Morbi News: મોરબી જિલ્લામાં ચોમાસાની સિઝન વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. મોરબીની જીવાદોરી સમાન મચ્છુ-2 ડેમ માત્ર 24 કલાકમાં ઓવરફ્લો થઈ ગયો છે. ઉપરવાસમાં પડેલા સારા વરસાદના પગલે ડેમમાં પાણીની આવકમાં ઝડપથી વધારો થતાં જળસંગ્રહ તેની ક્ષમતાએ પહોંચ્યો છે. ડેમ ઓવરફ્લો થતાં પાણીના નિયંત્રિત નિકાલ માટે ચાર દરવાજા પાંચ ફૂટ સુધી ખોલવામાં આવ્યા છે. ડેમમાંથી પાણી છોડવામાં આવતા મોરબી અને માળિયા તાલુકાના 29 જેટલા ગામોને એલર્ટ કરવામાં આવ્યા છે.
હાલ મચ્છુ-2 ડેમમાં અંદાજે 13 હજાર ક્યુસેક જેટલા પાણીની આવક થઈ રહી છે અને ડેમમાંથી પણ આશરે 13 હજાર ક્યુસેક પાણીની જાવક ચાલુ હોવાનું જાણવા મળી રહ્યું છે. ડેમની જળસપાટી અને પાણીની આવક પર તંત્ર દ્વારા સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે. ચોમાસાની સક્રિય સ્થિતિ વચ્ચે જો ઉપરવાસમાં વરસાદનું પ્રમાણ વધુ રહે તો પાણીની આવકમાં ફરી વધારો થઈ શકે છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને તંત્ર દ્વારા આગોતરી સાવચેતીના પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
માત્ર 24 કલાકમાં ડેમ ઓવરફ્લો થતાં તંત્ર સતર્ક
મચ્છુ-2 ડેમમાં માત્ર એક જ દિવસના સમયગાળામાં પાણીની સ્થિતિમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. ઉપરવાસમાં થયેલા વરસાદને કારણે ડેમમાં પાણીની આવક ઝડપથી વધી અને જોતજોતામાં ડેમ ઓવરફ્લોની સ્થિતિએ પહોંચી ગયો. વરસાદી સિઝનમાં જળાશયોમાં અચાનક પાણીની આવક વધે ત્યારે ડેમની સુરક્ષા અને જળસ્તર નિયંત્રણ માટે દરવાજા ખોલીને પાણી છોડવામાં આવે છે. મચ્છુ-2 ડેમ મોરબી વિસ્તાર માટે મહત્વપૂર્ણ જળાશય છે. ડેમમાં ભરપૂર પાણી આવવું એક તરફ જળસંગ્રહ અને પાણીની ઉપલબ્ધતાની દૃષ્ટિએ રાહતના સમાચાર છે, તો બીજી તરફ ડેમમાંથી પાણી છોડવામાં આવે ત્યારે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં નદીના પ્રવાહમાં વધારો થવાની સંભાવના રહે છે. આ કારણોસર ડેમના દરવાજા ખોલવાની સ્થિતિમાં આસપાસના ગામોમાં એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવે છે.
મોરબી જિલ્લો મચ્છુ નદીના કાંઠે આવેલો છે અને મચ્છુ નદી તથા તેના જળાશયોનો વિસ્તારના જળસંચય અને ખેતી સાથે મહત્વપૂર્ણ સંબંધ છે. જિલ્લા પ્રશાસનની સત્તાવાર વેબસાઇટ મુજબ મોરબી જિલ્લો મચ્છુ નદી સાથે જોડાયેલો છે અને જિલ્લામાં મોરબી, માળિયા, ટંકારા, વાંકાનેર અને હળવદ એમ પાંચ તાલુકાનો સમાવેશ થાય છે.
4 દરવાજા 5 ફૂટ ખોલાયા
ડેમ ઓવરફ્લો થયા બાદ મચ્છુ-2 ડેમના ચાર દરવાજા પાંચ ફૂટ સુધી ખોલવામાં આવ્યા છે. હાલ ડેમમાં અંદાજે 13 હજાર ક્યુસેક પાણીની આવક થઈ રહી છે. તેની સામે ડેમમાંથી પણ આશરે 13 હજાર ક્યુસેક પાણી છોડવામાં આવી રહ્યું છે. આમ, ડેમમાં પાણીની આવક અને જાવકનું પ્રમાણ હાલ લગભગ સમાન રાખવામાં આવ્યું છે.
ડેમમાંથી પાણી છોડવાનો મુખ્ય હેતુ જળસપાટીનું નિયંત્રણ જાળવી રાખવાનો અને ઉપરવાસમાંથી સતત આવતાં પાણીને નિયંત્રિત રીતે downstream તરફ વહેવા દેવાનો છે. જો ઉપરવાસમાં વરસાદ ચાલુ રહે અને પાણીની આવકમાં વધારો થાય તો ડેમના દરવાજા ખોલવાની સ્થિતિમાં પણ ફેરફાર થઈ શકે છે. તેથી ડેમની આવક અને જાવકના આંકડા પર સતત નજર રાખવી મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
ડેમમાંથી છોડવામાં આવતા પાણીના પ્રવાહને કારણે મચ્છુ નદીના નીચાણવાળા પટમાં પાણીનું સ્તર વધી શકે છે. ખાસ કરીને નદીકાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો માટે આ સ્થિતિમાં વધારાની સાવચેતી જરૂરી બને છે. પાણીનો પ્રવાહ દેખાવમાં ઓછો લાગતો હોય તો પણ અચાનક જળસ્તર વધી શકે છે, તેથી નદીના પટમાં જવું કે પાણીના પ્રવાહને પાર કરવાનો પ્રયાસ કરવો જોખમી બની શકે છે.
