Monsoon Snake Alert : ચોમાસાની શરૂઆત થતાં જ ગરમીમાંથી રાહત મળે છે, પરંતુ વરસાદી ઋતુ સાથે કેટલીક નવી મુશ્કેલીઓ પણ સામે આવતી હોય છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ચોમાસા દરમિયાન કાર, બાઈક કે અન્ય વાહનોમાં સાપ ઘૂસી જવાના બનાવો વારંવાર ચર્ચામાં રહે છે. આવી ઘટનાઓ સામાન્ય લોકોમાં ભય અને ચિંતા પેદા કરે છે, ખાસ કરીને ત્યારે જ્યારે સાપ ઝેરી પ્રજાતિનો હોય. તાજેતરમાં ઉત્તર પ્રદેશના ગાઝિયાબાદના ઈન્દિરાપુરમ વિસ્તારમાં આવી જ એક ઘટના સામે આવી હતી. માહિતી મુજબ, એક મહિલા પોતાની કાર લઈને જઈ રહી હતી ત્યારે અચાનક તેની નજર કારના ડેશબોર્ડ પર પડી અને ત્યાં કોબરા સાપ જોવા મળ્યો. મહિલાએ ગભરાટ વચ્ચે પણ સમજદારી દાખવી, વાહન સુરક્ષિત રીતે ઉભું રાખ્યું અને મદદ માટે પોલીસનો સંપર્ક કર્યો. બાદમાં સાપને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવવામાં આવે છે.
સાપ દેખાય તો સૌથી પહેલા શું કરવું?
વન્યજીવ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આવી સ્થિતિમાં ગભરાવાની જગ્યાએ શાંતિ જાળવવી સૌથી અગત્યની બાબત છે. જો વાહનમાં સાપ જોવા મળે તો તરત જ વાહન સલામત સ્થળે ઉભું રાખવું, એન્જિન બંધ કરવું અને પોતાની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરીને વાહનથી થોડે અંતરે જવું જોઈએ. ત્યારબાદ સ્થાનિક વન વિભાગ, રેસ્ક્યુ ટીમ અથવા પ્રશિક્ષિત સ્નેક રેસ્ક્યુઅરની મદદ લેવી જોઈએ. કોઈપણ સંજોગોમાં સાપને જાતે પકડવાનો, મારવાનો અથવા બહાર કાઢવાનો પ્રયાસ કરવો જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. ખાસ કરીને કોબરા, કરિયાત અને અન્ય ઝેરી પ્રજાતિઓના સાપ માનવજીવન માટે ખતરનાક બની શકે છે.
આ પણ ખાસ વાંચો : વાહન ખરીદી માટે આ અઠવાડિયાના 2 દિવસ છે સૌથી ખાસ : કાર-બાઇક ખરીદતા પહેલા જાણો આ અઠવાડિયાના શુભ મુહૂર્ત
ચોમાસામાં વાહનોમાં સાપ કેમ ઘૂસી જાય છે?
ચોમાસાની ઋતુમાં ભારે વરસાદને કારણે જમીનમાં આવેલા સાપના દરો પાણીથી ભરાઈ જતાં હોય છે. આવી સ્થિતિમાં સાપ સુકી, સુરક્ષિત અને ગરમ જગ્યાઓ શોધવા માટે બહાર નીકળે છે. કારનું એન્જિન લાંબા સમય સુધી ગરમ રહેતું હોવાથી તે સાપ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની શકે છે. બીજું મહત્વનું કારણ ખોરાકની ઉપલબ્ધતા છે. જ્યાં ઉંદર, દેડકા અથવા નાના જીવજંતુઓની સંખ્યા વધારે હોય છે ત્યાં સાપ પણ પહોંચે છે. જો વાહન લાંબા સમય સુધી એક જ જગ્યાએ પાર્ક કરેલું હોય અને તેની આસપાસ ઝાડીઓ, ઘાસ અથવા કચરો જમા થયો હોય તો આવી જગ્યાઓ સાપ માટે અનુકૂળ આશ્રય બની શકે છે.
વાહનચાલકોએ કઈ સાવચેતી રાખવી?
