવના એવા અનેક પ્રાચીન અને આધુનિક મંદિરો છે જે ભારતની સનાતન સંસ્કૃતિની વૈશ્વિક ઓળખ બની ગયા છે. ચાલો જાણીએ દુનિયાના એવા 6 શિવ મંદિરો વિશે જ્યાં આજે પણ ભક્તોની અતૂટ આસ્થા જોડાયેલી છે.
1. પશુપતિનાથ મંદિર - નેપાળ (કાઠમંડુ)
નેપાળની રાજધાની કાઠમંડુમાં બાગમતી નદીના કિનારે આવેલું પશુપતિનાથ મંદિર વિશ્વભરના શિવભક્તો માટે સર્વોચ્ચ તીર્થ માનવામાં આવે છે. આ મંદિર યુનેસ્કોની વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટમાં સ્થાન પામેલું છે. પશુપતિનાથને નેપાળના રાષ્ટ્રીય દેવતા તરીકે પૂજવામાં આવે છે. અહીં બિરાજમાન ચતુર્મુખી શિવલિંગના દર્શન કરવા માટે ભારત સહિત વિશ્વભરમાંથી લાખો શ્રદ્ધાળુઓ આવે છે.
2. પ્રમ્બાનન મંદિર - ઇન્ડોનેશિયા
ઇન્ડોનેશિયાના જાવા ટાપુ પર આવેલું પ્રમ્બાનન મંદિર સંકુલ દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના સૌથી મોટા હિન્દુ મંદિરોમાંનું એક છે. 9મી સદીમાં બંધાયેલું આ ભવ્ય મંદિર મુખ્યત્વે ભગવાન શિવને સમર્પિત છે. તેની અદભૂત સ્થાપત્યકલા અને વિશાળ શિખરો એ વાતની સાક્ષી પૂરે છે કે પ્રાચીન સમયમાં અહીં સનાતન ધર્મનો કેટલો પ્રભાવ રહ્યો હશે.
3. સાગર શિવ મંદિર - મોરેશિયસ
હિંદ મહાસાગરના ખોળે વસેલા મોરેશિયસમાં 'ગોયાવે આઇલેન્ડ' પર સાગર શિવ મંદિર આવેલું છે. સમુદ્રની મધ્યમાં ટાપુ પર સ્થિત આ મંદિર કુદરતી સૌંદર્ય અને આધ્યાત્મિકતાનો અનોખો સંગમ છે. અહીં ભગવાન શિવની વિશાળ પ્રતિમા સમુદ્રના મોજાઓ વચ્ચે અત્યંત ભવ્ય દેખાય છે, જે મહાદેવના સમુદ્ર સ્વરૂપની પ્રતીતિ કરાવે છે.
4. મુન્નેશ્વરમ મંદિર - શ્રીલંકા
શ્રીલંકાના ચિલાવમાં આવેલું મુન્નેશ્વરમ મંદિર રામાયણ કાળ સાથે જોડાયેલું હોવાનું મનાય છે. પૌરાણિક માન્યતા મુજબ, રાવણ પર વિજય મેળવ્યા બાદ ભગવાન રામે અહીં શિવની આરાધના કરી હતી. આ મંદિરમાં સ્થાપિત શિવલિંગ અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવે છે અને તે શ્રીલંકાના પાંચ પ્રમુખ શિવ મંદિરો (પંચ ઈશ્વરમ) પૈકીનું એક છે.
5. પ્રેહ વિહાર મંદિર - થાઈલેન્ડ (કંબોડિયા સરહદ)
કંબોડિયા અને થાઈલેન્ડની સરહદ પર ડાંગરેક પર્વતમાળામાં આવેલું પ્રેહ વિહાર મંદિર ખ્મેર સામ્રાજ્યની ભવ્યતાનું પ્રતીક છે. આ મંદિર ભગવાન શિવના 'શિખરેશ્વર' સ્વરૂપને સમર્પિત છે. તેની સ્થાપત્યકલા હિન્દુ અને ખ્મેર સંસ્કૃતિનું અનોખું મિશ્રણ છે, જે આજે પણ પ્રવાસીઓ અને શ્રદ્ધાળુઓ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર છે.
6. ઓકલેન્ડ શિવ મંદિર - ન્યૂઝીલેન્ડ
ન્યૂઝીલેન્ડના ઓકલેન્ડમાં આવેલું નવદુર્ગા શિવ મંદિર વિદેશમાં વસતા ભારતીય સમુદાય માટે આસ્થાનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે. અહીં તમામ હિન્દુ વિધિ-વિધાન, પૂજાપાઠ અને આરતી ભારતીય પરંપરા મુજબ જ કરવામાં આવે છે. મહાશિવરાત્રી દરમિયાન અહીં હજારોની સંખ્યામાં ભારતીયો એકઠા થઈને ભક્તિભાવપૂર્વક પર્વની ઉજવણી કરે છે.