આ પણ વાંચો: ભાવનગરના રેલવે મુસાફરો માટે મોટા સમાચાર! : 27 જુલાઈથી આ ટ્રેનો હવે નવા સ્ટેશન પરથી ઉપડશે
મોરબી અને માળિયાના 29 ગામોને એલર્ટ
મચ્છુ-2 ડેમમાંથી પાણી છોડવામાં આવતા મોરબી અને માળિયા તાલુકાના 29 જેટલા ગામોને એલર્ટ કરવામાં આવ્યા છે. ડેમમાંથી પાણી છોડવાની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સંબંધિત વિસ્તારોમાં વહીવટી તંત્ર દ્વારા સાવચેતી રાખવામાં આવી રહી છે. ગામડાઓમાં સ્થાનિક તંત્ર અને અધિકારીઓને પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવા માટે સૂચના આપવામાં આવી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.
એલર્ટ જાહેર કરવાનો મુખ્ય હેતુ નદીના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સમયસર સાવચેત કરવાનો છે. પાણીની આવકમાં વધારો થાય અથવા ડેમમાંથી વધુ પાણી છોડવાની જરૂર પડે તો નદીના પ્રવાહમાં પણ વધારો થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં સ્થાનિક લોકો માટે સમયસર માહિતી અને ચેતવણી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની રહે છે.
સ્થાનિક રહેવાસીઓને નદીના પટમાં, નદીના કિનારે અથવા પાણીના વહેણવાળા વિસ્તારોમાં બિનજરૂરી અવરજવર ન કરવાની સલાહ આપવામાં આવે તેવી શક્યતા છે. ખાસ કરીને બાળકોને નદી કે કોઝવે નજીક ન જવા દેવા, પશુઓને પાણીના વહેણમાં લઈ ન જવા અને પાણી ભરાયેલા રસ્તાઓ પર જોખમ લઈને વાહન ન ચલાવવાની સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.
આ પણ વાંચો: ગુજરાતવાસીઓ સાવધાન : આગામી 48 કલાકમાં ભારે વરસાદની આગાહી, અંબાલાલ પટેલે આ જિલ્લાઓના નામ આપ્યા
સારા વરસાદથી જળસંગ્રહ વધ્યો
મચ્છુ-2 ડેમમાં પાણીની આવક વધવાનું મુખ્ય કારણ ઉપરવાસમાં થયેલો સારો વરસાદ છે. ચોમાસા દરમિયાન જળાશયોમાં પાણીની આવક વધે તે ખેડૂતો અને ગ્રામ્ય વિસ્તારો માટે રાહતરૂપ બને છે. ડેમમાં પૂરતો જળસંગ્રહ આગામી સમયગાળામાં ખેતી અને પાણીની જરૂરિયાતો માટે ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
મોરબી અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ખેતી માટે વરસાદ અને જળસંગ્રહ બંનેનું મહત્વ છે. સારા વરસાદથી જમીનમાં ભેજ વધે છે અને પાકને જરૂરી પાણી મળે છે. બીજી તરફ ડેમમાં પાણીનો સારો સંગ્રહ આગામી સિઝનમાં પાણીની ઉપલબ્ધતા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. જોકે, ભારે વરસાદ અને ડેમમાંથી પાણી છોડવાની સ્થિતિ વચ્ચે નદીકાંઠાના વિસ્તારોમાં સાવચેતી રાખવી પણ એટલી જ જરૂરી છે.
આગામી કલાકોમાં પાણીની આવક પર રહેશે નજર
હાલ મચ્છુ-2 ડેમ ઓવરફ્લો થયા બાદ ચાર દરવાજા પાંચ ફૂટ ખોલવામાં આવ્યા છે અને આશરે 13 હજાર ક્યુસેક પાણીની આવક તથા જાવક ચાલુ છે. હવે આગામી કલાકોમાં ઉપરવાસમાં વરસાદની સ્થિતિ કેવી રહે છે તેના પર સમગ્ર સ્થિતિનો આધાર રહેશે. જો વરસાદનું પ્રમાણ વધશે તો ડેમમાં પાણીની આવક પણ વધી શકે છે અને પાણી છોડવાની પ્રક્રિયામાં ફેરફાર કરવાની જરૂર પડી શકે છે..
મોરબી જિલ્લા તંત્ર માટે આગામી સમયગાળો મહત્વપૂર્ણ રહેશે. એક તરફ ડેમમાં પાણીની આવક અને જળસપાટી પર નજર રાખવાની રહેશે, તો બીજી તરફ એલર્ટ કરાયેલા 29 ગામોમાં લોકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી પડશે. સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવતી સૂચનાઓનું પાલન કરવું અને અફવાઓથી દૂર રહીને અધિકૃત માહિતી પર વિશ્વાસ રાખવો જરૂરી છે.
મચ્છુ-2 ડેમનું ઓવરફ્લો થવું મોરબી માટે ચોમાસાની દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ ઘટના છે. માત્ર 24 કલાકમાં ડેમમાં પાણીની સ્થિતિમાં આવેલા મોટા ફેરફારને કારણે તંત્ર સતર્ક બન્યું છે. હાલ ચાર દરવાજા પાંચ ફૂટ ખોલીને પાણીનો નિયંત્રિત નિકાલ કરવામાં આવી રહ્યો છે અને મોરબી તથા માળિયા તાલુકાના 29 ગામોને એલર્ટ કરાયા છે. આગામી સમયમાં વરસાદ અને પાણીની આવક વધે કે ઘટે તે પ્રમાણે સ્થિતિમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. તેથી નદીકાંઠાના અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોએ સાવચેતી રાખવી અને તંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરવું સૌથી મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