નિષ્ણાતો વાહન માલિકોને વરસાદી મોસમમાં કેટલીક સરળ પરંતુ અસરકારક સાવચેતીઓ અપનાવવાની સલાહ આપે છે. વાહન શક્ય હોય ત્યાં સુધી સ્વચ્છ અને ખુલ્લી જગ્યાએ પાર્ક કરવું જોઈએ. જો બંધ ગેરેજ ઉપલબ્ધ હોય તો તેનો ઉપયોગ વધુ સુરક્ષિત ગણાય છે. વાહનની આસપાસ સૂકું ઘાસ, ઝાડીઓ, લાકડાના ઢગલા અથવા કચરો એકત્ર ન થવા દેવું જોઈએ. લાંબા સમય સુધી ઉપયોગમાં ન લેવાતા વાહનને સમયાંતરે સ્ટાર્ટ કરીને ચલાવવું પણ ઉપયોગી બની શકે છે. ઘણા દિવસોથી ઉભી રહેલી કાર સ્ટાર્ટ કરતા પહેલાં બોનેટ ખોલીને એન્જિન વિભાગની તપાસ કરવી, ટાયર આસપાસ નજર ફેરવવી અને અસામાન્ય અવાજ કે હલનચલન જણાય તો નિષ્ણાતોની મદદ લેવી યોગ્ય છે.
આ પણ ખાસ વાંચો : તમારી કારમાં લાગેલા ટાયર ખરેખર સુરક્ષિત છે? : ટ્યુબ, ટ્યુબલેસ અને એરલેસ વચ્ચેનો મોટો તફાવત જાણો
સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ ઉપાયો અંગે શું કહે છે નિષ્ણાતો?
વરસાદી મોસમ દરમિયાન ફિનાઈલ, કેરોસીન અથવા અન્ય તીવ્ર ગંધવાળા પદાર્થો સાપને ભગાડે છે તેવી ઘણી સલાહો સોશિયલ મીડિયા પર જોવા મળે છે. જોકે વન્યજીવ નિષ્ણાતો અને સ્નેક રેસ્ક્યુ કાર્યકરો કહે છે કે આવા દાવાઓને વૈજ્ઞાનિક આધાર મળતો નથી. કેરોસીન અથવા અન્ય જ્વલનશીલ પદાર્થો વાહનના એન્જિન વિભાગમાં રાખવાથી આગ લાગવાનો જોખમ વધી શકે છે. એ જ રીતે, માત્ર એસી ચાલુ કરવાથી કારની અંદર રહેલો સાપ ચોક્કસપણે બહાર નીકળી જશે એવો કોઈ વિશ્વસનીય વૈજ્ઞાનિક પુરાવો ઉપલબ્ધ નથી. તેથી આવા ઘરેલું ઉપાયો અપનાવતાં પહેલાં સુરક્ષા અને તથ્યોને પ્રાથમિકતા આપવી જરૂરી છે.
સૌથી સુરક્ષિત રસ્તો કયો?
જો વાહનમાં સાપ હોવાની શંકા થાય તો દરવાજા અને બારીઓ સાથે ચેડાં કર્યા વિના વાહનથી દૂર રહેવું અને પ્રશિક્ષિત રેસ્ક્યુ ટીમને બોલાવવી સૌથી સલામત રીત માનવામાં આવે છે. ભારતમાં અનેક શહેરોમાં વન વિભાગ અને સ્વયંસેવક સંસ્થાઓ દ્વારા સાપ બચાવ કામગીરી કરવામાં આવે છે. ચોમાસામાં સાપનું દેખાવું અસામાન્ય ઘટના નથી, પરંતુ સાવચેતી, સ્વચ્છતા અને યોગ્ય સમયે લેવામાં આવેલા નિર્ણયોથી મોટાભાગની મુશ્કેલીઓને ટાળી શકાય છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સાપ પ્રકૃતિના મહત્વના ભાગ છે અને તેઓ સામાન્ય રીતે માનવોથી દૂર રહેવાનું પસંદ કરે છે. તેથી ગભરાટ કરતાં સમજદારીપૂર્વક વર્તવું વધુ જરૂરી છે.
